تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1139

مساهمون:

ص١١٣٩
لوا (
juje - lov
) و (
juje - lev
) ا . پ . زغن و غليواج .

جوس

(
javs
) م . ع . جاس الديار جوسا و جوسانا ( از باب نصر ) : گشت در ميان سرايها براى غارت و جستن آنچه در آنها باشد . و نيز جوس و جوسان : نيك جستن چيزى را . و پامال كردن و مقهور ساختن . و بشب گشتن از دليرى .

جوس

(
jus
) ا . ع . از اتباع جوع است يق جوعا له و جوسا .

جوساك

(
javs k
) ا . پ . تكمه و گوى گريبان . و سيب بابا آدم .

جوسان

(
javas n
) م . ع . جاس جوسا و جوسانا . مر . جوس .

جوسبونتن

(
jusbunetan
) ف م . پ . بلغت زند استدن و گرفتن .

جوسق

(
javsaq
) ا . ع . معرب جوسه و بمعنى آن . و ا خ . لقب محدثى . و نام چندين ده .

جوسك

(
javsak
) ا . پ . تكمه و گوى گريبان . و سيب بابا آدم .

جوسن

(
javsan
) ا . پ . چار آئينهء چرمين . و جبهء چرمين .

جوسنگ

(
jav - sang
) ا . پ . چيزى كه در كوچكى و وزن مانند جو باشد .

جوسه

(
javse
) ا . پ . كوشك و بالاخانه .

جوسيدن

(
jusidan
) ف ل . پ . معين كردن و تعيين نمودن .

جوسيده

(
juside
) ص . پ . معين . و جاى جوسيده : جاى معين .

جوش

(
javc
) ا . ع . بهرهء بزرگ از اول شب و يا از آخر شب . و ميان مردم . و ميانهء شب .

جوش

(
javc
) م . ع . همهء شب رفتن ( و الفعل من نصر ) .

جوش

(
javc
) و (
javc
) ا . ع . سينهء مردم .

جوش

(
juc
) پ . ح م . جوشيدن و . ا . فور و فوران و غليان . و بثره و حباب كوچك . و شورش و هنگامه و اضطراب و هيجان . و گرمى . و خشم و شهوت . و شور و حرص . و حلقهء زره و جوشن . و روز چهاردهم از هر ماه پارسى . و به جوش آمدن : جوشيدن ديگ و غليان كردن و فوران نمودن . و بهيجان آمدن . و به جوش آوردن ديگ و جز آن را : در روى آتش گذاشتن و حرارت دادن تا جوش كند . و بشور آوردن . و جوش دادن : حاصل كردن جوش بواسطهء حرارت . و جوش زدن : شوريدن دل . و جوشيدن ديگ . و خشم كردن . و برآمدن بثره و به حالت تخميز در آمدن شراب و جز آن . و جوش كردن : كف كردن و فوران كردن . و از جوش افتادن : سرد شدن و آرام شدن از خشم و شورش و از شورش افتادن . و جوش و خروش : شورش با ناله و فرياد .

جوشاك

(
jucak
) ا . پ . تاب و گرمى و هيجان و فوران .

جوشان

(
juc n
) ص . پ . چيزى كه در حين جوش باشد . و با كف بودن امواج .

جوشان بره

(
juc n - bare
) ا . پ . نوعى از آش .

جوشاندن

(
juc ndan
) و جوشانيدن (
juc nidan
) ف م . پ . جوشيدن كنانيدن و پخته كردن .

جوشانده

(
juc nde
) ا و ص . پ . مطبوخ و باصطلاح طب منضج .

جوشپره

(
juc - pare
) ا . پ . نوعى از آش رشته .

جوشر

(
javcer
) ا . پ . جولاهه و بافنده و نساج .

جوشش

(
jucec
) پ . م ح . جوشيدن .

جوشش

(
jucec
) ا . پ . تاب و گرمى و بثره . و ميل و خواهش شديد .

جوشك

(
javcak
) و (
jucak
) ا . پ . كوزهء لوله‌دار كه بتازى بلبله گويند .

جوشك

(
jucak
) ا . پ . مادگى و سوراخى كه تكمه در آن داخل شود .

جوشن

(
javcan
) ا . ع . سينه . و زره . و ميانهء شب و يا اول آن . و ا خ . نام مردى . و ذو الجوشن : شرجيل بدان جهة كه اول كسى است از تازيان كه جوشن پوشيد و يا كسرى او را جوشن داده بود .

جوشن

(
jovcan
) ا . پ . سلاحى جبه مانند كه از تنكه و حلقهء آهن سازند و شبيه بزره باشد و جلته و خنگل نيز گويند . و مردم بدخوى و ترش‌روى .

جوشن پوش

(
jovcan - puc
) ا . پ . سپاهى كه جوشن پوشيده باشد .

جوشن گذار

(
jovcan - goz r
) ص . پ . در گذرندهء از جوشن و سوراخ‌كنندهء آن .

جوشن ور

(
jovcan - var
) ا . پ . پوشندهء جوشن .

جوشنى

(
jovcaniy
) ا . ع . زره‌باف . و نام چند نفر كه زره مىبافتند .

جؤشوش

(
jo'cuc
) ا . ع . سينه و يا پيش سينه . و مرد درشت . و پاره‌اى از شب . و گروهى از مردم .

جوشيدن

(
jucidan
) ف ل . پ . غليان و فوران نمودن . و طبخ شدن . و حاصل شدن جوش بواسطهء اثر حرارت و يا تخمير و انقلاب . و سر برآوردن كشت و جز آن .

جوشيده

(
jucide
) ص . پ . طبخ شده و جوش داده شده و مطبوخ . و جوشيده شدن : طبخ شدن .

جوشيده مغز

(
jucide - maqz
) ص . پ . غضبناك و خشمگين و قهرآلود . و هوشيار .

جوشير

(
javcir
) ا . پ . جولاه و حائك و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1139 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )