تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 741

مساهمون:

ص٧٤١
درشت . و ناهموار . و گنده .

پكهال

(
pakh l
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - مشك آب بزرگ كه مخصوصا بر وى . گاو حمل مىكنند .

پگ

(
pag
) ا . پ . زن نارپستان . و گلوله و بندقى كه كودكان بدان بازى كنند . و گاورس و ارزن .

پگاه

(
pag h
) م ف . پ . سحر و صبح زود .

پگاه‌تر

(
pag h - tar
) م ف . پ . صبح بسيار زود .

پگوى

(
pagavi
) ا . پ . بلغت زند حكيم و فيلسوف .

پگه

(
pagah
) م ف . پ . پگاه و صبح .

پگين

(
pagin
) ا . پ . بلغت زند ارزن .

پل

(
pal
) ا . پ . مرز و زمينى كه جهة سبزىكارى و يا چيز ديگر مهيا ساخته و كنارهاى آن را بلند كرده باشند . و نقاهت و بيمارى .

پل

(
pol
) ا . پ . قنطره و طاقى كه با آجر و مصالح بنائى به روى رودخانه بندند و از روى آن عبور كنند و اگر با چوب اين معبر را ساخته باشند پل چوبى گويند . و مخفف پول . و پل آبگون آتش‌بار : فلك و آسمان و كرهء اثير . و پل بالان ا خ : نام پلى نزديك هرات . و پل چكنم : پلى در نزديك شيراز . و پل شكستن : محروم ماندن و بيطاقت شدن . و پل صراط : پلى است در روز قيامت در ما بين بهشت و دوزخ . و پل هفت طاق : هفت فلك .

پل

(
pel
) ا . پ . پاشنهء پا . و اشكلك چادر . و چوب كوچكى كه كودكان ريسمانى بر ميان آن بندند و در كشاكش آورند تا صدا كند . و چوبى كه كودكان بدان بازى نمايند و آن را بازى الك دولك گويند .

پلاتين

(
pl tin
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - فلزى است كه آن را طلاى سفيد نيز گويند و در رنگ و شفافت مانند نقره و از آن قدرى تيره‌تر و بينهايت قابل انطراق و قابليت تخته شدنش قدرى كمتر از طلا و از همهء اجسام عالم سنگين‌تر و در حرارت كوره‌هاى سقارفى ذوب نمىگردد و آن را باوسائط مخصوصه ذوب مىنمايند .

پلاجور

(
pal jur
) ا . پ . مصطكى و پلازور .

پلاخم

(
pal xam
) ا . پ . نام گياهى كه خربق نيز گويند .

پلاد

(
pal d
) ا . پ . اسب تربيت‌شدهء راهوار .

پلاد

(
pol d
) ا . پ . فولاد .

پلارك

(
pal rak
) ا . پ . جنسى از فولاد جوهردار . و شمشير . و جوهر شمشير .

پلازور

(
pal zur
) و پلاژور (
pal jur
) ا . پ . مصطكى .

پلاس

(
pal s
) ا . پ . پشمينهء ستبر كه بيشتر درويشان پوشند . و پشمينهء گستردنى . و جاجيم . و مكر و حيله و فريب . و حيله‌ور و مكار . و پلاس انداختن : پريشان ساختن و پراكنده نمودن . و پلاس گفتن : فريفتن .

پلاس‌پوش

(
pal s - povc
) ا . پ . درويش .

پلاسك

(
pal sak
) ا . پ . فلاكت . و نكبت و بدى .

پلاطير

(
pal tir
) ا . پ . روزنه و دريچه .

پلالك

(
pal lak
) ا . پ . پلارك .

پلان

(
pel n
) ا . پ . زين و پالان .

پلانه

(
pal ne
) ا . پ . عمل ناشايسته و زشت .

پلانى

(
pal ni
) ا . پ . ستور كم راه و كندرو .

پلاو

(
pal v
) ا . پ . نعمت عموما . و طعام بسيار و لذيذ و گواردى كه از برنج و روغن و گوشت ترتيب دهند و اقسام بيشمار دارد خصوصا .

پلاهنگ

(
pal hang
) ا . پ . لگام و زمام . و عنان .

پل‌بندى

(
pol - bandi
) ا . پ . ساختمان پل . و خراجى كه براى چنين كارى مقرر كنند .

پلپل

(
pelpel
) ا . پ . يكى از داروهاى گرم كه فلفل و پرچ نيز گويند . و پلپل خام : فلفل سفيد . و پلپل مشك : دانه‌اى سياه كه بوى مشك دهد . و پلپل مويه : بيخ درخت كبابه .

پلچى

(
polci
) ا . پ . خرمهره .

پلچىفروش

(
polci - farovc
) ا . پ . خرمهره‌فروش .

پلخ

(
palax
) ا . پ . گلو و حلق . مر . حلق .

پلخم

(
palaxm
) و پلخمان (
palaxm n
) ا . پ . فلاخن . و نام گياهى كه پلاخم و خريق نيز گويند .

پلستك

(
pelestok
) ا . پ . پرستوك .

پلسگى

(
pelasgi
) ا . پ . رنگ سرخ و قرمز .

پلشت

(
palact
) ا و ص . پ . ناپاك و پليد . و چركين . و دون و فرومايه . و بيقدر . و مردار . و لاش و پلست (
polost
) .

پلغده

(
palaqde
) ص . پ . تخم مرغ و ميوه‌اى كه درون آن گنديده و ضايع شده باشد .

پلفته

(
palafte
) ا . پ . چيزهاى نيم‌سوخته‌اى كه از زور آتش در هوا پراكنده شوند و بالا روند .

پلك

(
palk
) و (
pelk
) و (
polk
) ا . پ .