در ذم استعمال كنند يعنى تو موصوف هستى باخلاق ذميمه و پدر ندارى كه ترا از كارهاى نابايسته منع كند . و گاه در دشنام گويند يعنى ترا پدر معروف و مشهورى نيست .
اب
(
abb
) ا . ع . گياه و سبزه . و چراگاه .
و چيزى كه بروياند زمين را و آن براى دواب بمنزلهء فواكه است مر انسان را . و قصد . و اخ .
نام شهرى در يمن .
اب
(
abb
) م . ع . اب للسيرابا و ابيبا و ابابا و ابابة ( از باب ضرب و نصر ) :
آمادهء سير شد . و اب يده الى سيفه ابا :
دست بر شمشير كرد تا بكشد آن را از غلاف . و اب الى وطنه ابا و ابابة و ابابة :
مشتاق وطن خود شد . و اب ابه : قصد كرد مانند قصد او . و ابت ابابته : راست شد طريقهء او و اب فلان : شكست داد فلان دشمن خود را بحملهء شجاعانه كه جبن را در آن راهى نبود . و اب الشيئى : حركت داد آن چيز را .
ابا
(
abban
) ا . ع . پدر . مر . اب .
ابا
(
ab
) پ . كلمهء موصول بمعنى با .
ابا
(
ab
) ص . پ . غريب و اجنبى و بيگانه و عجيب . و نادر .
ابا
(
ab
) ا . ع . پدر و ابو . و اباء بن ابا اخ . نام يكى از روات حديث و ابا ابراهيم .
كنيهء حضرت موسى بن جعفر عليه السلام .
ابا
(
ab
) و (
eb
) ا . پ . چمچه و ملاغه ( ملعقة ) . و آش . و خوراكى . و نان . و اباى گلوگير : دل گيرى و اندوه . و شعف و خوشحالى در مرگ دشمن .
ابا
(
eb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نفرت و كراهت و امتناع . و ابا داشتن ف ل . : نفرت داشتن و كراهت داشتن . و ابا كردن ف م :
امتناع كردن . و تكذيب كردن . و سرباز زدن .
ابا
(
eb
) م . ع . ابيت الطعام ابا ( از باب سمع ) : دست كشيدم و باز ماندم از طعام بدون سيرى .
اباء
(
ab '
) م . ع . و بوئت الارض و باء و بائة و اباء و ابائة ( از باب كرم ) بسيار بيمارى گرديد آن زمين .
اباء
(
ab '
) ا . ع . گياهى نرم كه اكثر در درياى مصر خيزد و از آن كاغذ سازند و به زبان يونانى پاپيروس گويند و بيخ آن را مانند نيشكر خورند . و انبوهى درختان . و انبوهى درختان حلفاء كه از آن جوال و بوريا سازند .
اباء
(
ab '
) و (
eb '
) م . ع . ابا الشيئى اباء و اباء و ابائة ( از باب فتح و ضرب ) :
سرباز زد از آن چيز و ناخوش داشت آن را . ابيته اياه : داشتم او را بر كراهت از آن چيز . و ابى عليه : گردنكشى كرد از وى و كذا ابى عليه الامر و ابيت اللعن سرباز زنى تو و با زمانى از كارى كه سزاوار لعنت است . و اين كلام در جاهليت در تحيت ملوك گفته مىشده است .
اباء
(
ob '
) ا . ع . كراهت از طعام . يق اخذه اباء من الطعام يعنى گرفت او را كراهت و ناخوشى از طعام .
اباء
(
ab '
) ع . ج ابائة .
اباء
(
obb
) ع . ج آبى .
اباءة
(
ab at
) ا . ع . درخت حلفاء كه از آن جوال و بوريا سازند .
اباءة
(
ab at
) م . ع . و بوء و باء و و باءة و اباءة مر . اباء .
اباءة
(
eb at
) م . ع . ابى اباء و اباء اباءة ( مر . اباء و اباء ) و اباته اليه اباءة : راجع ساختم او را سوى وى و اباءه به و ابائه منزلا و فيه : جا داد و فرو آورد ويرا به جائى و اباء بالمكان : فرو آمد و مقيم شد در آنجاى و اباء الابل : بازگردانيد شتران را سوى جاىباش آنها . يق ابات عليه ما له اى ارحت عليه ابله و غنمه . و اباء منه : گريخت از آن و اباء الاديم : در دباغ انداخت پوست را تا پيراسته شود . و يق فى ارض كذا فلات تبيئى فى فلات يعنى بيابان در بيابان است .
اباب
(
ab b
) ا . ع . آب . و هر چيز كه نوشيده شود .
اباب
(
ab b
) م . ع . اب ابّا و ابابا مر اب .
اباب
(
ab b
) و (
eb b
) ا . ع . آمادگى جهة سفر كردن . يقال هو فى ابابه اى فى جهازه .
اباب
(
ob b
) ا . ع . سيل عظيم . و موج دريا .
ابابة
(
ab bat
) و (
eb bat
) ا . ع . طريقه .
ابابة
(
ab bat
) و (
eb bat
) م . ع . اب ابا و ابابة و ابابة . مر . ابّ .
ابابيل
(
ab bil
) ا . ع . يك نوع مرغ . و ا ج .
گلهء شتران . و گروه مرغان مسافر .
ابابيل
(
ab bil
) ص . ع . بطور گله و يا گروه مرغان مسافر . و پىدرپى در آينده . و ابل ابابيل شتران گروه در گروه .
ابابين
(
ab bin
) ع . ج ابّان .
اباة
(
ob t
) ع . ج آبى .
ابات
(
ab t
) ا . ع . گاه در شعر بجاى ابت گويند يعنى پدر من .
اباتة
(
eb tat
) م . ع . شب گذرانيدن .
اباتر
(
ab ter
) ا خ . ع . نام موضعى .
اباتر
(
ob ter
) ص . ع . كوتاه قد . و بىنسل و فرزند . و مرد قطعكنندهء رحم .
اباثة
(
eb sat
) م . ع . پاك كردن چاه .
و شيار كردن زمين .
اباثى
(
ob s
) ص . ع . ابل اباثى :
شتران خوابيدهء سير شكم .
اباجر
(
ab jer
) ع . ج بجر (
bojr
) .
اباجير
(
ab jir
) ع . ج بجر (
bojr
) .
اباحة
(
eb hat
) م . ع . حلال كردن چيزى .
و ظاهر كردن راز .
اباحه
(
eb he
) ا . پ . - مأخوذ از تازى -