تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 713

مساهمون:

ص٧١٣
در برج سرطان باشد .

پاييز

(
p yiz
) ا . پ . فصل خزان و ايام برگ‌ريزان - و اول اين فصل داخل شدن خورشيد است در برج ميزان . و ايام پيرى .

پاييژ

(
p yij
) ا . پ . مر . پاييز .

پائىكار

(
p i - k r
) ا . پ . دلال مال التجاره .

پائين

(
p in
) و پايين (
p yin
) م ف . پ . تحت و فرود - مقابل بالا - و طرف اسفل . و بنيان . و پائين آمدن ف ل . : فرود آمدن و نزول نمودن . و پياده شدن .

پايين‌پرستى

(
p yin - parasti
) ا . پ . اطاعت و بندگى و فرمانبردارى .

پايين‌گاه

(
p yin - g h
) و پايين‌گه (
p yin - gah
) ا . پ . انتهاى چيزى . و محل نشيب .

پپتك

(
peptak
) ا . پ . خوشهء كوچك از خرما و انگور . و پاره‌اى از خوشه .

پپره

(
papare
) ا . پ . بلغت زند و پازند پير - مقابل جوان .

پپريشيدن

(
papricidan
) ف م . پ . پريشان كردن و پراكنده نمودن .

پپسين

(
pepsin
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - داروئى است كه از شكنبهء گوساله و يا گوسپند مىگيرند .

پپلس

(
paplos
) ا . پ . خورشتى تريت مانند كه از نان و روغن و دوشاب سازند . و يك نوع اشكنه .

پپليپا

(
paplip
) ا . پ . بلغت زند و پازند جامه و قباى كوتاه .

پپنو

(
papanu
) ا . پ . دوغ و شير ترشى كه از آن مسكه مىگيرند و كشك نيز گويند .

پت

(
pat
) ا . پ . آهارى كه بر جامه و كاغذ دهند . و پشم نرمى كه از بن موى بز برويد و آن را با شانه برآرند و از آن تار رشتهء شال بافند و نيز با آن كلاه و كپنك و چيزهاى نرم ديگر ترتيب دهند . و هر چيز نرمى .

پت

(
pot
) ا . پ . كرمى كه ته كشتى را سوراخ مىكند .

پتادق

(
pat daq
) ا . پ . تندى و شدت هر چيزى كه بر زمين ساقط گردد و مانند رعد صدا كند .

پتاره

(
pat re
) ا . پ . غرواشه كه دست افزاريست جولاهگان را مانند جاروب كه بدان بر پارچه‌اى كه مىبافند آب پاشند .

پتاس

(
pot s
) و پتاسيوم (
pot siom
) ا . پ . در زبان فرانسه پتاسيوم فلزى را گويند سفيد و مشعشع و نرم و سبك‌تر از آب كه در مجاورت هوا به زودى فاسد مىگردد و از اين جهت آن را در نفت حفظ مىكنند و چون قطعه‌اى از آن را در آب اندازند به روى آب شناور شده و مىسوزد و دور مىزند و مبدل مىگردد باكسيدى كه آن را پتاس مىگويند .

پتت

(
petat
) ا . پ . توبه و انابه و استغفار و طلب آمرزش و پتفت .

پتخ

(
patx
) ص . پ . مبهوت و متحير و حيران و ابله .

پتر

(
patar
) ا . پ . تنكهء طلا و نقره و مس و برنج و جز آن كه به روى آن طلسمات و تعويذات نقش كرده باشند .

پتسو

(
patsu
) ا . پ . كشك .

پتفت

(
pataft
) ا . پ . توبه و استغفار و بازگشت از گناهان و پتت .

پتفوز

(
patfovz
) ا . پ . گرداگرد دهان و منقار مرغان . و گرداگرد كلاه . و پوزهء حيوانات .

پتفوزبسته

(
patfovz - baste
) ص . پ . دهان بسته .

پتفوزبند

(
patfovz - band
) ا . پ . دهان‌بند .

پتك

(
potk
) ا . پ . مطرقه و چكش آهنگرى و زرگرى و جز آن .

پتكن

(
petkan
) ا . پ . خاك‌كش . و مازو . و مالهء برزيگران و بتكن .

پتگير

(
patgir
) ا . پ . پرويزن و ماشو .

پتل

(
patal
) ا . پ . بوريا و حصير .

پتلاد

(
potl d
) و پتلاده (
potl de
) ا . پ . كليدان در .

پتل‌بند

(
patal - band
) ا . پ . بورياباف و حصيرباف .

پتلوب

(
patlub
) ا . پ . يك نوع نانخورش از كشك و گردو .

پتن

(
patan
) ا خ . پ . نام شهرى در هندوستان كه كارخانه‌جات پارچه‌بافى آن مشهور است .

پتنگ

(
patang
) ا . پ . بادبادك كاغذى .

پتنگ

(
petang
) ا . پ . دريچه و منفذى كه در خانه‌ها جهة روشنائى گذارند .

پتنگ‌بازى

(
patang - b zi
) ا . پ . بادبادك بازى .

پتنه

(
patne
) ا خ . پ . پايتخت ملك بهار هندوستان .

پتنى

(
patani
) ا . پ . طبق چوبى كه بدان غله افشانند .

پتو

(
patov
) ا . پ . موضعى از كوه و صحرا و غيره كه پيوسته بر آن آفتاب بتابد . و مخفف پرتو و بمعنى آن .

پتو

(
p tu
) ا . پ . بافتهء پشمينه‌اى كه خوب آن را در كرمان درست كنند و رغزه (
raqze
) نيز گويند .

پتواز

(
patv z
) ا . پ . ميقعه و دو چوب بلند كه بف اصلهء اندك در زمين فروكنند و چوب ديگرى بر بالاى آن دو بندند تا كبوتران و ديگر پرندگان از شكارى و غير شكارى بر آن نشينند .