تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 55

مساهمون:

ص٥٥

آيام

(
y m
) ا . پ . بيخ و ريشه . و آوام و دين و وام .

آيان

(
y n
) ص . پ . آيندگان .

آيانى

(
y ni
) ا . پ . شايستگى و خوبى .

آياى

(
y y
) ع . ج آية .

آىآى !

(
y - y
) پ . كلمهء فعل يعنى آمد آمد .

آئب

(
eb
) بازگردنده . ج : اوب و اوّاب و ايّاب .

آئبة

(
ebat
) ع . ا . آبى كه در نيمروز خورند .

آية

(
yat
) ع . ا . شخص . و كالبد و جز آن . ج : آيات و آئى و آى و آياى . و همچنين بمعنى عبرت و پند آمده است . قوله تعالى :
لَقَدْ كانَ فِي يُوسُفَ وَ إِخْوَتِهِ آياتٌ لِلسَّائِلِينَ .
و معجزه . و دليل . و قصه و رساله . و علامت . و نشان قوله تعالى
قالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً .

آيت

(
yat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نشان و علامت . و خواجهء كامل و بزرگ .

آيده

(
yde
) ا . پ . ترى و نمناكى .

آير

(
yer
) ا . پ . بيمارى كه در پوست آدمى پديد آيد و بتازى نبات الليل گويند .

آئر

(
yer
) ص . ع . گاينده .

آئر

(
or
) ع . ج . اير .

آيژ

(
yej
) و آيژك (
yejak
) ا . پ . شرارهء آتش .

آيس

(
yas
) ص . ع . مأيوس‌تر و نااميدتر .

آيش

(
yec
) م ح . پ . آئيدن . وا . آمدن به هنگام و وقت معين . و هر بخشى از زمين مزروع چنان كه زمينى را جهت زراعت چند بخش كنند و هر ساله يك بخش از آن چند بخش را زراعت كنند و آن را آيش گويند .

آيشتنه

(
yectane
) و

آيشته

(
yecte
) ص : پ . چاپلوس و ا . جاسوس .

آيشم

(
yecm
) ا . پ . بلغت زند ماهتاب .

آيشنه

(
yecne
) و

آيشه

(
yece
) ص . پ . چاپلوس و ا . جاسوس .

آيفت

(
yeft
) و (
yoft
) ا . پ . استدعا و حاجت و درخواست خواه از خالق و خواه از مخلوق . و ضرورت و احتياج .

آئك

(
ek
) ص . ع . مثمر و باردار . يق ايك آئك .

آئل

(
el
) ا . ع . شير ستبر . و هر چيز ستبرى از روغن و عسل و جز آن . ج : ايل (
oyyal
) .

آيلانت

(
yl nt
) ا . پ . به زبان مردم جزائر . ملوك درخت بزرگ قشنگى كه كرم ابريشم از برگ آن تغذيه مىكند . مر . ابريشم .

آين

(
yan
) ا . پ . آهن .

آين

(
yen
) ا . پ . آئين و رسم و قاعده و قانون .

آئن

(
en
) ص . ع . رجل آئن : مرد با رفاهيت و تن‌آسان .

آئنات

(
en t
) ع . ج آئن .

آئنة

(
enat
) ع . ج . اوان . و فلان يصنعه آئنة يعنى فلان اين كار را گاه مىكند و گاه نمىكند .

آيندگان

(
yandeg n
) پ . ج آينده .

آينده

(
yande
) ص . پ . كسى و يا چيزى كه مىآيد . و پيروى مىكند و از پس وى مىآيد . و پس از اين مىآيد . و ا . مهمان . و زمان آينده و مستقبل .

آينه

(
yne
) ا . پ . مر . آئينه .

آيه

(
ye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يك سخن تمام از قرآن و چمراس .

آيهات !

(
yah t
) ع . كلمهء فعل يعنى دور باش .

آيهان !

(
yh n
) ع . كلمهء فعل يعنى دور باش .

آئى

(
i
) ع . ج آية .

آييان

(
yay n
) م ف . پ . شايد اين‌طور نباشد . و شايد نه .

آييان

(
yay n
) ا . پ . هر چيز خوردنى .

آئيدن

(
idan
) ف ل . پ . آمدن .

آيير

(
yir
) ا . پ . مر آير .

آييژ

(
yij
) و

آييژك

(
yijak
) ا . پ . مر . آيژ و آيژك .

آييشه

(
yice
) ا . پ . آيشه . و خبر . و ص . : خبرگيرنده . و اطلاع‌دهنده .

آيين

(
yin
) ا . پ . رسم و آداب و عادت . و نظم و ترتيب و قانون و دستور و قاعده . و شريعت و طريقه و طرز و منوال و روش . و آرايش و زينت . و ص . : مثل و مانند . و زينت داده شده . و ا خ : نام كوهى كه از آن موميا مىآورند . و آئين جمشيد : نام لحن دوم از سى لحن باربد و نوائى از موسيقى . و آئين بستن ف م . : آماده كردن و زينت دادن .

آئينه

(
ine
) ا . پ . صفحهء بلورى كه پشت آن را جيوه اندود كرده‌اند و صورت اشيا در آن منعكس مىگردد . و هر صفحهء صيقلى كه صورت در آن منعكس گردد . و آئينه‌افروز : صيقل‌گر . و آئينه‌دار . خادمى كه آئينه پيش‌رو گذارد . و ص : ظاهركنندهء حسن و عيب . و آئينه‌زداى ا . : صيقل‌گر . و آئينهء آسمان ا خ . : آفتاب . و آئينهء چرخ : آسمان و آئينهء خاورى : آفتاب و آئينهء گردان خورشيد . و ائينهء شش جهت : دل حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله .

اب

(
ab
) ا . پ . بلغت زند پدر .

اب

(
ab
) ا . ع . پدر . ج آباء و ابون و ابوة (
abovvat
) . و لا اب لك و لا ابا لك و لا ابك و لا اباك و لا اب لك هر يك از اينها كلمهء دعاست و در حق كسى گفته مىشود خواه با پدر خواه بىپدر گاه در مدح يعنى كافى نيست ترا غير نفس تو . و بيشتر
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 55 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )