غنى (
qonayy
) .
جليحة
(
jalihat
) م . ع . جنبانيدن مشك براى مسكه بر آوردن ( و الفعل من فتح ) .
جليد
(
jalid
) ا . ع . چابك از هر چيزى . و سخت و قوى . و پشتك و ژاله و تگرگ و يخ . ج : اجلاد و جلداء و جلاد و جلد .
جليدة
(
jolaydat
) ا . ع . عضو و غشاء و پرده .
جليدقه
(
jalidqe
) ا . پ . جليتقه و كرته .
جليده
(
jalide
) ا . پ . حلقهاى از استخوان كه تير اندازان در دست مىكنند .
جليدية
(
jalideyyat
) ا . ع . باصطلاح طب جسمى جامد و غير حاجب ماورا و به شكل عدس كه در خلف حدقهء چشم واقع شده .
جلئز
(
jel'ez
) ا . ع . زن كوتاه .
جليز
(
jaliz
) ا . پ . كمند . و مفسد و غماز .
جليز
(
jaliz
) م . ع . جلز جلزا و جليزا . مر . جلز .
جليس
(
jalis
) ص . ع . همنشين . ج :
جلساء و جلاس . و القاضى الجليس ا خ : اسم عبد العزيز بن جباب .
جليطة
(
jalitat
) ا . ع . شمشير خوش غلاف .
جليع
(
jali '
) ا . ع . زنى كه در خلوت با شوى خود را نپوشد .
جليف
(
jalif
) ا و ص . رنديده و پوست باز كرده . و مرد درشت گول . و گياه شبرم كه در زمين نرم رويد و غلاف بار آن پر از دانهها باشد مانند ارزن .
جليفة
(
jalifat
) ا . ع . سال تنگى و قحط و يوت كه مرگ عام ستوران بود يق اصابتهم جليفة عظيمة . ج : جلائف و جلف (
jolof
) و جلف .
جليك
(
jalik
) ا . پ . گلدان و آوندى كه در آن گلى مىگذارند .
جليل
(
jalil
) ص . ع . كلانسال و آزموده كار . ج : جلة (
jellat
) و اجلة .
جليل
(
jalil
) ا . ع . بزرگوار و عظيم .
و گياه ثمام كه از آن ازاز خرگاه سازند . ج :
جلائل . و ا خ . نام مردى . و گروهى بيمن .
و ذو الجليل ا خ : وادى بيمن . و جبل الجليل ا خ : كوهى در شام .
جليل
(
jalil
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بزرگ و بزرگوار . و جليل القدر : آنكه قدر و مرتبهء وى بلند باشد .
جليل
(
jolayl
) ا . ع . پرده و چادر .
و كجاوهپوش . و جل اسب . و ا خ . نام شخصى كه گربهء بسيار نگاه مىداشت .
جليلة
(
jalilat
) ا . ع . مؤنث جليل زن بزرگقدر . و نيز ناقهاى كه يك شكم بيش نزاده باشد . و يك تكيهگاه . ج : جلائل .
و خرمابن بزرگ بسيار بار . ج : جلال و جليل و ما له جليلة و لا دقيقة اى ما له ناقة و لا شاة .
جلية
(
jalih
) ا . ع . جاى بدون سنگريزه و رمل .
جليهة
(
jalihat
) ا . ع . خرماى با شير آميخته . و جائى كه سنگريزههاى آن را رفته و دور كرده باشند .
جم
(
jam
) ا . پ . پادشاه بزرگ . و مردمك چشم . و منزه و پاكيزه . و عقل دويم از عقول دهگانه . و ذات و طبيعت . و جمشيد و سليمان و اسكندر رومى يعنى هر كجا لفظ جم را با جام و پياله آورند مراد جمشيد باشد و چون با نگين و وحش و طير و پرى گويند مراد سليمان باشد و اگر با آئينه و سد نام برند مراد اسكندر بود . و خوش جم : خوشطبيعت و خوشذات .
جم
(
jamm
) ا و ص . ع . بسيار قوله تعالى
وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبًّا جَمًّا .
ج : جمام و جموم . و گرد آمدهء در چاه . و ا خ . نام پادشاهى . و جاؤا جما غفيرا : آمدند همه . و جم الظهيرة : معظم گرمگاه . و جم الماء : جاى ژرف از آب .
جم
(
jamm
) م . ع . جم المكيال جما و جماما و جماما و جماما ( از باب نصر ) : پر كرد پيمانه را تا سر . و جم المكوك جما : پيمود بهطورىكه فوق پرى پيمانه شد . و جم الفرس جما و جماما ( از باب نصر و ضرب ) : سوارى كرده نشد آن اسب پس آسوده گرديد . و جم العظم :
بسيار گوشت گرديد استخوان . و جم الماء :
گذاشت آب را تا جمع شود . و جم الامر :
نزديك شد آن كار و حاضر گرديد . و جم الفراق : هنگام جدائى و فراق رسيد .
جم
(
jemm
) ا . ع . شيطان و يا شيطانها .
جم
(
jomm
) ا . ع . نوعى از صدف .
و ج : اجم .
جمء
(
jam '
) و (
jama '
) ا . ع . كالبد .
جمء
(
jama '
) م . ع . جمئ عليه جمء ( از باب سمع ) : خشم گرفت بر او .
جما
(
jam
) و (
jom
) ا . ع . نوعى از آماس پستان . و سنگ بر آمده و بلند بر روى زمين . و مقدار چيزى . و پشت هر چيز . و جنبش جنين و جز آن . و نوعى از آماس بدن .
جماء
(
jam '
) ا . ع . كالبد .
جماء
(
jam '
) و جماءة (
jam at
) ا . ع . شخص هر چيزى و حجم آن .
جماء
(
jamm '
) ا و ص . ع . هموار و صاف . و برهنه . و زن بىآرايش . و خود آهنى . و ا خ : نام موضعى بر سه ميل از مدينه .
و شاة جماء : گوسپند بىشاخ . و امراة جماء العظام : زن فربه بسيار گوشت .