تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1035

مساهمون:

ص١٠٣٥

ثغثاغ

(
saqs q
) و ثغثغ (
saqsaq
) ص . ع . آنكه از ميان دندانها سخن گويد يقال هو ثغثاغ الكلام و ثغثغ الكلام .

ثغثغة

(
saqsaqat
) م . ع . ثغثغ كلامه : سخن از ميان دندانها گفت و تخليط كرد در آن . و نيز ثغثغة : گزيدن كودك پيش از دندان بر آوردن . و دندان جنبانيدن سخن گوى در دهان .

ثغثغة

(
saqsaqat
) ا . ع . سخن نامنتظم . و سستى و تفريق و اضطراب هنگام تكلم .

ثغر

(
saqr
) م . ع . ثغره ثغرا ( از باب فتح ) : رخنه كرد در آن . و ثغر الثلمة : بست رخنه را - از اضداد است - و ثغر فلانا : شكست دندان فلان را . و ثغر ( مجهولا ) : افتاد دندانهاى او و يا دندان شير او . و نيز ثغر ( مجهولا ) اى دق فمه .

ثغر

(
saqr
) و (
saqar
) ا . ع . درختى كه شكوفهء سپيد دارد .

ثغر

(
saqr
) ا . ع . رخنه و گود درهء فراخ . و دهن و دندانها و دندانهاى پيشين و دندانى كه هنوز در لثه باشد . و سرحد ملك كفار . و جاى ترس از رخنه‌هاى شهر . ج : ثغور . و ا خ : شهرى نزديك كرمان بر ساحل درياى هند . و متفرق و پريشان .

ثغر

(
soqar
) ع . ج . ثغرة .

ثغرب

(
seqrab
) ا . ع . دندانهاى زرد .

ثغرة

(
saqrat
) و (
saqarat
) ا . ع . واحد ثغر يعنى يك درخت ثغر .

ثغرة

(
soqrat
) ا . ع . مغاكى در چنبر گردن و رخنه . ج : ثغر (
soqar
) . يق هذه مدينة فيها ثغر و ثلم . و كرانهء زمين . و راه نرم . و ا خ . ناحيه‌اى از اعراض مدينهء منوره . و مغاكچهء سينهء شتر كه جاى نحر است . و گو بالاى سينهء اسب .

ثغرور

(
soqrur
) ا . ع . جاى ترس از رخنه‌هاى شهرها .

ثغم

(
saqem
) ا . ع . سگ گزنده و شكارى .

ثغور

(
saqur
) ا خ . ع . قلعه‌اى به يمن مر حمير را .

ثغور

(
soqur
) ع . ج . ثغر .

ثغور

(
soqur
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرحد مملكت و حدود آن .

ثغية

(
saqyat
) ا . ع . گرسنگى .

ثغية

(
saqyat
) م . ع . گرسنه گرديدن و خالى شدن جاى ( و الفعل من ضرب ) .

ثفا

(
saf
) ا . ع . قسمى از گربهء دشتى .

ثفاء

(
soff '
) ا . ع . سپندان و سپندان سپيد .

ثفاءة

(
soff at
) ا . ع . واحد ثفاء يعنى يك دانهء سپندان .

ثفاجة

(
saf jat
) ص . ع . احمق يق رجل ثفاجة مفاجة : مرد بسيار احمق .

ثفاريق

(
saf riq
) ع . ج . ثفروق .

ثفافيد

(
saf fid
) ا . ع . ابرهاى سپيد تو بر تو . و بطانه‌ها و يا نوعى از جامه يا چيزهاى خفى كه زير چيزى گذارند . و آسترهاى جامه .

ثفال

(
saf l
) ا . ع گران . رو از شتر و جز آن . و ابريق .

ثفال

(
sef l
) ا . ع . ابريق . و سفرهء آسيا .

ثفال

(
sef l
) م . ع . ثافله مثافلة و ثفالا . مر . مثافلة .

ثفال

(
sef l
) و (
sof l
) ا . ع . سنگ زيرين دستاس .

ثفة

(
sef t
) م . ع . وثف القدر ثفة ( از باب ضرب ) : ديگ پايه ساخت براى آن ديگ .

ثفج

(
safj
) م . ع . گول گرديدن ( و الفعل من نصر ) يق ثفج الرجل ثفجا .

ثفر

(
safr
) و (
sofr
) ا . ع . كس سباع و مرغان شكارى و يا راه نرهء از آن .

ثفر

(
safar
) و (
safr
) ا . ع . پاردم .

ثفرقة

(
safraqat
) م . ع . ناخفته ماندن شير و ترش نشدن آن .

ثفروق

(
sofruq
) ا . ع . پشيزهء سر خرما و يا آنچه بدان قمع خرما ملصق باشد . ج : ثفاريق . و ما له ثفروق : نيست او را چيزى .

ثفل

(
safl
) م . ع . ثفله : پراكنده كرد آن را بيك بار . و ثفل الرحى : سفره گسترد آسيا را ( و الفعل من نصر ) .

ثفل

(
sofl
) ا . ع . كنجاره و درد از هر چيز . و دانه‌اى . و سفره‌اى كه براى محافظت آرد در زير سنگ آسيا اندازند .

ثفل

(
safal
) ا ع . گران‌رو از شتران و جز آن .

ثفل

(
safel
) ص . ع . ثفل خوار .

ثفل

(
sefl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كنجاره و تفالهء از هر چيز .

ثفن

(
safn
) م . ع . ثفنه ثفنا ( از باب ضرب ) : دفع كرد و راند آن را و پس روى او نمود و يا آمد او را از پس او . و ثفنت الناقة : زد آن ماده‌شتر به ثفنات خود . و ثفنه باليد : زد او را بدست .

ثفن

(
safan
) م . ع . ثفنت يده ثفنا ( از باب سمع ) : پينه بست دست او از كار كردن . و نيز ثفن : هم زانوى كسى بودن .

ثفن

(
safan
) ا . ع . بيمارى در ثفنة .

ثفن

(
sofon
) ع . ج . ثفنة (
safenat
) .

ثفنات

(
safen t
) ع ج . ثفنة . و ذو الثفنات ا خ : لقب على بن الحسين عليهما السلام زين العابدين زيرا در ثفنات آن از طول سجده و كثرت مماس شدن بر زمين پينه بسته شده بود و نيز لقب على بن عبد اللّه بن عباس . و لقب عبد اللّه بن وهب رئيس خوارج .