تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 873

مساهمون:

ص٨٧٣
كردن كسى را .

تسريم

(
tasrim
) م . ع . پاره پاره كردن .

تسس

(
tosos
) ا . ع . اصول رديه .

تسسگ

(
tos - sag
) ا . پ . گياهى دوائى كه بتازى بنفسج الكلاب گويند .

تسطيح

(
tastih
) م . ع . برابر و هموار كردن و پهن نمودن . و تسطيح القبر خلاف تسنيمه .

تسطيح

(
tastih
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برابرى و هموارى . و تسطيح كردن : برابر كردن .

تسطير

(
tastir
) م . ع . فراهم آوردن و نبشتن و با هم آوردن چيزى را كه آن را اصلى نباشد يق سطر علينا : سخنهاى پريشان و بىاصل گفت . و بر گماشته شدن .

تسطيع

(
tasti '
) م . ع . داغ كردن گردن شتر را در درازى .

تسطين

(
tastin
) م . ع . سطنه تسطينا : استوار كرد آن را و سنگين نمود .

تسع

(
tas '
) م . ع . تسعهم تسعا ( از باب فتح و ضرب ) : نه يك گرفت از اموال ايشان و نهم ايشان شد و نه گردانيد ايشان را باينكه خود نهم آنها گرديد .

تسع

(
tes '
) ا . ع . اين كلمه هميشه در مؤنث استعمال مىشود و تسع نسوة گويند يعنى نه زن . و منه قوله تعالى
تِسْعَ آياتٍ *
يعنى نه آية يكى عصا دويم قحط سيوم دريا چهارم ملخ پنجم شپش ششم خون هفتم يد بيضا هشتم غوك نهم طوفان و شاعرى آنها را بنظم در آورده : « عصا سنة بحر جراد و قمل دم و يد بعد الضفادع طوفان » . و نيز تسع : مدت تشنگى شتتران .

تسع

(
tos '
) و (
toso '
) ا . ع . نه يك ج : اتساع .

تسع

(
tosa '
) ا . ع . سه شب از ماه يعنى شب هفتم و هشتم و نهم .

تسعب

(
tasa'ob
) م . ع . دراز شدن مانند رشتهء هر چيز لزج مانند عسل و شربت و لعاب دهن .

تسعة

(
tes'at
) ا . ع . اين كلمه هميشه در مذكر استعمال مىشود و تسعة رجال گويند يعنى نه مرد .

تسعة عشر

(
tes'ata - acar
) ا . ع . در مذكر استعمال مىشود يعنى پانزده .

تسعد

(
tasa'od
) م . ع . گياه سعدان جستن .

تسعر

(
tasa'or
) م . ع . بر افروخته شدن آتش .

تسعسع

(
tasa'so '
) م . ع . سپرى شدن زندگانى و پير خرف شدن مرد و بيشتر گذشتن از ماه . و برهنه شدن دندان از لب . و فرود افتادن حال كسى و بدحال شدن .

تسع مأته

(
tes'o - meaten
) ا . ع . نهصد .

تسعن

(
tasa'on
) م . ع . تسعن الجمل : پر شد شتر از فربهى و يا نيك فربه گرديد .

تسعون

(
tes'un
) ا . ع . نود .

تسعير

(
tas'ir
) م . ع . نرخ نهادن . و بر افروختن آتش و جنگ ( شدد للمبالغة ) .

تسعير

(
tas'ir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نرخ . و تقويم و تعيين نرخ و ارزش و بها و قيمت . و خراج .

تسعيرات

(
tas'ir t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نرخها و تسعيرها .

تسعيف

(
tas'if
) م . ع . آميختن مشك و مانند آن به خشبويهاى ديگر .

تسعين

(
tes'in
) ا . ع . نود .

تسغبل

(
tasaqbol
) م . ع . تسغبل الدرع : پوشيد زره را .

تسغسغ

(
tasaqsoq
) م . ع . تسغسغ فى التراب : درآمد در خاك . و تسغسغت ثنيته : جنبيد دندان ثناياى او .

تسغيم

(
tasqim
) م . ع . فرو خورانيدن خشم و جز آن يق سغمه تسغيما .

تسفد

(
tasaffod
) م . ع . تسفده تسفدا : از راه تنگ برد آن را .

تسفر

(
tasaffor
) م . ع . به سفر رفتن . و ميان مغرب و عشا چريدن شتران يق سفر الابل تسفيرا فتفسرت . و تسفر الجلد : پذيرفت پوست اثر چيزى را . و تسفر شيئا من حاجته : تدارك آن چيز نمود . و تسفر النساء : طلب كرد انكشاف روى زنان راه و تسفر فلانا خواست از فلان نصف چيزى را كه بطور تاوان و جرمانه بر ذمهء او بود . و تسفرت الابل : برگهاى افتاده چريدند شتران .

تسفط

(
tasaffot
) م . ع . تسفط ما فى الاناء : آشاميد همهء آنچه در آوند بود .

تسفع

(
tasaffo '
) م . ع . گرم شدن به آتش .

تسفل

(
tasaffol
) م . ع . فرود شدن و پست گرديدن و بر نشيب و بجاى پست آمدن .

تسفه

(
tasaffoh
) م . ع . تسفه على فلان : زشت گفت فلان را . و تسفهه عن ماله : فريفت او را از مال خود . و تسفهت الرياح الغصون : كج و سايه‌دار گردانيد باد شاخه‌ها را و جنبانيد آنها را . و تسفه فلان : بر خود بست فلان سفاهت را و اظهار سفاهت كرد .

تسفيح

(
tasfih
) م . ع . كار بيهوده كردن .

تسفيد

(
tasfid
) م . ع . سفد اللحم : گوشت را در سيخ در آورد براى بريان كردن .

تسفير

(
tasfir
) م . ع . به سفر فرستادن . و سفار بر پشت بينى شتر نهادن . و سفر الابل : ميان مغرب و عشاء چرانيد شتران را . و سفر النار : برافروخت و شعله‌ناك گردانيد آتش را .

تسفيط

(
tasfit
) م . ع . گل اندودن حوض و اصلاح كردن آن .