تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1129

مساهمون:

ص١١٢٩

جنجال

(
janj l
) ا . پ . همهمه و فرياد و آشوب و ازدحام .

جنجر

(
jonjar
) ا . پ . داروئى كه سرخ مرد و بتازى عصا الراعى گويند .

جنجك

(
janjak
) ا . پ . اسپست و شبدر .

جنجل

(
jonjol
) ا . ع . تره‌اى مانند مارچوبه كه نيم‌پخت كرده خورند .

جنجن

(
janjan
) و (
jenjen
) ا . ع . استخوان سينه . ج : جناجن .

جنجنة

(
janjanat
) و (
jenjenat
) ا . ع . استخوان سينه .

جنجون

(
jonjun
) ا . ع . دولاب .

جنجه

(
janje
) ا . پ . هستهء انگور .

جنح

(
janh
) م . ع . جنح الطائر جنحا ( از باب فتح ) : ناتوان گرديد آن مرغ در پريدن . و جنح البعير ( مجهولا ) : شكست جوانح شتر از گرانى بار .

جنح

(
jenh
) ا . ع . جنح الطريق : كنار راه و جانب آن . و جنح القوم : ناحيهء قوم و پناه قوم .

جنح

(
jenh
) و (
jonh
) ا . ع . بهره‌اى از شب و تاريكى و اختلاط آن .

جنحاب

(
jenh b
) ص . ع . كوتاه گرد اندام .

جنحدل

(
janahdal
) ص . ع . كوتاه بالا .

جند

(
jand
) ا خ . پ . شهرى در تركستان .

جند

(
jond
) ا . ع . اعوان و انصار و لشكر . و شهر . و هر نوع از انواع مخلوقات . ج : جنود و اجناد . و يق الشام خمسة اجناد : دمشق و حمص و قنسرون و اردن و فلسطين . المثل ان لله جنودا منها العسل قاله معاوية لما سمع ان الاشتر رضى اللّه عنه سقى عسلا فيه سم ، يضرب عند الشماتة بما يصيب العدو .

جند

(
jond
) ا . پ . گند و مادهء دوائى حيوانى كه جند بيدستر نيز گويند .

جند

(
jond
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپاه و لشكر .

جند

(
janad
) ا . ع . زمين درشت . و سنگريزه‌هاى مشابه گل . و ا خ . نام شهرى در يمن آباد كردهء جند بن شهران كه بطنى است از معافر .

جندار

(
jand r
) ا . پ . مخفف جاندار و بمعنى آن .

جنداسابور

(
jond - s bur
) ا خ . پ . نام شهرى در خوزستان .

جندال

(
jand l
) ا . پ . عوام الناس . و مردم تولنكى و هرزه‌كاره و شراب‌خواره .

جندب

(
jondob
) و (
jondab
) و و (
jendab
) ا . ع . نوعى از ملخ . و ام جندب : بلا و غدر و ستم . و وقعوا فى ام جندب اى ظلموا .

جند بيدست

(
jond - bidast
) و جند بيدستر (
jond - bidastar
) ا . پ . گند بيدستر يعنى كيسهء غده مانندى كه در زير پوست شكم بيدستر در ما بين ريشهء دم آن حيوان و جزء خلفى رانش واقع است و اين كيسه كه زوج است در نر و مادهء اين حيوان هر دو موجود مىباشد و محتوى مادهء مترشحه‌ايست كه آن را در دفع تشنج بسيار استعمال مىكنند و خزميان و فاجشه و هزوگند نيز گويند .

جندخ

(
jondox
) ا . ع . ملخ بزرگ .

جندر

(
jandar
) ا . پ . اسباب و رختهاى پوشيدنى و جز آن .

جندرة

(
jandarat
) م . ع . جندر الكتاب : روشن كرد نوشتهء محو شدهء كتاب را . و جندر الثوب : تازه كرد نگار جامه را بعد از آنكه محو شده بود .

جندرة

(
jandarat
) ا . ع . از اعلام است .

جندر خانه

(
jandar - x ne
) ا . پ . صندوق‌خانه كه در آنجا رخوت پوشيدنى و جز آن گذارند .

جندره

(
jandare
) ا . پ . هر چوب گندهء ناتراشيده . و دو چوب به قدر نيم گز جهة كوفتن و هموار كردن رخوت و آن را رخت مال گويند . و چوبى كه بدان صوف و شال و جامه‌هاى ديگر شكنجه كنند . و مردم ناتراشيده و ناهموار .

جندره‌چى

(
jandare - ci
) ا . پ . منگنه‌چى و افشره‌گر و چاپ‌چى .

جندشاپور

(
jond - c pur
) ا خ . پ . جندا سابور .

جندعة

(
jondoat
) ا . ع . حبابى كه بالاى آب از باران نمودار شود . ج : جنادع . و جانوار خزندهء موذى يا هر جانورى كه از آن گزند و زحمت رسد .

جندق

(
jandaq
) ا خ . پ . نام قصبه‌اى در كنار كوير مركزى ايران .

جندقوق

(
jandquq
) ا . پ . جن و ديو .

جندگى

(
jendagi
) ا . پ . هرزگى و فاحشگى .

جندل

(
jandal
) ا . خ پ . يكى از نزديكان فريدون كه بخواستگارى دختر پادشاه يمن فرستاده بود .

جندل

(
jandal
) ا . ع . سنگ . ج : جنادل . و ا خ . نام بقعه‌اى . و دومة الجندل ا خ : نام موضعى .

جندل

(
jandal
) و (
jandel
) ا . ع . سنگ كه برداشتن توانند .

جندل

(
jonadel
) و (
janadel
) ص . ع . مكان جندل : جاى سنگناك . و كذلك مكان جندل .

جندلة

(
jandalat
) م . ع . پايمال كردن و پا زدن .

جندلة

(
jonadelat
) و (
janadelat
) ص . ع . ارض جندلة : زمين سنگناك .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1129 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )