تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 954

مساهمون:

ص٩٥٤

تلة

(
tallat
) ا . ع . ترى و سستى و كسالت و حالت . و يك بار ريختن و يك بار افتادن .

تلة

(
tallat
) و (
tellat
) ا . ع . مشربه اى از غلاف طلع .

تلة

(
tellat
) ا . ع . هيئت ريختن و افتادن و نوع ريختن و افتادن . و قولهم هو بتلة سوء يعنى او در حالت بدى مىباشد .

تلتخ

(
tallatox
) م . ع . آلوده شدن .

تلتك

(
taltak
) ا . پ . بوتة زرگرى .

تلتلة

(
taltalat
) ا . ع . سختى و زلزله و كوزه‌اى از پوست طلع . ج : تلاتل .

تلتلة

(
taltalat
) م . ع . بىآرام و تفته كردن . و لرزانيدن . و جنبانيدن . و سخت رفتن و سخت راندن . و كسره خواندن تاى تفعلون را . و منه تلتة بهراء لانهم يكسرونها زيرا قبيلهء بهراء اين تا را مكسور مىخوانند .

تلتيب

(
taltib
) م . ع . جل بر اسب بستن .

تلثلث

(
talaslos
) م . ع . دودله شدن در كار . و در خاك غلطيدن .

تلثم

(
talassom
) م . ع . دهان بند نهادن .

تلثى

(
talassi
) م . ع . شلم گرفتن از درخت .

تلثيق

(
talsiq
) م . ع . تباه گردانيدن .

تلج

(
tolaj
) ا . ع . چوزهء عقاب .

تلجج

(
talajjoj
) م . ع . دعوى كردن متاع كسى را .

تلجف

(
talajjof
) م . ع . مغاكى كردن گرداگرد چاه و مغاكى شدن كنار چاه ( لازم و متعدى است ) .

تلجلج

(
talajloj
) م . ع . دودله شدن و متردد گرديدن و جنبيدن و در دهان گردانيدن سخن و چيزى را از كسى گرفتن يق تلجلج داره منه اى اخذها .

تلجم

(
talajjom
) م . ع . لجام بستن زن الحديث تلجمى اى شدى لجاما .

تلجن

(
talajjon
) م . ع . بر چفسيدن و كوفته گرديدن . و پاك ناشدن سر از چرك بشستن . و برگ را با خستهء خرما كوفتن جهة علف ستور .

تلجيب

(
taljib
) م . ع . بسيار شير و كم شير شدن گوسپند و بز - از اضداد است .

تلجئة

(
taljeat
) م . ع . كسى را بستم بر كارى داشتن . و بدروغ فروختن چيزى را .

تلجيج

(
taljij
) م . ع . به لجه در آمدن يق لججت السفينة اى خاضت اللجة . و كذا لجج القوم اى دخلوا لجة البحر .

تلجيف

(
taljif
) م . ع . مغاكى كردن به كرانهء چاه . و درآوردن نره در اطراف كس .

تلجيم

(
taljim
) م . ع . لجمه الماء : رسيد آب تا دهان وى .

تلجين

(
taljin
) م . ع . زدن خطمى و مانند آن تا ستبر گردد . و برگ كوفتهء با آرد و يا جو آميختن .

تلحز

(
talahhoz
) م . ع . بخيل و دشوار خوى شدن . و پس ماندن . و درنگ كردن . و آب راندن دهن بحرص خوردن انار ترش و جز آن . و جامه بر چيدن جهة جنگ و سفر .

تلحظ

(
talahhoz
) ا . ع . تنگى .

تلحظ

(
talahhoz
) م . ع . تنك شدن و بر چسبيدن .

تلحف

(
talahhof
) م . ع . لحاف ساختن .

تلحلح

(
talahloh
) م . ع . پاى بر جاى ماندن و نگذاشتن جاى خود را يق اقاموا على اثقالهم و تلحلوا اى لم يبرحوا مكانهم .

تلحى

(
talahhi
) م . ع . عمامه به زير حنك در آورده بستن الحديث انه صلى اللّه عليه و آله نهى عن الاقتعاط و امر بالتلحى .

تلحيب

(
talhib
) م . ع . بشمشير زدن . و نشان گذاشتن در چيزى .

تلحيج

(
talhij
) م . ع . در هم كردن و آميختن خبرى را و آشكار كردن خلاف آنچه در دل است يق لحج عليه الخبر تلحيجا .

تلحيص

(
talhis
) م . ع . به پايان رسانيدن خبر را و اندك‌اندك آشكار نمودن آن را . و تنگ كردن . و تنگ گرفتن كسى را و سختى نمودن در كارى . و قوت دادن در امور .

تلحيظ

(
talhiz
) ا . ع . داغى كه زير چشم باشد .

تلحيف

(
talhif
) م . ع . دامن كشان رفتن بناز .

تلحين

(
talhin
) م . ع . بآواز خوش و حزين خواندن يق لحن فى قرائته اى طرب فيها . و بخطا نسبت كردن .

تلخ

(
talx
) ص . پ . چيزى كه داراى مزهء ناگوار و غير مطبوعى باشد - خلاف شيرين - و تند و بد خو و زشت و حزين و غمگين و ظالم . و درشت و سياه رنك .

تلخا

(
talx
) ا . پ . دانه‌اى كه آن را نيم برشت كرده و كوفته و با آب مخلوط كرده خمير كنند و زهره و مراره را نيز گويند .

تلخاب

(
talx b
) ا . پ . آب تلخ و آب نمك .

تلخ ابرو

(
talx - abru
) ص . پ . آنكه داراى ابروى گره‌دار و پرچين باشد .

تلخ ارتيج

(
talx - artij
) ا . پ . زغال و اخگر افروخته . و آتش‌دان و تنور قابل حمل و نقل .

تلخبار

(
talx - b r
) ص . پ . ميوهء دشتى ناگوار .

تلخ پاسخ

(
talx - p sox
) ص . پ . كسى كه جواب زشت و تلخ مىدهد .

تلخ جبين

(
talx - jabin
) ص . پ . آنكه داراى پيشانى چين‌دار باشد .

تلخ جكوك

(
talx - jakovk
) ا . پ . كاسنى برى .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 954 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )