ع . تيزى شمشير و نام شمشير و غلاف آن و حمايل شمشير .
جربانة
(
jerreb nat
) ا . ع . زن بسيار فرياد و پليد زبان .
جربة
(
jerbat
) ا . ع . كشتزار و زمين بىآب و گياه و يا زمين شيار كرده و آراسته براى كشت درخت . ج : جرب (
jerab
) .
و پوست پاره و يا بوريا و مانند آن كه بر كنارهء چاه اندازند تا آب در چاه نريزد و شكسته نگردد و يا آن پوست پارهاى كه در نهر اندازند تا آب بر آن رود .
جربة
(
jarrabat
) ا . ع . گروه خران و يا درشت و قوى از خران و از مردمان . و زهار خر . و بسيار و عيال مرد كه بخورند و نفع نبخشند .
جربذة
(
jarbazat
) ا . ع . نوعى از رفتار اسب و شتر .
جربذة
(
jarbazat
) م . ع . جربذ جربذة : گران دويد و يا نزديك شد سر سم به زمين و بلند گرديد .
جربز
(
jorboz
) ا . ع . معرب گربز فريبنده و خدعهكنندهء خبيث . و آنكه در علم و حكمت سبيل اقتصاد را ترك كرده و سبيل افراط را مىگيرد .
جربزة
(
jarbazat
) م . ع . جربز جربزة : گربز گرديد و فريبنده شد . و جربز الرجل : رفت آن مرد و يا منقبض شد و يا ساقط گرديد و بر افتاد .
جزبزة
(
jorboze
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گربز .
جربناك
(
jarab - n k
) ص . پ .
گرگين .
جربى
(
jarb
) ص . ع . مؤنث جربان .
ج : جراب . و قوم جربى : گروه گرگين .
و اوبار الجربى : يك قسم گياهى كه پس از خشك شدن سبز مىگردد .
جربى
(
jarbi
) ا . پ . چربى .
جربياء
(
jerbey '
) ا . ع . باد شمال و يا سردى آن و يا بادى كه ميان باد جنوب و صبا وزد و يا باد نكبا كه ميان شمال و دبور وزد . و مرد ضعيف .
جربيدن
(
jarbidan
) ف م . پ .
چربيدن .
جرة
(
jorat
) ا . ع . دليرى .
جرة
(
jarrat
) ا . ع . سبو . ج : جر و جرار . و نان و يا نانى كه در روى خاكستر گرم پزند .
جرة
(
jerrat
) و (
jarrat
) ا . ع . هيئت كشيدن و آنچه شتر از گلو برآرد جهة نشخوار و قولهم لا افعل ما اختلف الجرة و الدرة يعنى الجرة تعلو و الدرة تسفل .
جرة
(
jerrat
) ا . ع . لقمهاى كه شتر بدان تعلل كند تا وقت علف . و گروه مردم كه اقامت كنند و بار سفر گزينند .
جرة
(
jorrat
) و (
jarrat
) ا . ع .
آهو المثل ناوص الجرة ثم سالمها و ذلك ان الظبى ادا نشب فيها ناوصها ساعة ثم استقر بالاضطرار كانه سالمها در حق شخصى گويند كه مخالفت قومى كند و باز بسوى ايشان برگردد و رجوع كند و نيز جرة : چيزى است كه در بن آن سوراخ باشد و بدان گندم كارند .
جرثلة
(
jarsalat
) م . ع . جرثل التراب : بر باد داد خاك را بدست .
جرثمة
(
jorsomat
) ا . ع . اصل هر چيزى .
جرثوم
(
jarsum
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اصيل و نجيب و داراى اصل استوار .
جرثومة
(
jorsumat
) ا . ع . اصل و بن هر چيز . ج : جراثيم . و خاك فراهم آمدهء در بيخ درخت و خاكى كه باد در خانهء مورچگان برد . و سرناى گلو الحديث لما اراد ابن الزبير بناء الكعبة كانت فى المسجد جراثيم اى اماكن مرتفعة مجتمعة من تراب و طين اى لم تكن ارض المسجد مستويه .
جرثى
(
jorasiy
) ا . ع . نوعى از انگور .
جرثئة
(
jarseat
) ا . ع . ناى گلو .
جرج
(
jorj
) ا خ . ع . شهرى بفارس و نام شخصى . و ج . جرجة .
جرج
(
jaraj
) ا . ع . زمين درشت سنگناك . و جاده و ميانهء راه .
جرج
(
jaraj
) م . ع . جرج الخاتم فى اصبعه جرجا ( از باب سمع ) :
جنبان گرديد انگشترى در انگشت او بجهة فراخى . و جرج الرجل : رفت آن مرد در زمين درشت يا در ميانهء راه .
جرج
(
jarej
) ص . ع . و شاح جرج :
حمايل جنبان و فراخ .
جرجار
(
jarj r
) ا . ع . شتر بسيار آواز . و آواز تندر . و يك نوع گياهى خوشبوى .
جرجارة
(
jarj rat
) ا . ع . آسيا .
جرجان
(
jorj n
) ا خ . پ . گرگان .
جرجب
(
jorjobb
) ا . ع . شكم و درون هر چيزى .
جرجبان
(
jorjob n
) ا . ع . شكم و درون هر چيزى .
جرجبة
(
jarjabat
) م . ع . جرجبه جرجبة : خورد آن را . و جرجب الاناء :
تمام خورد آنچه در آوند بود .
جرجة
(
jorjat
) ا . ع . خرجينه . ج :
جرج . و بنو جرجة : باشندگان مكه .
جرجة
(
jarajat
) ا . ع . جاده و ميانهء راه . و ا خ . نام امير لشكر روم در جنگ يرموك كه مسلمان شد .
جرجر
(
jarjar
) ا . ع . خرمن كوب