تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1044

مساهمون:

ص١٠٤٤
اى اعماله . و قوله تعالى
وَ ثِيابَكَ فَطَهِّرْ
اى فقصر .

ثوب

(
savb
) م . ع . ثاب ثوبا و ثؤبا و ثوبانا ( از باب نصر ) : بازگشت بعد از آنكه رفته بود . و ثاب الناس : گرد آمدند مردم . و ثاب الحوض ثوبا و ثؤبا : پر گرديد حوض و يا نزديك به پرى رسيد . و ثاب الماء : گرد آمد آب پس از آنكه رفته بود . و ثاب جسمه ثوبانا : فربه گرديد پس از لاغرى از مرض .

ثؤب

(
soub
) م . ع . ثاب ثوبا و ثؤبا . مر . ثوب .

ثوب

(
sovab
) ا . ع . از اعلام است .

ثؤباء

(
so'b '
) ا . ع . دهن‌دره و خميازه .

ثوءباء

(
soab '
) ص . ع . سست و كاهل .

ثوبان

(
savab n
) م . ع . ثاب ثوبا و ثؤبا و ثوبانا . مر . ثوب .

ثوبان

(
savab n
) ا خ . ع . نام يكى از مولاهاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

ثوة

(
savvat
) و (
sovat
) ا . ع . پشته‌اى كه از سنگ و گل سازند در صحرا بجهة نشان و علامت .

ثوة

(
sovat
) ا . ع . قماشخانه و جامه گروهه‌اى كه بالاى ميخ بندند و بر آن مشك شير بجنبانند تا مشك دريده نگردد و زيرانداز مشك كه بوقت جنبانيدن زير آن افگنند تا به خاك آلوده نگردد . ج : ثوى (
sov
) .

ثوج

(
savj
) ا . ع . جوالى كه از برگ خرما سازند و بدان خاك و گچ كشند .

ثوخ

(
savx
) م . ع . ثاخت الاصبع ثوخا ( از باب نصر و ضرب ) : فرو رفت انگشت در چيزى نرم و آماسيده .

ثور

(
savr
) ا . ع . لخت بزرگ از پينو . ج : اثور و ثورة (
sevarat
) . و گاو نر ج : اثوار و ثيار و ثورة و ثيرة و ثيرة (
sirat
) و ثيران . و مهتر . و چغر پاره و مانند آن كه بر آب پديد آيد . و سپيدى بن ناخن . و ديوانگى . و سرخى تابان شفق يق سقط ثور الشفق . و احمق . و برج دويم از بروج دوازده‌گانهء آسمان كه به فارسى بر شاوش گويند . و نام اسبى . و ا خ : پدر قبيله‌اى از مضر و به اين معنى اخير بدون الف و لام آيد و سفيان ثورى از اين قبيله است . و ا خ : وادى ببلاد مزينه . و ا خ : كوهى به مكه كه غار مذكور در قرآن در آن كوه است و ثور اطحل گويند . و ا خ : كوهى در مدينه و ثور الشباك و برقة الثور ا خ : نام دو موضع . و ابو الثور ا خ : نام شخصى .

ثور

(
savr
) م . ع . ثار الشيئ ثورا ( از باب نصر ) : برانگيخته شد آن چيز . و ثار اليه : برجست بسوى آن . و ثار الغبار : برآمد گرد . و ثارت الفتنة و الغضب : سخت و تند شد فتنه و خشم . و ثار الى الشر : برخاست براى شر و بدى . و ثار القطا : برخاست مرغ سنگ‌خوار . و كذلك ثار الجراد . و ثار الدم : ظاهر شد خون . و ثارت بفلان الحصبة ثورا و ثؤرا و ثورانا : پديد آمد در اندام فلان حصبه . و ثارت نفسه : بهيجان آمد دل او . و ثار فلان ثائره : بهيجان آمد غضب فلان . و ثار به الناس : برجستند بر وى مردم . و نيز ثور : برآمدن و روان گرديدن آب .

ثؤر

(
soor
) ع . ج . ثأر .

ثؤر

(
so'r
) و ثوران (
savar n
) م . ع . ثار ثورا و ثؤرا و ثورانا . مر . ثور .

ثورة

(
savrat
) ا . ع . گاو ماده . و شورش . و بسيارى از مال و از مردان .

ثورة

(
sevarat
) ع . ج . ثور (
savr
) .

ثؤرة

(
so'rat
) م . ع . ثار ثارا و و ثؤرة . مر . ثأر .

ثؤرة

(
so'rat
) و (
soorat
) ا . ع . كينه .

ثؤرور

(
so'rur
) ا . ع . پيادهء كوتوال و پيادگان سلطان كه بىوظيفه همراه باشند .

ثوع

(
sav '
) م . ع . ثاع الماء ثوعا ( از باب نصر ) : روان شد آب .

ثوء

(
sova '
) ا . ع . درختى كوهى و بلند و پيوسته سبز و ساقش ستبر و خوشه‌هاى آن به بطم ماند و بكارى نيايد .

ثول

(
savl
) ا . ع . گروه زنبوران عسل . و واحد ندارد . و نر از زنبوران عسل . و خانهء زنبور زان عسل . و شورهء درخت . و نرهء شتر و غلاف آن .

ثول

(
savl
) م . ع . ثال ثولا ( از باب نصر ) : احمق گرديد و ديوانه شدن گرفت . و ثال الوعاء : ريخت آنچه در آوند بود .

ثول

(
saval
) ا . ع . استرخائى در اعضاى گوسپند و يا ديوانگى گوسپند كه چون بدان عارض شود تبعيت گوسپندان گذارد و تنها در چراگاه بگردد .

ثول

(
saval
) م . ع . ثولت الشاة ثولا ( از باب سمع ) : ديوانه شد آن گوسپند و ثولاء گرديد .

ثول

(
sul
) ع . ج . اثول و ثولاء .

ثولاء

(
savl '
) ص . ع . مؤنث اثول . و شاة ثولاء : گوسپند ديوانه . ج : ثول .

ثؤلول

(
so'lul
) ا . ع . سر پستان و آ ژ خ . ج . ثآليل .

ثوم

(
sum
) ا . ع . سير و ثوم الحية : سير برى .

ثوملا

(
sumal
) ا . پ . - مأخوذ از رومى - گياهى .

ثومة

(
sumat
) ا . ع . واحد ثوم و بند شمشير . و بنو ثومة بن مخاشن ا خ : قبيله‌اى از تازيان .

ثومة

(
sevamat
) ا . ع . درختى بزرگ
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1044 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )