تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1041

مساهمون:

ص١٠٤١
و ثمراء . و پوست سر . و كنارهء زبان . و گره تازيانه . و نسل و فرزند . و پيمان بىآميغ .

ثمرة

(
samerat
) ا . ع . شيرينى و حلاوت يق ما نفسى لك بثمرة يعنى نيست مر تو را در دل من حلاوتى .

ثمردار

(
samar - d r
) ص . پ . ميوه‌دار و باردار و مثمر و بافايده و با سود .

ثمط

(
samt
) ا . ع . گل آبكى و خمير بسيار رقيق .

ثمطلة

(
samtalat
) م . ع . مسترخى و و فروهشته گرديدن .

ثمعد

(
sam'ad
) ص . ع . غلام ثمعد : كودك نيكوروى .

ثمغ

(
samq
) ا خ . ع . مالى بود در مدينه مر عمر بن خطاب رضى اللّه عنه را كه آن را وقف كرد و يقال هى ارض له و يقال موضع بخير و گفته‌اند اول جائى است كه تصديق كرده شد در اسلام .

ثمغ

(
samq
) م . ع . ثمغ راسه بالحناء ثمغا ( از باب فتح ) : نيك رنگ كرد سر را به حنا . و ثمغ رأسه بالدهن : روغن ماليد سر را . و ثمغ الثوب : نيك سرخ كرد جامه را . و ثمغ رأسه : شكست سر او را . و ثمغ البياض بالسواد : آميخت سپيدى بسياهى .

ثمغة

(
samqat
) ا . ع . ثمغة الجبل : سر كوه .

ثمل

(
saml
) م . ع . ثمل ثملا ( از باب ضرب ) : خورد . و ثمل الماء فى الحوض : باقى ماند آب در حوض . و ثمل القوم ثملا ( از باب ضرب و نصر ) : بفرياد آن قوم رسيد .

ثمل

(
saml
) و (
samal
) ا . ع . سعت عيش يق اختار فلان دار الثمل اى دار الخفض و المقام .

ثمل

(
saml
) و (
samal
) م . ع . ثمل ثملا و ثملا و ثمولا ( از باب نصر ) : اقامت كرد و درنگى نمود . و ما ثمل شرابه بشيئ يعنى نخورد پيش از نوشيدن شراب طعامى را . و ثملهم : طعام و آب خورانيد ايشان را و غمخوارى كرد .

ثمل

(
samal
) م . ع . ثمل ثملا ( از باب سمع ) : مست گرديد . و ثمل فلان فى دارهم : اقامت كرد فلان در خانهء ايشان .

ثمل

(
samal
) ا . ع . مستى . و سايه .

ثمل

(
samal
) ع . ج . ثملة (
samalat
) .

ثمل

(
samel
) ص . ع . دوست و محب يقال هو ثمل الى كذا : او محب است مر او را . و نيز ثمل : مست شده .

ثمل

(
soml
) ا . ع . اندك از عقل و حزم .

ثمل

(
somal
) ع . ج . ثملة .

ثملة

(
somlat
) و (
samlat '
) ا . ع . باقى آب در تك خنور و حوض . و باقى دانه و پست و خرماى در خنور . ج . ثمل (
somal
) .

ثملة

(
somlat
) ا . ع . اندك از عقل و حزم يق ما به ثملة اى شيئ من عقل و حزم .

ثملة

(
somlat
) و (
samalat
) ا . ع . پشم پاره‌اى كه بدان روغن بر مشك و يا شتر مالند . و گلى كه از تك چاه برآيد .

ثملة

(
samalat
) ا . ع . باقى آب در تك حوض و يا خنور و مانند آن . و باقى خرما در خنور . و خرقهء حيض . ج : ثمل .

ثملطة

(
samlatat
) م . ع . بمعنى ثلمطة يعنى مسترخى و فروهشته گرديدن .

ثمم

(
somom
) ع . ج . ثموم .

ثمن

(
samn
) م . ع . ثمنهم ثمنا ( از باب نصر ) : هشت يك گرفت از مال ايشان . و ثمنهم ثمنا ( از باب ضرب ) : هشتم ايشان گرديد و يا هشت گردانيد ايشان را .

ثمن

(
semn
) ا . ع . شب هشتم از تشنگى هشت روزهء شتر .

ثمن

(
somn
) و (
somon
) ا . ع . هشت يك . ج : اثمان .

ثمن

(
somn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هشت يك كه چك نير گويند .

ثمن

(
saman
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بها و قيمت . و ثمن قليل بهاى اندك .

ثمن

(
saman
) ا . ع . قيمة و بها . ج : اثمان و اثمن و اثمنة .

ثمنش

(
samnoc
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - گلبن و خار .

ثموت

(
samut
) ا . ع . كسى كه وقت جماع حدث كند .

ثمود

(
samud
) و (
somud
) ا خ . ع . يصرف و لا يصرف - قبيله‌اى از تازيان كه صالح پيغمبر آنها بود .

ثمول

(
somul
) م . ع . ثمل ثملا و ثملا و ثمولا . مر . (
saml
) و ثمل (
samal
) .

ثموم

(
samum
) ص . ع . شاة ثموم گوسپند بر كنندهء گياه از بن . ج : ثمم .

ثمير

(
samir
) و ثميرة (
samirat
) ا . ع . شيرى كه مسكهء آن ظاهر نشده باشد و يا شيرى كه مسكهء آن ظاهر گرديده باشد . و ابن ثمير : شب ماهتاب .

ثميرة

(
samirat
) ا . ع . زمين ميوه‌ناك .

ثميغة

(
samiqat
) ا . ع . طعام رقيق و چرب . و زمين نمناك . و زخم در گوشت سر .

ثميل

(
samil
) ا . ع . شير ترش . و آب دست‌دان .

ثميل

(
samil
) ع . ج . ثميلة .

ثميلة

(
samilat
) ا . ع . باقى دانه و پست