تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1184

مساهمون:

ص١١٨٤
انگيز و چه دل : آيا چه جرئت و لياقت و استعداد . و چسان و چه نوع : آيا از چه قسم . و چه سگى است : آيا چه مىتواند بكند . و چه طرف بست : آيا چه فايده برد . و چه فايده : آيا چه سودى و چه نفعى و آيا براى چه قصدى . و چه‌گونه : آيا چطور و چه تركيب و وضع . و چه معنى : بچه قصد . و چه اين و چه آن : خواه اين و خواه آن . و چه بودن : چه چيز بودن و كدام چيز بودن . و چه شدن : چگونه شدن و چطور شدن . و چه داشتن : كدام چيز داشتن . و چه كردن : كدام كار كردن . و چگونه كردن .

چها

(
ceh
) پ . ج . چه يعنى چيزها .

چهاپه

(
cah pe
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - نقش و نشان و مهر و چاپ .

چهاد

(
cah d
) ا . پ . سركوه . و پيشانى .

چهار

(
cah r
) پ . ص . تعيينى عددى ، دو دفعه دو . و چهار آخر سنگين : چهارحد جهان . و چهار عنصر يعنى خاك و آب و پناد و آتش . و چهار اركان : نوعى از خيمه كه شيروانى نيز گويند و چهار حد جهان . و چهار اقران : چهار اركان . و چهار يار آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و چهار امين : چهار خليفه كه ابا بكر و عمر و عثمان رضى اللّه عنهم و حضرت على مرتضى عليه السلام باشد . و نيز شافعى و ابو حنيفه و مالك و حنبل . و چهار آئين : خيمهء چهار گوشهء شيروانى . و چهار خليفه . و چهار مذهب كه شافعى و حنفى و مالكى و حنبلى باشد . و چهار بسيط : چهار عنصر . و چهار بيخ : چهار عنصر . و چهار تكبير زدن : ترك دنيا و ما فيها كردن و نماز ميت گزاردن . و چهار چشم شدن : روبرو شدن و نگريستن از روى شوق . و چهار چمن : عالم و جهان . و چهار جوهر : چهار عنصر . و چهار حاشيه : چهار گوشه و چهار گوشهء زردوزى شده . و چهار حد جهان : مشرق و مغرب و شمال و جنوب . و چهار حمال : چهار عنصر . و چهار دانگ : چهار ربع . و چهار در چهار : مربع . و چهار درى : عالم و جهان . و اطاقى كه چهار در داشته باشد . و چهار دريچه : گوش و چشم و بينى و دهان . و چهار ديوار جهان : چهار حد جهان و چهار عنصر . و چهار ركن و يا چهار رئيس : عناصر اربعه . و چهار ركن كعبه : منار شامى و يمانى و عراقى و حجر الاسود . و چهار سوق : چهار سو . و چهار طاق : خيمهء شيروانى . و چهار طاق‌افگن : بستر و خوابگاه و فراش . و چهار طبع : گرمى و سردى و خشكى و ترى . و چهار علم : ابو بكر و عمر و عثمان رضى اللّه عنهم و حضرت على مرتضى عليه السلام . و عناصر اربعه . و چهار عيال : چهار عنصر . و چهار گامه : اسب راه وار و تيزرو . و چهار كرگس : چهار عنصر . و تخت شداد و پايتخت كاووس . چهار گلخن : چهار حد جهان و چهار عنصر و چهار گوشه : هر چيز مربع . و تخت و سرير . و سربند . و سفرهء كوچك . و تابوت . و چهار گوهر : چهار عنصر . و چهار لنگر : ساقهاى چارپايان . و چهار مادر : چهار عنصر و چهار مسكن : آنجاى از عالم كه قابل سكونت باشد . و چهار منقوطه : فلك ثوابت . و چهار نظم : چهار عنصر . و چهار هفته : ناچيز و معدوم . و چهار و هفت : چهار عنصر و هفت كوكب سيار . و چهار يار و يا چهار گزين : ابو بكر و عمر و عثمان رضى اللّه عنهم و حضرت على كرم اللّه وجهه . و چهار يارى : طايفه‌اى از مسلمانان كه معتقد بامامت چهار يار مىباشند .

چهار

(
cah r
) ا . پ . خرچنگ و سرطان .

چهار آئينه

(
cah r - ine
) ا . پ . نوعى از سلاح كه در روز جنگ پوشند .

چهار امام

(
cah r - em m
) ا . پ . ابا بكر و عمر و عثمان رضى اللّه عنهم و على مرتضى عليه السلام .

چهار باد

(
cah r - b d
) ا . پ . صبا و دبور و شمال و جنوب .

چهار باف

(
cah r - b f
) ص . پ . نوعى از ابريشم اعلا .

چهار بالش

(
cah r - b lec
) ا . پ . تخت و مسندى كه پادشاهان بر آن نشينند . و عناصر اربعه . و جهان و عالم . و جهات چهارگانه . و چهار بالش اركان : خلفاى اربعه . و خيمهء چهار گوشه .

چهار بالشت

(
cah r - b lect
) ا . پ . چهار بالش .

چهارپا

(
cah r - p
) ا . پ . چارپا و حيوانى كه داراى چهار دست و پا باشد .

چهار پاره

(
cah r - p re
) ا و ص . پ . يك نوع‌سازى . و قسمى از گلولهء تفنگ . و چهار جزء و قسمت شده به چهار و مشتمل بر چهار .

چهار پايان

(
cah r - p y n
) پ . ج . چهارپا .

چهار پايك

(
cah r - p yak
) ا . پ . نوعى از بيمارى كه بتازى قمقام گويند .

چهارپايه

(
cah r - p ye
) ا . پ . چارپا .

چهارپره

(
cah r - pare
) ص . پ . نوعى از تير .

چهارتاره

(
cah r - t re
) ا . پ . چار تاره .