تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 979

مساهمون:

ص٩٧٩
ف ل . م . پ . در هم فشردن و پيچيدن و درهم كشيدن . و با هم غلطاندن . و سخت و تنگ كشيدن . و افتادن . و پريشان شدن و دلتنگ گشتن .

تنجيده

(
tanjide
) ص . پ . درهم كشيده و تنگ كشيده و درهم فشرده و پيچيده و دلتنگ و محزون .

تنجيس

(
tanjis
) م . ع . ناپاك و پليد كردن .

تنجيس

(
tanjis
) ا . ع . آنچه جهة دفع چشم زخم كنند از مهره و تعويذ و پليدى و استخوان مرده و لتهء حيض و جز آن .

تنجيس

(
tanjis
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پليدى و ناپاكى . و تنجيس كردن : ناپاك كردن و پليد نمودن .

تنجيع

(
tanji '
) م . ع . اثر كردن علف در ستور و پند و سخن و دارو در مردم يق نجع العلف فى الدابة و الوعظ و الخطاب و الدواء فى الرجل اى دخل فاثر .

تنجيف

(
tanjif
) م . ع . نجفت الريح الكثيب تنجيفا : كند باد توده را . و نجف له نجفة من اللبن : جدا كرد بهر او اندكى از شير .

تنجيم

(
tanjim
) م . ع . وقت شناسى و ستاره شناسى كردن . و پاره پاره گزاردن وام را .

تنجية

(
tanjeyat
) ا خ . ع . شهر معروف مراكش در نزديكى جبل الطارق كه تنجه گويند .

تنچه

(
tance
) ا . پ . توشه دان .

تنحار

(
tanh r
) م . ع . نحر نحرا و تنحارا . مر . نحر .

تنحس

(
tanahhos
) م . ع . گرسنه شدن . و گرسنه داشتن براى دارو خوردن . و گوشت خوردن گذاشتن ترسايان . و تنحس الاخبار و عنها : پرسيد از اخبار و جستجوى آنها كرد .

تنحل

(
tanahhol
) م . ع . شعر ديگرى را بر خود بستن و تنحل فلان مذهب كذا : بر بست فلان آن مذهب را به خود .

تنحنح

(
tanahnoh
) م . ع . متردد گشتن آواز در شكم . و گلو روشن كردن .

تنحنح

(
tanahnoh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گلو صاف كردگى . و تنحنح كردن : گلو صاف كردن و روشن نمودن آواز .

تنحى

(
tanahhi
) م . ع . چون واوى باشد تكيه كردن بر چيزى يق تنحى له . و چون يائى بود زايل شدن چيزى و دور شدن يق نحيته عن موضعه فتنحى ( للمطاوع ) .

تنحيب

(
tanhib
) م . ع . سخت كوشيدن در كار . و سخت راندن شتر بجهة نوبت آب . و مانده كردن . و در مشقت انداختن سفر كسى را يق نحب السفر فلانا اى اجهده .

تنحية

(
tanheyat
) م . ع . زايل نمودن . و يكسو كردن يق نحيته تنحية .

تنحيت

(
tanhit
) ا . ع . تراشيدگى سم .

تنخ

(
tanax
) م . ع . تنخ تنخا ( از باب سمع ) : تخمه كرد .

تنخذ

(
tanaxxoz
) م . ع . - مأخوذ از فارسى - ناخدا گرديدن .

تنخش

(
tanaxxoc
) م . ع . جنبيدن و ميل كردن يقال هو يتنخش الى كذا اى يتحرك اليه .

تنخع

(
tanaxxo '
) م . ع . آب بينى انداختن . و همهء آب را ريختن ابر .

تنخل

(
tanaxxol
) م . ع . بيختن و بهترين را بر گزيدن .

تنخم

(
tanaxxom
) م . ع . نخامه انداختن از سينه و يا از بينى .

تنخنخ

(
tanaxnox
) م . ع . فرو خفتن شتر .

تنخواه

(
tanx h
) ا . پ . پول نقد و زر و مال و دولت . و منفعت از اراضى و مقررى از آنها و برات به خزانه براى اداى وظيفه و مواجب و جيره و جز آن .

تنخواه دار

(
tanx h - d r
) ا . پ . آنكه مواجب مىگيرد و برات دارد .

تنخواه دارى

(
tanx h - d ri
) ا . پ . مواجب و ساليانه گرفتن و داشتن .

تنخير

(
tanxir
) م . ع . سخن گفتن .

تند

(
tond
) ا و ص پ . زود و شتاب . و جلد و چالاك و چست و تيز و بىباك و بهادر و دلير و سخت و توانا و درشت . و تيز و برنده . و سخت رو و ترش رو و تيز مزاج . و ستيزه جو . و تلخ و حريف و زمخت . و بلند و رفيع . و فربه و سمين . و خشم . و بلندى و ارتفاع و هر چيز بلند و پيدا و قلهء كوه . و روان بد . و غول بيابان .

تنداب

(
tond - b
) ا . پ . هر مايع گذارنده‌اى .

تن دادن

(
tan - d dan
) ف م . پ . پذيرفتن و قبول كردن و رضا دادن .

تندباد

(
tond - b d
) ا . پ . طوفان و گرد باد و بادى كه هوا را تيره و تار كند .

تندبار

(
tond - b r
) ا . پ . نقيض زند بار جانوران موذى مانند شير و پلنگ و مار و عقرب و زنبور و مورچه و هر حيوانى كه حيوان ديگرى را خورد خواه پرنده باشد و يا جز آن .

تند باز

(
tond - b z
) ا . پ . يك نوع مرغ درنده‌اى .

تندبالا

(
tond - b l
) ا . پ . كوه بلند .

تندبور

(
tond - bur
) ا . پ . بر جهنده و رقصنده .

تند پرواز

(
tond - parv z
) ص . پ . بشتاب پرواز كننده .

تند تاز

(
tond - t z
) ص . پ . خشمناك و غضبناك و پر از خشم .

تند تيز

(
tond - tiz
) ص . پ . شتابان و خشمناك و تيز مزاج و ستيزه‌جو .

تندح

(
tanaddoh
) م . ع . تندحت
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 979 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )