تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 763

مساهمون:

ص٧٦٣
و پرىپيكر : كسى كه بهيكل ملك بود و بسيار خوش‌روى و خوب‌سيما باشد . و ماه‌پيكر : كسى كه رويش مانند ماه درخشان بود .

پيكرآرا

(
paykar - r
) ا . پ . آرايش كنندهء صورت .

پيكران

(
paykar n
) پ . ج . پيكر . و پيكران درخش : ستاره‌هاى آسمان و باصطلاح صوفيه صور روحانى . و پيكران مانا : عالم برزخ كه ميانهء ملك و ملكوت است .

پيكرپرست

(
paykar - parast
) ا . پ . بت‌پرست .

پيكرستان

(
paykarest n
) ا . پ . عالم برزخ و عالم مثال كه ميانهء ملك و ملكوت است .

پيكرگار

(
paykar - g r
) ا . پ . نقاش و نقاش آب‌رنگ كار .

پيكرگاو

(
paykar - g v
) و پيكرگو (
paykar - gov
) ا . پ . صراحى كه به شكل گاو باشد .

پيكركده

(
paykar - kade
) ا . پ . بتكده .

پىكن

(
pay - kan
) ا . پ . پىزن .

پيكند

(
paykand
) ا خ . پ . موضعى در سمرقند .

پيكندن

(
paykandan
) ف م . پ . پيوستن و جمع كردن . و در سلك كشيدن . و پىزدن .

پيكور

(
pay - kur
) ص . پ . بىنشان و نابينا .

پيگ

(
payg
) ا . پ . پيام و خبر و پيغام و قاصد و خبرآور .

پيگار

(
payg r
) ا . پ . جنگ و جدال . و قصد و اراده . و پيگار كردن : جنگ كردن و خصومت نمودن .

پيگارپرستان

(
payg r - parast n
) ا . پ . مردمان جنگجو .

پيگارجوى

(
payg r - juy
) ص . پ . آرزومند جنگ .

پيگارسان

(
payg r - s n
) ا . پ . در شعر بمعنى پيگارستان .

پيگارستان

(
payg rest n
) ا . پ . جاى و محل جنگ .

پيگاه

(
payg h
) ا . پ . بامداد و صبح و پگاه .

پيگو

(
peygov
) ا خ . پ . نام ملكى از ممالك چين و نام پادشاه آن ملك .

پيگور

(
paygur
) ا . پ . پا و قدم . و دم خر .

پيل

(
pil
) ا . پ . فيل كه حيوانى است چارپا از جنس پستاندار و پوست آن بسيار ستبر و بزرگترين حيوانات برى كه از چهار تا پنج متر ارتفاع دارد و امروز سه قسم از آن در كرهء ارض موجود است : يك قسم در افريقا و دو قسم در آسيا و اين حيوان بسيار مطيع و منقاد مىباشد و انسان را در شكار و در جنگ و در حفر زمين اعانت نموده امداد مىكند و مر او را خدمت مىنمايد و در بعضى ممالك فيل را جهت ضبط آلتهاى مدافعهء آن كه عاج مىنامند صيد مىكنند . و خرطوم فيل عبارتست از بينى درازى كه منتهى شده بيك قسم انگشت بسيار قابل انعطافى و آن را به كار مىبرد در اجراى بسيارى از مقاصد و اعمال خود و نيز در مدافعه . و نيز پيل : پاشنه . و كيسه و خريطه . و گره و آماس غده‌اى شكل . و پيل آبكش : ابر . و پيل افگندن : مغلوب كردن . و پيل محمود : نام پيل بزرگى كه ابرهه پادشاه حبشه هنگامى كه براى ويران كردن مكهء معظمه آمده بود سوار بود . و پيل محمودى : پيلى كه سلطان محمود غزنوى در سفر هندوستان سوار بود . و پيل معلق در هوا و يا پيل هوائى : ابر .

پيلارام

(
pil r m
) ا خ . پ . نام حصارى عظيم و بزرگ .

پيل امرود

(
pil - amrud
) ا . پ . قسمى از امرود .

پيلاو

(
pil v
) ا . پ . پلو و غذائى لذيذ كه از برنج سازند .

پيل باران

(
pil - b r n
) باران درشت و بزرگ قطره .

پيل‌بالا

(
pil - b l
) ا و ص . پ . بزرگ جثه مانند پيل و تناور . و متكبر و مغرور . و خرمن غلهء كوفته ناشده .

پيلبان

(
pil - b n
) ا و ص . پ . پرستار و خدمتگزار پيل .

پيلبانى

(
pil - b ni
) ا . پ . خدمتگزارى و پرستارى پيل .

پيل‌بند

(
pil - band
) ا . پ . حركتى از بازى شطرنج كه در پس پيل دو پياده قرار دهند تا مانع از آمدن مهرهء حريف باشد .

پيل‌پا

(
pil - p
) ا . پ . حربه‌اى مر زنگيان را . و نوعى از قدح بزرگ شراب‌خورى و ستونى كه سقف بر آن قرار مىگيرد . و داء الفيل .

پيل‌پايه

(
pil - p ye
) ا . پ . ستونى از گچ و سنگ كه بر بالاى آن پايه‌هاى طاق را گذارند .

پيل‌پيكر

(
pil - paykar
) ص . پ . شبيه به پيل . و بزرگ جثه مانند پيل .

پيلتن

(
pil - tan
) ص . پ . تناور . و اسب بزرگ جثه . و ا . خ . رستم .

پيلته‌پيچ

(
pilte - peyc
) ا . پ . به زبان روستائى هر چيز تابيده شده مانند فتيله .

پيل‌دندان

(
pil - dand n
) ا و ص . پ . دندان پيل و عاج . و آنكه نابهاى وى مانند