تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 758

مساهمون:

ص٧٥٨
جراحتى كه بر پى پا وارد آمده باشد . و پى بريده .

پيزر

(
pizar
) ا . پ . يك نوع بيمارى . و دست‌فروش و خرده‌فروش .

پيزن

(
pay - zan
) ا . پ . كسى كه پى مىكند ستور را .

پيزنى

(
pay - zani
) ا . پ . بريدن پى ستور .

پيزى

(
pizi
) ا . پ . مقعده و نشستگاه .

پيس

(
peys
) ا . پ . برص كه بيمارى است در پوست انسانى و يك نوع خرمابنى جنگلى كه خرماى ابو جهل گويند و از ليف آن ريسمان سازند و در بلوچستان فراوان است . و مردم خسيس و رذل . و سفيد - نقيض سياه .

پيس‌اندام

(
peys - and m
) ص . پ . ابرص . و برص‌دار .

پىسپار

(
pay - sep r
) ا و ص . پ . رونده و مسافر . و لگدكوب و پايمال .

پىسپر

(
pay - separ
) ا و ص . پ . لگدكوب و پايمال . و رونده و مسافر .

پىسپردن

(
pay - separdan
) ف م . پ . لگدكوب كردن و پايمال نمودن .

پيست

(
peyst
) ص . پ . ابرص و كسى كه مبتلا به بيمارى پيس و برص بود .

پيستان

(
pist n
) ا . پ . زمان گذشته و و هر چيزى كه گذشته باشد .

پيسره

(
paysare
) ا خ . پ . دهى در نزديكى كلات .

پىسفيد

(
pay - safeyd
) ص . پ . بدبخت و بىطالع و شوم و نامبارك .

پيسكى

(
piski
) ا . پ . مردم جوان .

پيسگى

(
peysagi
) ا . پ . اختلاط رنگها . و ابلقى و برص .

پيسودن

(
peysudan
) ف م . پ . ميل نمودن و آرزو كردن و رغبت كردن و مشتاق بودن .

پيسوز

(
pisovz
) ا . پ . پيه‌سوز و يك قسم چراغى .

پيسه

(
payse
) ا . پ . وزنى كه با آن پولهاى مسين را مىسنجند . و پول مسين و هر قسم پولى .

پيسه

(
peyse
) ا ص . پ . رنگ سفيد و سياه آميخته بهم . و ابلق . و هر رنگى با رنگى ديگر آميخته . و زاغ . و كلاغ و زاغى .

پيسى

(
peysi
) ا . پ . برص و پيس .

پيش

(
peyc
) ا . و م ف . پ . قبل و سابق . و روبرو . و حضور . و در جلو . و گذشته و ماضى . و مستقبل و آينده . و پيشتر . و دور تر . و مقدمه . و نمونه و دستور . و رئيس و مقتدا و سردار و سالار . و ضمه . و شاخهء خرمابن و خرمابن كوتاه . و عاقل و دانا و خردمند و پيش آتش و پس دريا كنايه از روزگار و بخت . و پيش از آن : قبل از آن . و پيش از آنكه : قبل از آنكه . و پيش ازين : قبل ازين . و پيش آمدن جلو آمدن و نزديك آمدن . و اتفاق افتادن . و دوچار شدن . و واقع شدن . و پيش آوردن : نزديك آوردن و جلو آوردن . و پيش افتادن : جلو افتادن و ترقى كردن و پيش پاى زمان : كمى قبل ازين زمان و انگشت پاى . و پيش پا شدن : در جلو بودن و جلو رفتن و مقدم شدن و پيش رفتن جلو رفتن و سبقت گرفتن و ترقى كردن . و اسب پيش‌رو : اسب پيش آهنگ كه در رفتار بر همه سبقت گيرد . و پيش شدن : بالا شدن و تفوق گرفتن . و پيش شمردن : سبقت گرفتن و قبل از وقت شمردن . و پيش فرستادن : از جلو فرستادن . و پيش قاضى : نزد قاضى و در حضور قاضى . و پيش كردن : مقدم نمودن . و مقدمه نوشتن . و بستن در . و پيش كشيدن : بسوى خود آوردن و جذب كردن . و پيش گرفتن : آموختن و درس خواندن و ترقى كردن در علم و عمل هر چيز . و نمودن و ظاهر ساختن . و اراده كردن . و از پيش بردن : بجا آوردن و عمل كردن . و از پيش رفتن : از جلو رفتن و ترقى كردن . و در پيش سخن كسى افتادن : قطع كردن سخن وى را . و پيش و پس : قبل و بعد و جلو و عقب . و پيش و پس كار : مآل كار و عاقبت آن . و در پيش شدن : اقدام كردن و مقدم شدن . و در پيش او : در حضور او و نزد او .

پيشاب

(
peyc b
) ا . پ . بول و شاش . و كميز .

پيشاپيش

(
peyc - peyc
) ص و م ف . پ . مساوى و برابر . و متوازى . و سربسر . و روبرو . و در حضور و جلو . و پيشاپيش رفتن : جلو رفتن . و پيشاپيش گرفتن : تقدم گرفتن و جلو افتادن .

پيشادست

(
peyc - dast
) ا . پ . اجرت پيشى . و پيش‌دستى . و نقد مقابل نسيه .

پيشار

(
peyc r
) ا . پ . بول و پيشاب ويژه قاروره‌اى كه نزد طبيب برند .

پيشاران

(
peyc r n
) ا . پ . نسخهء طبيب .

پيشاره

(
peyc re
) ا . پ . نوعى از حلوا كه از آرد و عسل و روغن سازند و بتازى شفارج گويند .

پيش افتاد

(
peyc - oft d
) ا . پ . پيش آهنگ . و سرگذشت . و اتفاق و حادثه و سانحه .

پيش امام

(
peyc - em m
) ا . پ . پيش نماز و كسى كه در جلو ايستاده نماز گزارد و سايرين بوى اقتدا كنند .

پيش‌آمد

(
peyc - mad
) ا . پ . اقبال و يا ادبار در هر كارى . و سرافرازى . و سود و منفعت و درآمد . و اتفاق و حادثه .