جلحا
( از باب سمع ) : اجلح گرديد آن مرد .
جلح
(
jollah
) و (
jolh
) ص . ع . بقر جلح : گاو بىسرون . و كذلك بقر جلح .
جلحاء
(
jalh '
) ص . ع . مؤنث اجلح آنكه پيش سرش بىموى باشد . و ماده گاو بىسرون .
ج : جلح .
جلحاء
(
jalh '
) ا خ . ع . نام قريهاى و موضعى .
جلحاء
(
jelh '
) و جلحاءة (
jelh at
) ا . ع . زمينى كه هيچ نروياند .
جلحاز
(
jelh z
) ا . ع . تنگدل بخيل .
جلحاظ
(
jelh z
) ا . ع . مرد فربه كه بر بدنش موى بسيار باشد .
جلحان
(
jelh n
) ا . ع . تنگدل بخيل .
جلحة
(
jalahat
) ا . ع . جاى موى رفتگى از سر .
جلحز
(
jalhaz
) ا . ع . تنگدل بخيل .
جلحطاء
(
jelhet
) ا . ع . زمينى كه در آن درخت نباشد .
جلحظ
(
jelhez
) ا . ع . مرد فربه كه بر بدنش موى بسيار باشد .
جلحظاء
(
jelhez '
) ا . ع . مرد فربه كه بر بدنش موى بسيار باشد . و زمين درشت .
جلحمة
(
jalhamat
) م . ع . جلحم الحبل : تافت رسن را .
جلحمد
(
jalahmad
) ا . ع . درشت .
جلحن
(
jelhan
) ا . ع . تنگدل بخيل .
جلخ
(
jalx
) م . ع . جلخ السيل الوادى ( از باب فتح ) : پر كرد توجبه وادى را . و جلخ به : بر زمين انداخت او را . و جلخ بطنه : خراشيد شكم او را . و جلخ جاريته :
جماع كرد با كنيزك خود . و جلخ الشيئ :
دراز كرد آن چيز را . و جلخ فلانا بالسيف :
بريد پارهء گوشت فلان را بشمشير .
جلخاظ
(
jelx z
) ا . ع . زمين درشت .
جلخدى
(
jalaxd
) ص . ع . رجل جلخدى : مرد بىخير و بىفايده .
جلخطاء
(
jelxet '
) ا . ع . زمين بىدرخت و زمين درشت .
جلخظ
(
jelxez
) ا . ع . زمين درشت .
جلد
(
jald
) ص . پ . مأخوذ از تازى شتاب و زود و تيز و چست و چالاك و چابك .
جلد
(
jald
) ا . ع . چابك از هر چيز . ج :
اجلاد و جلاد و جلد . و جلد العميرة :
استمنا . و نيز جلد : از اعلام است . و بنو جلد ا خ : قبيلهاى از تازيان .
جلد
(
jald
) ص . ع . قوى و درشت و توانا .
ج : اجلاد و جلاد و جلدى .
جلد
(
jald
) م . ع . جلده جلدا ( از باب ضرب ) : زد بر پوست او و تازيانه زد او را .
و جلده على الامر : بنا خواست و ستم داشت آن را بر كار . و جلد جاريته :
جماع كرد با كنيزك خود . و جلدت الحية :
گزيد مار . و جلد به ( مجهولا ) : افتاد .
و منه فلان يجلد بكل خير اى يظن .
جلد
(
jeld
) و (
jalad
) ا . ع . پوست از هر حيوانى . ج : اجلاد و جلود . و نره و ذكر قوله تعالى
قالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنا
اى لفروجهم .
جلد
(
jeld
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پوست و چرده و محفظهء كتاب و بياض و كتابچه اى كه از چرم و تيماج و جز آن سازند خواه يكلا باشد و يا با مقوا . وصفت توصيفى كه بدان خيك روغن و عسل و شيره را تعيين كنند مانند يك جلد روغن و دو جلد عسل .
جلد
(
jalad
) ا . ع . پوست شتر كره كه به چيزى آگنده كنند و يا شتر كرهء ديگر را پوشانيده باشند تا ناقه به خيال بچهء خود مهربان شده شير دهد . و زمين هموار و سخت به غير سنگ .
و گوسپندى كه بچهاش وقت زادن بميرد . و شتران بزرگ و ماده شتران بىبچه و بىشير .
و گوسپندان مادهء بىبچه و بىشير . و درشتى و توانائى .
جلد
(
jalad
) م . ع . جلدت الارض جلدا ( از باب سمع ) : پشك زده گرديد زمين . و جلد جلودة و جلدا و جلدة و مجلودا و جلادة . مر . جلادة .
جلد
(
jolod
) ع . ج . جليد .
جلداء
(
jol d '
) ع . ج . جليد .
جلداء
(
jeld '
) ا . ع . مر . جلدان .
جلدان
(
jeld ne
) ا . ع . فى المثل صرحت بجلدان و يا بجلداء مانند « صرحت بجدان و يا بجداء » در چيزى گويند كه پس از التباس واضح و آشكار شود .
جلدب
(
jaldab
) ا . ع . بسيار سخت و قوى .
جلد باز
(
jald - b z
) ص . پ . عجول و شتابزده .
جلد بازى
(
jald - b zi
) ا . پ . شتاب زدگى و تعجيل و تندى و چالاكى .
جلد به جلد
(
jald - be - jald
) م ف . پ .
فورا و معجلا و بتعجيل و بسرعت .
جلد بند
(
jeld - band
) ا . پ . صحاف و جلدساز .
جلد بندى
(
jeld - bandi
) ا . پ . صحافى و جلدسازى .
جلدة
(
jaldat
) ا . ع . خرما بن سخت و و بزرگ كه بىآب صبر تواند كرد . و شتر مادهء بسيار شير و بسيار چرب شير . و شتر مادهء بىبچه و بىشير . ج : جلاد .
جلدة
(
jeldat
) ا . ع . پوست و يك پوست و هى اخص من الجلد . و از اعلام است .
جلدة
(
jaladat
) ا . ع . واحد جلد كه شتر بزرگ و شتر مادهء با بچه و بىشير باشد . و نيز زمين سخت و هموار . و گوسپندى كه وقت زادن بچهاش بميرد . و چابكى مردم و جز آن .
جلدة
(
jaladat
) م . ع . جلد جلدة و جلادة و جلدا . مر . جلادة .
جلد ساز
(
jeld - s z
) ا . پ . صحاف