تركى - خبرگيرى و غدر و دغا . و چوغولى كردن : خبر آوردن براى كسى .
چوك
(
cuk
) ا . پ . مرغى كه خود را سرنگون از درختى بياويزد و فرياد كند . و زانو زدن شتر . و آلت تناسل . و زانو . و زانو زدن در حضور پادشاه .
چوك
(
cuk
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - بازار و محلى كه در آن خريد و فروش كنند . و بازار هر روزى و بازار مخصوص به لباسهاى مستعمل .
چوكلاه
(
cukl h
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - ناحيهاى در تحت فرمان فاجار .
چوكى
(
cavki
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - نشيمنگاه مرتفع و سكو و كرسى . و محافظ و پاسبان . و محلى كه در آن گمرك را جمع كنند و قراول خانه .
چوكى دار
(
cavki - d r
) ا . پ . مهتر و بزرگ پاسبانان شب .
چوكى گماشته
(
cavki - gom cte
) ا . پ . رئيس گمرك جزء .
چوكى نويس
(
cavki - navis
) ا .
پ . كسى كه حساب پاسبانان و قراولها را داشته باشد .
چوگان
(
cavg n
) ا . پ . چوبدستى سر خميدهاى كه بدان گوى بازى كنند . و هر چوبدستى سر كج و چوب سر كجى كه دهل و نقاره بدان نوازند . و كوكبه يعنى چوب سركج كه گوى فولادى از آن آويخته و مانند چتر از لوازم پادشاهى است . و چوگان زدن :
چوگانبازى كردن . و چوگان زر :
شمشير . و چوگان سنبل : زلف معشوق .
چوگان
(
cug n
) م ف . پ . چگونه .
و هنگام و وقت و زمان . و اگر . و مانند و شبه .
چوگانباز
(
cavg n - b z
) ا و ص . پ .
كسى كه چوگان بازى مىكند و با چوگان نبرد مىكند .
چوگانبازى
(
cavg n - b zi
) ا . پ .
بازى با چوگان و نبرد با چوگان .
چوگانى
(
cavg ni
) ا و ص . پ . اسبى كه مناسب و لايق چوگان بازى باشد . و جلد و چابك و تند و برانگيخته .
چوگگ
(
cugag
) ا . پ . جغد و بوم كه نوع بزرگ جغد باشد .
چول
(
cavl
) و (
cul
) ا . پ . كج و خم و خميده .
چول
(
cul
) ا . پ . نره و آلت تناسل .
چول
(
cul
) ا . پ . بيابان و جاى خالى از آدمى .
چولاه
(
cul h
) ا . پ . نساج و حائك و جولاه . و عنكبوت .
چوله
(
cavle
) ص . پ . خميده و منحنى و مايل . و چوله شدن : خميده شدن .
چوم
(
cum
) ا . پ . چربى و پيه و شحم .
چوماق
(
cum q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - چوبدستى سرگنده و چماق . و گرز .
و كوپال آهنين .
چون
(
cun
) و (
covn
) م ف . پ .
چگونه و مثل و مانند . و زيرا و از براى و بدانجهت كه و از آنجا كه . و وقتىكه و همينكه و اگر .
چون
(
cun
) و (
covn
) ا . پ . وضع و رسم و روش و وصف و نهاد و حالت و چگونگى و چون بىچون : در توصيف خداى تعالى گويند يعنى بدون مشابهت و بدون مثل و مانند .
و بىچون و چرا : بدون سبب و دليل .
چونا
(
cun
) پ . كلمهء فعل بطور استفهام يعنى چگونه است حال شما .
چونان
(
cun n
) پ . كلمهء تشبيه يعنى مانند آن و همچو آن و چنان .
چونان
(
cun n
) ا . پ . چوبى كه بدان خمير نان را پهن مىكنند .
چونانك
(
cun nk
) م ف . پ . پس از چه طريق . و در وقتىكه .
چوناه
(
cun h
) م ف . پ . همچو اين و بدين طريق و مثل اين و بنابرين .
چونچرا
(
cun - cer
) ا . پ . مباحثه و گفتگو و مناقشه و منازعه .
چونه
(
cune
) ا . پ . گنده و مقدارى از خمير آرد كه جهة پختن يك قرص نان آماده شده باشد .
چونه
(
cunah
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - آهك زنده .
چونى
(
cuni
) پ . كلمهء فعل بطور استفهام يعنى چگونه هستى تو .
چونى
(
cuni
) ا . پ . چگونگى .
چونين
(
cunin
) پ . كلمهء تشبيه يعنى چنين و چون اين و مانند اين و به اين وضع .
چويگان
(
cuyg n
) ا . پ . چوگان گوى بازى .
چه
(
cah
) ا . پ . چاه .
چه
(
ce
) پ . حرف اسمى كه چون ملحق به اسمى شود و در آخر آن در آيد دلالت بر تصغير مىكند و معنى كوچكى به آن مىدهد مانند باغچه يعنى باغ كوچك و جويچه : جوى كوچك .
و طاقچه : طاق كوچك .
چه
(
ce
) ا . پ . چيز و شيئ .
چه
(
ce
) م ف . پ . چرا و كه و زيرا .
و هر و همه . و خواه و يا براى چه و آيا چه و كدام . و چگونه و كدام چيز و كدام كار . و بسيار و چونكه و چند و چطور و چقدر . و چه منزل : بطور تعجب چه عمارتى . و چه بودى : اگر خداى خواست كاشكى كه مىبود . و چه چاره : آيا چه علاج . و چه خوش ( بطور تعجب ) : چگونه مسرت