تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 709

مساهمون:

ص٧٠٩
قند سپيد . و نوعى از حلوا .

پاو

(
p v
) ا . پ . شستشوى . و پاكيزگى . و پاك‌شدگى . و پا و قدم .

پاوپر

(
p vpar
) ا . پ . قدرت و توانائى و تاب و طاقت .

پاوچك

(
p vcak
) ا . پ . سرگين گاو خشك شده خواه به خودى خود خشك شده باشد و يا با دست پهن كرده خشك نموده باشند .

پاورق

(
p vraq
) ا . پ . كلمه‌اى كه در پائين صفحه مىنويسند و مطابق است با كلمهء اول صفحهء بعد .

پاورنجن

(
p - varanjan
) ا . پ . خلخال كه زنان در پاى كنند .

پاوزار

(
p vz r
) ا . پ . پا افزار و پا افشار .

پاوزاره

(
p vz re
) ا . پ . پاچال جولاهگان .

پاوند

(
p - vand
) ا . پ . پايبندى كه در پاى گنهكاران و مجرمان گذارند .

پاه

(
p h
) ا . پ . غذا و خوراك و طعام .

پاها

(
p - h
) پ . ج . پا .

پاهك

(
p hak
) ا . پ . شكنجه و آزارى كه دزدان را كنند .

پاهكيدن

(
p hakidan
) ف م . پ . شكنجه كردن و آزار نمودن .

پاهنگ

(
p - hang
) ا . پ . پا سنگ ترازو . و خلخال و پااورنجن . و دريچهء كوچك .

پاهنگه

(
p - hange
) ا . پ . كفش و پاافزار . و خلخال .

پاى

(
p y
) ا . پ . پا و رجل و قدم و گام . و نقش قدم . و پائين و تحت و فرود . و پايه و بنياد و اساس . و قرار و ثبات و استوارى و پايدارى . و توانائى و مقاومت و تاب و طاقت . و آخرين و پسين جزء . و انتها و كرانه و حد . و عذر و بهانه . و حيله . و بپاى داشتن ف م . : راست ايستادن . و آشكار كردن . و بپاى داشتن نماز : معاونت كردن در اجراى نماز . و برپاى داشتن : حمايت كردن و محافظت نمودن . و پرورش دادن . و برپاى كردن : برقرار كردن . و بنا كردن و بلند كردن . و راست كردن . و پاى بدامن كردن : احتراز كردن . و دست بردار شدن . و موقوف كردن . پاى برافگندن : ف ل . : بىآرام و بىقرار شدن . و ضعيف گشتن . و ف م . افسون كردن . و مفتون نمودن . و پاى بر پى نهادن : متابعت كردن و پيروى نمودن . و پاى بر چشم نهادن : سلام دادن . و پاى برداشتن ف ل . : قوت و توانائى داشتن . پاى بر سنگ آمدن : پيش آمدن مخاطره . و خود را در خطر انداختن . و پاى بركاب بودن : مستعد مسافرت بودن . و پاى بر ميان آوردن : مشغول بكارى بودن . و مغلوب كار شدن . و پاى برافگندن : بىآرام و بىطاقت شدن . و سحر و افسون كردن . پاى به زمين نرسيدن : بىنهايت خوشحال شدن . و پاى پس‌آمدن و يا پاى پس شدن : گريختن و هزيمت نمودن . و كم آمدن از حريف خود . و پاى پس آوردن : گريختن و پشت دادن . و پاى پيچيدن : سرتافتن . و رفتن . و گريختن . و جان كندن . و پاى خاكى كردن : سفر كردن . و قدم رنجه فرمودن . و جستجو و تفتيش كردن . و طلب گارى نمودن و پاى دادن ف م . : افراشتن و روى پا قرار دادن و گم كردن . و ف ل . : شكسته دل شدن . و پاى داشتن : در قيد و حبس نگاهداشتن . و پاى دامن خود كشيدن : از راه بد به راه خوب برگشتن . پاى در راه نهادن : پيش رفتن و عازم شدن . پاى در سنگ آمدن : در غلطيدن و افتادن روى سنگ . و پاى درگشتن : عاجز و ناتوان شدن . پاى زاغ كردن : بدام كشيده شدن . پاى فروكشيدن : ماندن و توقف كردن . پاى فشردن : استوارى و ثبات قدم ورزيدن و ايستادگى كردن . پاى كشيدن ف م . : ترك كردن و احتراز كردن . پاى كم آوردن ف ل . : دويدن . پاى كوفتن : رقص كردن . پاى گرد كردن ف م . : مطيع و منقاد كردن . پاى گرفتن ف ل . : قيام كردن و ايستادن . پاى گشادن : بازآمدن . و گريختن . و ف م . : طلاق دادن . پاى وجود در گل اجل رفتن ف ل . : مردن .

پايا

(
p y
) ا . پ . موجود و پايدار و قائم و ثابت و عرض پايا بجسم است يعنى عرض قائم بجسم است .

پاياب

(
p y - b
) ا . پ . آبى كه پاى به زمين آن برسد و از آن بتوان پياده گذشت - بر خلاف غرقاب . و پايندگى و هميشگى و بقا . و تاب و طاقت و توانائى و مقاومت . و ته حوض و دريا و قعر آنها . و چاه و آب انبارى كه راه زينه بر آن ساخته باشند تا مردم به آسانى آب از آن بردارند .

پاىابرنجن

(
p y - abranjan
) ا . پ . خلخال و پااورنجن .

پايابى

(
p y bi
) ا . پ . كم عمقى .

پايازى

(
p y zi
) ا . پ . رنج و درد . و اندوه . و آزردگى . و سوزش .

پاىافراز

(
p y - afr z
) ا . پ . كفش . و قاصد چابك‌سير .

پاىافزار

(
p y - afz r
) ا . پ . پاپوش و كفش . و قطعهء چوبى باندام نعلين كه بافندگان هنگام بافندگى پاى بر آن گذارند و بردارند و پا افشار نيز گويند .

پاى افزاه

(
p y - afz h
) ص . پ . افزانيدهء مرتبه .