تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 710

مساهمون:

ص٧١٠

پاىافشار

(
p y - afc r
) ا . پ . مر . پا افشار .

پايان

(
p y n
) ا . پ . آخر . و انتها و نهايت . و كرانهء هر چيز . و حاشيه و كناره . و پائين مجلس . وصف نعال . و آخر كار . و سرحد ملك . و نقطهء ملاقات دو دايره . و پائين هر چيزى . و پايان روزى خوردن ف ل . : منقطع گشتن حيات و به آخر رسيدن روزى . و بپايان بردن كار : بانتها رسانيدن كار . و بپايان شدن ف ل . : به آخر رسيدن و منتهى گشتن . و بىپايان م ف . : بىانتها و بىآخر .

پاىانداز

(
p y - and z
) ا . پ . كفشى كه با تسمه روى پا بسته شود . و فرشى كه در روى زمين جهت عبور پادشاه بگسترانند .

پايان‌گاه

(
p y n - g h
) ا . پ . جاى اتصال و ملاقات . و پايان‌گاه پاى : زمين . و مرگ . و كعب و شتالنگ .

پاىآور

(
p y - var
) ص . پ . بزرگ و با قدرت و توانائى .

پاىاوژاره

(
p y - avj re
) ا . پ . دو تختهء چوبين باندام نعلين كه بافندگان هنگام بافتن پاى بر آن گذارند و بردارند .

پاىباز

(
p y - b z
) ا . پ . رقاص .

پاىباف

(
p y - b f
) ا . پ . جولاهه و بافنده و حائك .

پاىباقى

(
p y - b qi
) ا . پ . بقيهء حساب .

پاىبرجاى

(
p y - bar - j y
) ص و م ف . پ . استوار و ثابت قدم . و پاىبرجاى بودن : ثابت قدم بودن .

پاىبرهنه

(
p y - berahne
) ص . پ . بىكفش .

پاىبست

(
p y - bast
) و پاىبسته (
p y - baste
) ص و م ف . پ . بىكار . و گرفتار و مقيد . و ايستاده . و منتظر . و اسير محبت .

پاىبست

(
p y - bast
) و پاىبسته (
p y - baste
) ا . پ . اساس و بنياد .

پايبند

(
p y - band
) ص . پ . متأهل و كسى كه گرفتار عيال و اطفال باشد . و زنجير و بندى كه بر پاى نهند . و فريب و خيانت .

پايبندى

(
p y - bandi
) ا . پ . بستگى پاى . و دارائى قيد و زنجير برپاى .

پاىبوس

(
p y - bovs
) ا . پ . بوسندهء پاى و آنكه پاى كسى را مىبوسد - و اين از مرسومات كيومرث پادشاه ايران بود كه از براى پادشاهان زيردست خود مقرر نموده بود يعنى آن پادشاهان كه به بزرگى او اعتراف داشتند و اين رسم علامت وفادارى و احترامى بود كه نسبت بوى بجا مىآوردند .

پاىپوزان

(
p y - puz n
) ا . پ . آواز مهيب سهمناك .

پاىپوش

(
p y - povc
) ا . پ . كفش . و پاىپوش زدن ف م . : با كفش زدن . و از درجه و رتبه انداختن .

پاىپوشى

(
p y - povci
) ا . پ . پوشش پايها .

پاىپيل

(
p y - pil
) ا . پ . حربه‌ايست مر زنگيان را . و نوعى از قدح و پيالهء شراب‌خورى .

پاىتابه

(
p y - t be
) ا . پ . يك نوع پاپوشى كه تا ساق پا را مىپوشاند و بيشتر مسافرين بپاى مىكشند . و پاىتابه گشادن ف ل . : از سفر بازماندن و اقامت كردن . و از سفر آمدن و مقيم شدن .

پاى تا سر

(
p y - t - sar
) م ف . پ . تماما و كاملا .

پايتخت

(
p y - taxt
) ا . پ . شهر عمدهء مملكت كه مقر سلطنت باشد و تزر نيز گويند . و پايتخت ايران طهران است و پايتخت دولت عثمانى سابق استنبول بود .

پاىتراب

(
p y - tor b
) ا . پ . تغييرى كه مسافر تندرو در زمين و در منزل مشاهده مىكند . و منزل اول مسافر .

پاىترسا

(
p y - tars
) ا . پ . پياله و و ساغر و صراحى .

پاى ثبات

(
p y - sob t
) ا . پ . پايدارى و استوارى و ثبات قدم .

پاى جامه

(
p y - j me
) ا . پ . شلوار و تنبان .

پاىچال

(
p y - c l
) ا . پ . پاچال جولاهگان .

پاىچم

(
p y - cam
) ا . پ . ترجمه و تعبير و پاىخوان .

پاىچوبين

(
p y - cubin
) و (
p y - covbin
) ا . پ . چوبى كه بازيگران بپاى خود بندند و بلند شده با آن راه روند .

پايچه

(
p y - ce
) ا . پ . شلوار و تنبان و زيرجامه . و پاچهء گوسپند و يا گوسالهء آبرود شده . و زره صورت اسب . و پيشانىبند . و هر زينتى كه بر پيشانى بندند .

پاىحوض

(
p y - havz
) ا . پ . جاى بدنامى و رسوائى .

پاىخاسته

(
p y - x ste
) ص . پ . پاى خسته و در زير پاى كوفته و ماليده شده .

پاىخانه

(
p y - x ne
) ا . پ . مبال و مستراح .

پاىخرچ

(
p y - xarc
) ا . پ . بقيهء حساب .

پاىخست

(
p y - xast
) و پاىخسته (
p y - xaste
) ص . پ . هر چيزى كه در زير پا كوفته و ماليده شده باشد اعم از زمين و يا چيز ديگر .

پاىخوان

(
p y - x n
) ا . پ . ترجمه و معنى لغت از زبانى به زبان ديگر .

پاىخوست

(
p y - xost
) ص . پ . مر .