تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 742

مساهمون:

ص٧٤٢
جفن يعنى دو پردهء متحركى كه مىپوشانند تخم چشم را و در هنگام خواب بسته مىشوند يكى پلك بالا و ديگرى پلك پائين و آنها را لحاف چشم نيز گويند .

پلك

(
polk
) ا . پ . گرده و كليه .

پلك

(
palak
) ا . پ . جفن . و آويزه . و معلق و آويزان . و پلك چشم : جفن . و پلك چشم جنبانيدن : غمزه كردن و چشمك زدن . و پلك دريا : ميغ و ابر .

پلكر

(
palkar
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - خراج باغ و بوستان .

پلكن

(
palkan
) ا . پ . بلكن و منجنيق .

پلكن

(
polokan
) و پلكه (
poloke
) ا . پ . طعنه و سرزنش . و سخنان درشت نافهميده . و سخنان كنايه‌آميز كه استنباط معنى بد از آن توان كرد .

پلم

(
palm
) ا . پ . خاك و تراب .

پلمرده

(
palmarde
) ص . پ . پژمرده و افسرده .

پلمس

(
palmas
) و پلمسه (
palmase
) ا . پ . اضطراب و پريشانى و گم كردن دست و پا . و دروغ و تهمت و افترا و اسناد دروغ .

پلمليدن

(
palmalidan
) ف م . پ . شكايت كردن و ناليدن .

پلمه

(
palme
) ا . پ . لوحه‌اى كه اطفال ابجد خوان بر آن نويسند و مشق كنند . و دروغ و افترا و تهمت . و گم كردن دست و پا . و گمان و ظن .

پلندين

(
palandin
) و (
pelandin
) ا . پ . پايهء سنگى در . و سر در .

پلنك

(
palank
) و پلنگ (
palang
) ا . پ . حيوانى چهار پا و گوشت‌خوار وسيع و قوى از جنس گربه كه پوست آن داراى نقطه‌ها و خالهاى منفرد است و در جنگلهاى هندوستان و افريقا بسيار ديده مىشود . و يك نوعى از رنگ كبوتر . و ببر . و نمر . و زرافه . و هر چيز كه در آن نقطه‌ها از رنگ ديگر بود . و چهار پايهء چوبين كه بر آن نشينند و خسبند و بيشتر در هندوستان متعارف است و ميانش را بنوار ببافند . و پلنگ گوزن‌افكن : دلاور و بهادر .

پلنگ

(
peleng
) ا . پ . از پيش آستانهء در تا نهايت ضخامت و كلفتى ديوار .

پلنگ‌پوش

(
palang - povc
) ا . پ . روپوش .

پلنگر

(
pelangar
) و (
palangar
) ا خ . پ . پادشاهزادهء زنگيان كه در ميدان بدست اسكندر كشته شد .

پلنگ‌رنگ

(
palang - rang
) و پلنگ گون (
palang - gun
) ص . پ . خجك‌دار مانند پلنگ .

پلنگ‌مشك

(
palang - mock
) ا . پ . گياهى كه بوى مشك مىدهد و داراى گلهاى خجك‌دار و در بغداد مىرويد . و بيدمشك .

پلنگ‌موش

(
palang - muc
) ا . پ . رستنى باشد خوش‌بوى .

پلنگى

(
palangi
) ا و ص . پ . تيز و تند و خشمگين مانند ببر و پلنگ . و خشمگينى مانند خشم ببر و پلنگ . و پلنگى كردن : غريدن مانند ببر و پلنگ .

پلنگين

(
palangin
) ص . پ . پلنگ مانند .

پلنگينه

(
palangine
) ا و ص . پ . پلنگ مانند و منسوب به پلنگ . و يك قسم لباس چپكنى مخصوص پادشاهان .

پلو

(
pelav
) ا . پ . پلا و پلوزرده قسمى از پلاو كه با عسل مىپزند . و پلاوى كه در ماتم‌سرا مىپزند و شيرين پلو نيز گويند .

پلواژه

(
palv je
) ا . پ . آبگينه . و آوند آبگينه‌اى و زجاجى .

پلواس

(
palv s
) ا . پ . فريبندگى و چاپلوسى و مكر .

پلوان

(
palv n
) ا . پ . پهلوان .

پلوان

(
polv n
) ا . پ . بلندى كه در اطراف كشت‌زار جهت آمد شد سازند . و پشتوارهء كاه .

پلوت

(
palut
) ا . پ . عمامهء كوچك و زشت .

پلوس

(
palovs
) ا . پ . چاپلوسى و تملق .

پلوغ

(
paluq
) ا . پ . شير دوشيدگى .

پلوك

(
palovk
) ا . پ . مطراق آهنگرى و بالاخانه . و ايوان .

پلوك

(
poluk
) ا . پ . پشكل شتر .

پلوگ

(
palug
) ا . پ . تير و طرهء عمارت .

پلول

(
palval
) ا . پ . يك نوع لوبياى هندى .

پلون

(
polvan
) ا . پ . پلوان و بلندى هاى اطراف كشت‌زار .

پلونده

(
palvande
) ا . پ . بستهء قماش و هر بسته‌اى .

پله

(
pale
) ا . پ . شير حيوان نوزائيده . و فله . و درختى خودرو و جنگلى در هندوستان . و بضاعت قليل . و سرمايهء اندك . و موى اطراف سر . و چوب كوچكى كه در ميان آن ريسمانى بندند و در كشاكش آورند تا صدا كند . و كفهء ترازو . و هر مرتبه از نردبان . و نيز پله در وقتى گويند كه بقدرى باران به روى زمين بارد و از سطح آن نفوذ كند تا برسد به ترى جوف زمين .

پله

(
pele
) ا . پ . پيلهء ابريشم . و نوعى از درخت بيد و بيدمشك . و چوب كوچك الك دولك بازى كودكان .

پله

(
palle
) ا . پ . درجه و مرتبه . و هر مرتبه و پايه‌اى از نردبان .