ثل
(
SALL
) م . ع . ثل البئر ( از باب نصر ) :
گل برآورد از چاه . و ثل ثلا و ثللا :
هلاك گردانيد و هلاك شد ( لازم و متعدى است ) .
و ثلت الدابة : سرگين انداخت ستور .
و ثل التراب المجتمع : جنبانيد خاك توده را و يا طرفى از اطراف آن را شكست و منهدم ساخت . و ثل الكثيب و ثل الدار :
ويران كرد خانه را . و هو ان تحفر اصل الحائط ثم تدفع فينهدم . و ثل التراب فى البئر : در انباشت خاك را در چاه . و ثل الدراهم : فرو ريخت درمها را . و ثل الله عرش فلان : به برد خداى ملك او را و يا عزت او را و ميرانيد او را . و چون از قومى عزت برود مىگويند قد ثل عرشهم ( مجهولا ) .
ثلاب
(
sel b
) ع . ج . ثلب (
salb
) .
ثلاث
(
sal s
) ا . ع . سه زن . و ا خ . نام موضعى .
ثلاث
(
sel s
) ا . ع . سيوم .
ثلاث
(
sol s
) ا . ع . سه سه و غير مصروف است و ذو ثلاث : نوار هودج شتر .
ثلاثاء
(
sal s '
) و (
sol s '
) ا . ع .
روز سه شنبه . ج : ثلاثاوات .
ثلاثان
(
sol s n
) ا خ . ع . موضعى .
ثلاثاوات
(
sal s v t
) و (
sol s v t
) ع . ج . ثلاثاء و ثلاثاء .
ثلاثة
(
sal sat
) ا . ع . سه مرد . و ذو ثلاثة اركان : استوار و محكم .
ثلاث مأة
(
sal so - meaten
) ا . ع . سيصد .
ثلاثون
(
sal sun
) ا . ع . سى - گويند ملحق به جمع است نه جمع .
ثلاثه
(
sal se
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سه . و ثلاثهء غساله : سه جام شراب كه در صبح نوشند وستا . مر . ستا .
ثلاثى
(
sol siy
) ص . ع . منسوب به ثلاث يعنى سه تائى .
ثلاثين
(
sal sina
) ا . ع . ثلاثون .
ثلاج
(
sall j
) ا . ع . برف فروش . و ا خ . نام مردى .
ثلاجى
(
sol jiy
) ص . ع . نصل ثلاجى :
پيكان بسيار سپيد .
ثلال
(
sal l
) ا . ع . هلاكى .
ثلال
(
sel l
) ع . ج . ثلة (
sallat
) .
ثلب
(
salb
) م . ع . ثلبه ثلبا ( از باب ضرب ) : سرزنش كرد او را و عيب نمود . و راند آن را و برگردانيد و رخنه كرد در آن .
ثلب
(
salb
) ا . ع . عيب . ج : ثلاب .
ثلب
(
selb
) ا . و ص . ع . شير پير دندان و موى دم ريخته . ج : اثلاب و ثلبة (
selabat
) . و مرد پير . و شتر پير كه باردار نگرداند . و گرگ كهن سال . و ا خ . نام مردى صحابى . و رجل ثلب : مرد عيبناك .
ثلب
(
salab
) ا . ع . ترنجيدگى و ريم و ريمناكى .
ثلب
(
salab
) م . ع . ثلب الشيئ ( از باب سمع ) : ترنجيد آن چيز . و ثلب الثوب :
ريمناك گرديد جامه .
ثلب
(
saleb
) ص . ع . رمح ثلب :
نيزهء رخنهدار . و رجل ثلب مرد عيبناك .
ثلب
(
solob
) ع . ج . ثلوب .
ثلبة
(
selbat
) ا . ع . مؤنث ثلب يعنى ناقهء پيردندان و موى دم ريخته .
ثلبة
(
selabat
) ع . ج . ثلب .
ثلبوت
(
salabut
) ا خ . ع . وادى و يا زمينى ميان طى و ذبيان .
ثلة
(
sallat
) ا . ع . رمهء بزرگ از گوسپند و بز در آميخته و يا خاص است برمهء ميش . ج :
ثلل (
selal
) و ثلال . و رخنه . و پشم گوسپند يق كساء جيد الثلة . و پشم گوسپند آميختهء به موى و پشم شتر يق عند فلان ثلة كثيرة . و مناره مانندى در صحرا كه زير سايهء آن آرام گيرند . و نوبت آب شتران بعد دو روز . و درم . و بسيار گل بر آورده شدهء از چاه . ج . ثلل (
solal
) .
ثلة
(
sellat
) ا . ع . نيستى و هلاكى . ج :
ثلل (
selal
) .
ثلة
(
sollat
) ا . ع . گروه مردم و درم بسيار .
ثلث
(
sals
) م . ع . ثلث القوم ثلثا ( از باب نصر ) : گرفت ثلث مال آن قوم را .
و ثلثهم ثلثا ( از باب ضرب ) : سيوم ايشان شد يا سه گردانيد ايشان را به اين كه خود سيوم آنها گرديد او كملهم ثلاثين بنفسه . و ثلث الرجل بناقته : بست سه پستان ناقه را .
و ثلث الحبل : سه تاه تافت رسن را . و ثلث الارض : سه بار شيار كرد زمين را .
ثلث
(
sels
) ا . ع . بهر سه روز يك بار نوبت آب مرد درخت را . و بچهء سيوم ناقه .
ثلث
(
sols
) و (
solos
) ا . ع .
سه يك .
ثلث
(
sols
) و (
solos
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قسمى از خطوط هفتگانه .
ثلثال
(
sals l
) ا . ع . نوعى از شورهء گياه .
ثلثان
(
sales n
) و (
salas n
) ا . ع .
تا جريزى و سگ انگور .
ثلثان
(
solos ne
) ا . ع . ( به صيغهء تثنيه ) دو ثلث و دو سه يك .
ثلثل
(
solsol
) ا . ع . هدم و انهدام و و خرابى و ويرانى .
ثلثلان
(
solsol n
) و (
selsel n
) ا .
ع . سگ انگور و گياه خشك .
ثلثة
(
salsalat
) م . ع . منهدم ساختن و ويران كردن .
ثلثوث
(
salsus
) ا . ع . ناقهاى كه سه خنور شير دهد . و ناقهء سه پستان خشك شده و