تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 950

مساهمون:

ص٩٥٠

تكويد

(
takvid
) م . ع . گرد آوردن و توده ساختن .

تكويذ

(
takviz
) م . ع . تا بكاذة رسيدن ازار .

تكوير

(
takvir
) م . ع . پيچيدن دستار بر سر . و در پيچيدن هر چيزى . و گرد كردن و فراهم آوردن رخت را و بستن آن . و انداختن يق طعنه فكوره اى القاه . و يا به نيزه زده انداختن يق كورت الرجل اذا طعنته فالقيته مجتمعا . و بر زمين افگندن در كشتى و جز آن . و كندن . و رنگ گردانيدن . و پوشانيدن . و فرو گرفتن . و زيادت كردن . و در آوردن شب را در روز و روز را در شب قوله تعالى
يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهارِ وَ يُكَوِّرُ النَّهارَ عَلَى اللَّيْلِ
اى يغشى الليل على النهار و يغشى النهار على الليل او ينقص من احدهما و يزيد على الاخر . و قوله تعالى و
إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ
اى ذهب ضوءها .

تكويس

(
takvis
) م . ع . پر گردانيدن و نگونسار كردن الحديث و الله لو فعلت ذلك لكوسك الله فى النار .

تكويع

(
takvi '
) م . ع . كوعه بالسيف : به تيغ زد او را چندان كه كج گرديد استخوان ساق دست او .

تكويف

(
takvif
) م . ع . بريدن . و بكوفه رفتن . و كاف نوشتن .

تكويم

(
takvim
) م . ع . توده توده كردن خاك را و بلند نمودن سر توده را .

تكوين

(
takvin
) م . ع . هست كردن و نو بيرون آوردن چيزى را . و آفريدن خداى موجودات را يق كون الله الاشياء اى اوجدها .

تكوين

(
takvin
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هست شدگى و موجود شدگى .

تكه

(
take
) ا . پ . بز سر گروه و پيش رو گوسپندان و بز نر خواه كوهى و يا غير كوهى . و يك جلد دفتر . و سرگين گاو و گاوميش كه جهة سوختن بدست پهن نموده و خشك كرده باشند . و ا خ . طايفه‌اى از تركمان .

تكه

(
toke
) ا . پ . نوعى از تير كه بجاى پيكان گرهى دارد . و پشته و بلندى .

تكه

(
teke
) ا . پ . پاره و قطعه و بخش از هر چيز . و تكه‌تكه : پاره‌پاره و لقمه‌لقمه .

تكه

(
tekkah
) ا . پ . بند شلوار .

تكهف

(
takahhof
) م . ع . كهفناك گرديدن كوه . و به سمج در آمدن . و كندن آب جوانب چاه را چندانكه آواز جنبيدن آن شنيده شود .

تكهل

(
takahhol
) م . ع . بمرد كهل مانستن . و خود را بقبيلهء كهلان منسوب كردن .

تكهن

(
takahhon
) م . ع . فال‌گوئى كردن و فال‌گوى شدن .

تكهيف

(
takhif
) م . ع . به شكل و هيئت كهف ساختن .

تكى

(
taki
) ا . پ . دويدگى و تاخت .

تكى

(
tekkiy
) ا . ع . شلوار بند فروش و شلوار بند باف .

تكيدن

(
takidan
) ف ل . پ . جنبيدن و دويدن و پوئيدن و تاختن . و تكانيدن فرش .

تكيز

(
takiz
) ا . پ . هسته و تخم انگور و تكژ .

تكيس

(
takayyos
) م . ع . بتكلف زيركى نمودن . و ظرافت كردن .

تكيسه

(
takise
) ا . پ . رخت اسب وزين و خريطهء زين .

تكيشميشى

(
takicmici
) ا . پ . تكشمشى .

تكيف

(
takkayyof
) م . ع . عيب ناك كردن .

تكيل

(
takayyol
) م . ع . در پس لشكر ايستادن .

تكين

(
takin
) ا . پ . هستهء انگور و و تكيز و تكژ . و ا خ . نام پادشاهى .

تكين

(
takin
) ص . پ . فرودين و زيرين .

تكيه

(
takye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - محل آسايش . و چيزى كه بر آن پشت گذارند و پشتى و لشن و صندلى و كرسى دسته‌دار . و طاق و قبه و ساده . و بالش و پشت و پناه و استناد و اعتماد . و خانقاه و منزل دراويش و فقرا و جائى كه در آن بدراويش طعام دهند و حسينيه‌اى كه در آن روضه خوانند . و تكيه دادن و تكيه زدن و تكيه كردن : پشت دادن و آسايش نمودن و راحت كردن . و تكيه آوردن : پناه آوردن . و تكيه داشتن : پشت و پناه داشتن و اعتماد و استناد داشتن . و نيز تكيه كردن : اعتماد كردن .

تكيه جاى

(
takye - j y
) ا . پ . محل آسايش و پناهگاه و ملجأ .

تكيه دار

(
takye - d r
) ا . پ . گوشه نشين و زاهد و قلندر و درويش .

تكيهء كلام

(
takyeye - kal m
) ا . پ . كلمه‌اى كه در تكلم داخل كنند بدون آن كه داراى معنى باشد .

تكيه گاه

(
takye - g h
) ا . پ . محل تكيه و محل آسايش و محل سكون و استراحت و متكا . و پناه و پشتى .

تكيه نشين

(
takye - necin
) ا و ص . پ . كسى كه در خانقاه منزل گزيند .

تكييت

(
takyit
) م . ع . پر كردن آوند . و آسان و سهل گردانيدن رخت و سامان را .

تكييف

(
takyif
) م . ع . نيك بريدن و قول المتكلمين كيف الشيئى تكييفا فتكيف