تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1150

مساهمون:

ص١١٥٠
و ج . جيدانة .

جيد

(
jayad
) م . ع . جاد جيدا ( از باب سمع ) : دراز گردن گرديد .

جيد

(
jayad
) ا . ع . درازى گردن و نيكوئى آن .

جيد

(
jayyed
) ا . ع . نيكوئى - ضد ردى - ج : جياد و جيادات و جيائد .

جيداء

(
jayd '
) ص . ع . مؤنث اجيد زنى كه گردنش دراز و نيكو باشد . ج : جود و جيد .

جيدار

(
jayd r
) ا . ع . كوتاه بالا و قصير .

جيدار

(
jid r
) ا . ع . يك نوع درخت بلوطى كه هميشه سبز است .

جيدان

(
jayd n
) ا خ . ع . يكى از ماوك حمير .

جيدانة

(
jayd nat
) ص . ع . زنى كه گردنش دراز و نيكو باشد . ج : جود و جيد .

جيدر

(
jaydar
) و جيدران (
jaydar n
) ا . ع . كوتاه بالا و قصير .

جيدرة

(
jaydarat
) ا . ع . مؤنث جيدر زن كوتاه بالا و يقال ايضا للرجل الجيدرة ( و التاء للمبالغة ) .

جيدرى

(
jaydariy
) ا . ع . كوتاه بالا و قصير .

جيدرى

(
jaydariy
) ص . ع . منسوب به جدر كه دهى است ميان حمص و سلمية .

جيذر

(
jayzar
) ا . ع . كوتاه بالاى ستبر اطراف . و شترى كه در اطراف استخوان و مفاصل وى گوشت بسيار باشد . و گوزن بچه .

جيذرة

(
jayzarat
) ا . ع . يك نوع ماهى كلان سياه رنگى .

جير

(
jir
) ا . پ . زير و نشيب و پائين . و يك نوع پوست دباغت كردهء نرمى كه از آن بند كارد و شمشير و بهله سازند .

جئر

(
jaer
) ا . ع . مرد ستبر .

جير

(
jayr
) ا . ع . آهك و يا گچ .

جير

(
jayre
) و (
jayren
) و (
jayra
) ا . ع . كلمهء سوگند است بمعنى حقا و آرى و بلى يق جير لا افعل اى حقا و لا جير لا افعل اى لا حقا .

جير

(
jayar
) م . ع . كوتاه و خوار شدن ( و الفعل من سمع ) .

جئر

(
jearr
) ص . ع . غيث جئر : باران بسيار .

جيران

(
jayr n
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - آهو . و ا خ . نام زنى .

جيران

(
jir n
) و جيرة (
jayarat
) ع . ج . جار .

جيرجنگ

(
jir - jang
) ا . پ . جيز جنگ . مر . جيز جنگ .

جيرفت

(
jiroft
) ا خ . پ . روستائى در كرمان كه در خلافت عمر رضى اللّه عنه بدست لشكر اسلام مفتوح شد .

جيرون

(
jayrun
) ا خ . ع . دمشق و يا دروازهء دمشق نزديك به مسجد جامع .

جيره

(
jire
) ا . پ . روزيانه يعنى آنچه از گندم و آرد و نان و جز آن براى غلام و نوكر مقرر كنند كه همه روزه به آن برسد . و پشتگانى و جداوى و خوراك روزيانه .

جئز

(
jaez
) ص . ع . كسى كه آب به گلويش بجهد و يا غيظ گلوى آن را بگيرد .

جيز

(
jiz
) ا . ع . قبر و كرانهء وادى .

جيز

(
jiz
) و (
jeyaz
) ع . ج . جيزة .

جيزان

(
jiz n
) ع . جائز .

جيزة

(
jizat
) ا . ع . ناحيه . ج : جيز و جيز (
jeyaz
) . و كرانهء وادى . و زاديك شباروز كه بمسافر دهند . و ا خ . دهى . بمصر .

جيز جنگ

(
jiz - jang
) ا . پ . چرمينه يعنى چيزى از چرم كه به شكل نرهء آدمى سازند و زنان بدكاره جهت فرو نشاندن شهوت و دفع حاجت آن را كار فرمايند .

جيزو

(
jizu
) ا . پ . خارپشت و چيزو .

جيستان

(
jist n
) ا . پ . چيستان و لغز و معما .

جيستن

(
jistan
) ف ل . پ . برجستن و فرو جستن .

جيستن

(
jistan
) ا . پ . كيسهء كوچكى كه به خوبى مزين باشد .

جيسنك

(
jaysank
) ا خ . پ . نام نخستين پادشاه گجرات .

جيسوان

(
jaysov n
) ا . ع . معرب گيسوان نوعى از بهترين خرما بن .

جيسور

(
jaysur
) ا خ . ع . غلامى كه حضرت موسى او را كشت .

جيش

(
jayc
) ا . ع . لشكر و حشم و يارى گران ج : جيوش . و ابو الجيش : محدثى . و ذات الجيش و يا اولات الجيش : وادى نزديك مدينه كه در آن عقد عايشه رضى اللّه عنها گسيخت .

جيش

(
jayc
) م . ع . جاش البحر جيشا و جيوشا و جيشانا ( از باب ضرب ) : جوشيد دريا . و كذلك جاشت القدر و غيرها و جاشت العين : روان گرديد چشم . و جاش الوادى : پر آب شد رود . و جاشث النفس : شوريد دل و بر آمد از اندوه و يا از بيم .

جيش

(
jic
) ا . ع . گياه شنبليد و حلبه .

جيشان

(
jayc n
) ا خ . ع . نام روستائى بيمن و خطه‌اى بفسطاس .

جيشان

(
jayac n
) م . ع . جاش جيشا و جيوشا و جيشانا . مر . جيش .

جيشة

(
jicat
) ا . ع . يك بار جوش زدن ( اسم للمرة ) .

جيشگر

(
jayc - gar
) ا . پ . سردار لشكر . و زره ساز .

جيص

(
jays
) م . ع . جاص عنه جيصا