تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1181

مساهمون:

ص١١٨١
كلمهء دعا يعنى تراج بادا و آمين . و چنين و چنان يعنى چون اين و چون آن .

چنينها

(
coninh
) م ف . پ . مانند چيزهاى مثل آنها و هم‌چون مشابه چيزها .

چو

(
co
) پ . كلمهء تشبيه و تعليل بمعنى چون و مانند و اگر و به آن سبب و زيرا كه .

چو

(
co
) م ف . پ . وقتى كه و آن‌وقت . و چنين و به همان وضع . و اين‌قدر و هنگامى كه .

چو

(
cu
) ا . پ . چوب و چماق .

چواك

(
cov k
) و چواكك (
cov kak
) ا . پ . نان در روغن بريان كرده .

چوب

(
cub
) و (
covb
) ا . پ . خشب و ماده‌اى سخت كه حاصل مىنمايد ريشه و ساقه و تنه و شاخهء درخت را و كنده و تنهء درخت و هيزم و حطب و درخت . و عصا و چماق . و آلتى كه بدان دهل و نقاره مىزنند . و تير و دست‌گيرهء افزار شخم . و دستهء قلبه . و شاخ درخت و تركه و شاخچهء درخت . و خشك چوب : هيزم و حطب . و چوب بازيدن : نيزه زدن و با نيزه‌بازى كردن . و چوب تعليم : تركه‌اى كه معلم اطفال را بدان ادب كند . و چوب چينى : ريشهء معرق كه از چين آورند . و چوب خوردن : با عصا و يا تركهء درخت زده شدن و تنبيه شدن و با چوب كوفته شدن . و چوب زدن : با عصا و يا تركهء درخت كسى را زدن و تنبيه كردن . و تازيانه زدن . و چوب زين : قلتاغ . و چوب سرخ : بقم . و چوب كار : زرع و آلتى كه بدان چيزى پيمايند . و چوب نان : تيرى كه بدان خمير نان را پهن كنند . و چوب نورد : تير جولاهگان .

چوبا

(
cub
) ا . پ . ميخ و وتد . و ستون و تير .

چو باد برخاستن

(
co - b d barx stan
) ف م . پ . خيز كردن و جستن .

چوبان

(
cub n
) ا . پ . شبان و گله‌بان و محافظ و حارس گوسپندان و اسبان .

چوبان سگ

(
cub n - sag
) ا . پ . سگ حافظ و حارس گله .

چوبانى

(
cub ni
) ا . پ . شغل چوبان . و چوبانى كردن : محافظت و محارست گله نمودن .

چوب باز

(
cub - b z
) ا . پ . جوزق .

چوب بست

(
cub - bast
) و چوب بندى (
cub - bandi
) ا . پ . داربست .

چوب پاره

(
cub - p re
) ا . پ . مالهء برزگران كه بدان زمين شيار كرده را هموار سازند . و تراشه و قطعه‌اى از چوب .

چوب پنبه

(
cub - panbe
) ا . پ . چوب درخت پخاس .

چوبخط

(
cub - xat
) ا . پ . قطعهء چوبى متداول ما بين بايع و مشترى كه بالاى آن را پهن كرده تاريخ مىگذارند و هرگاه مشترى چيزى از بايع مىخرد با كارد و يا گزلك خطى بر آن چوب مىكند تا نشانه باشد مبلغ و يا مقدارى را كه در ميانهء خود قرار داده‌اند .

چوبخوار

(
cub - x r
) ص . پ . زرد شده و كوفته شده .

چوب خوار

(
cub - x r
) و چوب خوارك (
cub - x rak
) ا . پ . كرمكى كه چوب را بخورد و ضايع سازد و بتازى ارضه گويند .

چوبدار

(
cub - d r
) ا . پ . گرزبردار .

چوبدانه

(
cub - d ne
) ا . پ . سنجد و غبيرا .

چوبدست

(
cub - dast
) و چوبدستى (
cub - dasti
) ا . پ . عصا و تعليمى .

چوبزن

(
cub - zan
) ا . پ . فراشباشى و آنكه حكم به چوب زدن و سياست مىكند .

چوبساى

(
cub - s y
) ا . پ . سوهان .

چوبشكاف

(
cub - cek f
) ا . پ . پانه و فانه .

چوبشكن

(
cub - cekan
) ا . پ . يك نوع مرغى كه دارا شكنك نيز گويند .

چوبشوى

(
cub - cuy
) ا . پ . چنبهء گازرى و كدين .

چوبك

(
cubak
) ا . پ . مصغر چوب يعنى چوب كوچك و چوبى كه مهتر پاسبانان شبها در دست گرفته و بر تخته‌اى زند تا از صداى آن پاسبانان بيدار باشند . و يك نوع ريشه‌اى كه مانند اشنان در گازرى به كار برند . و چوبكش و بقم .

چوبكارى

(
cub - k ri
) ا . پ . سياست و تنبيه بواسطهء چوب زدن . و نوعى از زر دوزى .

چوبك اشنان

(
cubak - ocn n
) ا . پ . چوبكى كه در گازرى به كار برند .

چوبك زن

(
cubak - zan
) ا . پ . مهتر و سر پاسبانان .

چوبكش

(
cub - kac
) ا . پ . افزارى چوبين كه پنبه دانه را از پنبه بدان جدا كنند .

چوبكى

(
cubaki
) ا . پ . چوب زين . و نوكر عسس و داروغه و مانند آن . و مهتر و بزرگ پاسبانان شب .

چوبكين

(
cubakin
) ا . پ . افزارى چوبين و يا آهنين كه بدان پنبه دانه را از پنبه جدا سازند . و پاسبان .

چوبگز

(
cub - gaz
) ا . پ . چوبى كه بدان چيزى و يا جائى را به پيمايند .

چوبنه

(
cubene
) ا . پ . هوبره و بوتيمار .

چوبه

(
cube
) ا . پ . تيرى كه بدان خمير نان را تنك سازند . و وردنه و چوچه و چونان و تازيانه و مضراب و زخمه . و چوبدستى و عصا . و چوبهء شتر : جل شتر .

چوبه

(
cube
) ص . پ . لقب بهرام سردار