تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1148

مساهمون:

ص١١٤٨
آن باشد .

جهودانه

(
johud ne
) ا . پ . چرب روده كه درون آن را از گوشت و مصالح پر كرده باشند . و درختى كه صمغ آن انزروت است . و پارچهء زرد كه جهودان بر دوش دوزند .

جهودانه

(
johud ne
) ص . پ . منسوب و متعلق بجهود .

جهودى

(
johudi
) ص . پ . كسى كه پيرو دين حضرت موسى باشد و متدين به آن دين بود و يهودى .

جهور

(
jahur
) ص . ع . فرس جهور الصوت : اسب بلند آواز .

جهور

(
jahur
) ا . ع . مرد دلاور . و ا خ . موضعى و مردى .

جهورة

(
johurat
) م . ع . جهر الرجل جهورة و جهارة . مر . جهارة .

جهورة

(
jahvarat
) م . ع . سخن بلند گفتن .

جهورى

(
jahuriy
) ص . ع . كلام جهورى : سخن بلند آواز . و رجل جهورى : مرد ديدارى . و جهورى الصوت : بلند آواز .

جهوش

(
jahuc
) ا . ع . آنكه يك جا قرار نگيرد و از زمينى بزمينى رود .

جهوش

(
johuc
) م . ع . جهش اليه جهشا و جهوشا و جهشانا . مر . جهشان .

جهوضة

(
johuzat
) ا . ع . تيزى ذهن و سبكى يق فيه جهوضة .

جهول

(
jahul
) ا . ع . بسيار نادان . ج : جهل و جهل (
johol
) .

جهولى

(
jahuli
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نادانى بسيار .

جهولية

(
jahuleyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نادانى بسيار .

جهوم

(
jahum
) ص . ع . عاجز ضعيف يق رجل جهوم .

جهومة

(
johumat
) م . ع . جهم جهامة و جهومة . مر جهامة .

جهون

(
johun
) م . ع . جهن جهونا ( از باب نصر ) : نزديك شد .

جهوى

(
jahv
) ص . ع . كون برهنه .

جهى

(
jeh
) م . ع . جهى البيت جهى ( از باب سمع ) : خراب و ويران گرديد آن خانه .

جهيد

(
jahid
) ص . ع . مرعى جهيد : چراگاه بسيار چريده ستور .

جهيدن

(
jahidan
) ف ل . م . پ . جستن و تند و تيز رفتن . و رقصيدن . و تاخت كردن . و برانگيخته شدن و دوانيده شدن و فرار كردن . و تفريح كردن . و خود را سر گرم كردن . و چكيدن . و سرد شدن . و وزيدن باد .

جهيدى

(
johayd
) ا . ع . كوشش .

جهير

(
jahir
) ص . ع . مرد ديدارى صاحب جمال و سزاوار احسان يق رجل جهير . ج : جهراء . و شير بىآب . و كلام جهير : سخن بلند .

جهيرة

(
jahirat
) ا . ع . مؤنث جهير زن ديدارى صاحب جمال و سزاوار احسان يق امراة جهيرة .

جهيز

(
jahiz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ساختگى و اسباب و كالا . و رخت دختر و عروس و وردك و زر قمار . و گوشت قيمه و كوفته .

جهيز

(
jahiz
) ص . ع . موت جهيز : مرگ شتاب . و فرس جهيز : اسب سبكرو و سخت دونده .

جهيزة

(
jahizat
) ا . ع . گرگ و يا ماده گرگ و يا كفتار و يا ماده خرس و يا بچهء خرس . و زنى خويله المثل قطعت جهيزة كل خطيب گويند ميانهء دو گروه از تازيان خونى واقع شد و جمعى در ميان افتاده مشغول صلح و ديه بودند و طرفين را راضى كرده بودند در اين بين جهيزة گفت : « ظفر ولى المقتول بالقاتل » پس قاتل را كشتند و گفتند : « قطعت جهيزة كل حطيب » و سپس مثل گرديد و يضرب لمن يقطع على الناس ما هم فيه بحماقة ياتى بها . و نيز جهيزة : زنى گول مادر شبيب خارجى . المثل احمق من جهيزة .

جهيض

(
jahiz
) ص . ع . بچهء افتادهء تمام خلقت و يا ناقص خلقت .

جهينة

(
johaynat
) ا خ . ع . قبيله‌اى و قلعه‌اى بطبرستان . و دهى بموصل .

جى

(
jay
) ص . پ . بلغت زند پاك و پاكيزه و خالص .

جى

(
jay
) ا . ع . نام قريه‌اى از توابع رى .

جى

(
jey
) ا . خ . پ . ولايت اصفهان عموما و بلوكى از بلوكات آن خصوصا .

جى

(
jayy
) ا خ . ع . نام قديم شهر اصفهان و نام دهى در آن .

جى

(
jeyy
) ا خ . ع . نام وادى ميان مكه و مدينه .

جئ

(
jay '
) م . ع . جاء جيئا و جيئة و مجيئا ( از باب ضرب ) : آمد . و جاء بك : آورد تو را . و جئته : غالب آمدم او را بآمدن . و ما جاءت حاجتك اى ما صارت . و جاء الغيث : فرود آمد باران . و جاء امر السلطان : رسيد فرمان سلطان .

جئ

(
jay '
) و (
jey '
) ا . ع . خواندن بسوى طعام و شراب . و قولهم لو كان ذلك فى الهئ و الجئ ما نفعه قال ابو عمرو الهئ الطعام و الجئ الشراب .

جئاء

(
je '
) ع . ج . جئآوة .