تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 683

مساهمون:

ص٦٨٣

بيراسته

(
bir ste
) ا . پ . دهكده‌اى كه درخت خرمابن بسيار داشته باشد .

بيراق

(
beyr q
) ا . پ . بيرق و علم و لوا . و نشان . و سپاه .

بيراقدار

(
beyr q - d r
) ا . پ . بيرق‌دار و علم‌بردار .

بيراگى

(
bayr gi
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - درويش و قلندر .

بيرام

(
bayr m
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - عيد و جشن .

بيران

(
beyr n
) ص . پ . ويران .

بيرانه

(
beyr ne
) ا . پ . ويرانه .

بيراه

(
bi - r h
) ص . پ . مسافرى كه از جاده منحرف شده و راه را سهو كرده و گم مىكند . و گمراه . و مردم بدذات و اوباش و نامشخص . و روسپى و مردم بدكردار . و كجرو . وا . كار ناشايسته . و بيراه شدن ف ل . : گمراه شدن . و از راه راست خارج گشتن .

بيراه‌شوا

(
bir h - cav
) ا . پ . دوره گردى . و آوارگى .

بيراهه

(
bi - r he
) ص . پ . بيراه .

بيراهى

(
bi - r hi
) ا . پ . انحراف از راه . و بيراهى كردن ف ل . : افزونى كردن در بد كردارى .

بىرأى

(
bi - ra'y
) ص . پ . بىعقل و بىتدبير و بىفكر . و بىوقوف .

بىربط

(
bi - rabt
) ص . پ . بىاطلاع و بىعلم در كارى . و ناآموخته و بىربط بودن ف ل . : بىعلم بودن و بىاطلاع بودن .

بيربوشا

(
bir - buc
) ا . پ . بلغت زند خيار بادرنگ .

بيربهم

(
birbhom
) ا خ . پ . - مأخوذ از هندى - نام ناحيه‌اى از ملك بنگاله .

بئرة

(
be'rat
) ا . ع . ذخيره .

بيرة

(
birat
) ا خ . ع . نام شهرى . و نام چند ده .

بىرتبه

(
bi - rotbe
) ص . پ . بدون درجه و بدون مقام . و حقير و ناكس و فرومايه .

بىرحم

(
bi - rahm
) ص . پ . درشت و ظالم و بىشفقت . و وحشى و بيابانى . و سنگدل .

بيرحمى

(
bi - rahmi
) ا . پ . قساوت قلب و سنگدلى و بىمروتى .

بيرز

(
biraz
) ا . پ . چوب كار و توبك گازرى .

بيزرد

(
birzad
) و (
beyrzad
) ا . پ . يكى از صموغ سقزى طايفهء چترى كه انزروت و بارزد نيز گويند . و برادهء فلزات . و چيزى كه رويگران جهت لحيم كردن به كار برند . و داروئى كه جهت منع مگس بر دميدگيها مالند .

بئرزمزم

(
be're - zamzam
) ا خ . ع . چاه زمزم .

بيرزه

(
beyrzeh
) و (
birzeh
) و

بيرزى

(
beyrzay
) و (
birzay
) ا . پ . انزروت .

بىرستاىعيد

(
bi - rost ye - id
) ا . پ . خوشى ساده و خالص .

بيرسمى

(
bi - rasmi
) ا . پ . بىنظامى .

بيرسن

(
bi - rasan
) ص . پ . بىافسار . و اوباش .

بىرشك

(
bi - rack
) ص . پ . بىحرص . و بىحسرت . و بىغيرت .

بىرضا

(
bi - rez
) م ف . پ . بدون اجازه .

بيرق

(
bayraq
) ا . پ . علم . و شقهء حرير رنگين كه بر علم و نيزه و كلاه و خود بندند . و علم دولتى كه بر بالاى عمارات دولتى نصب كنند . و علم افواج . و پردهء علم . و بيرق نور : روشنائى صبح كاذب .

بيرگ

(
bi - rag
) ص . پ . بىجان . و بىدل . و بىغيرت .

بيرگند

(
bir - gand
) ا خ . پ . مر . بيرجند .

بيرم

(
bayram
) ا . پ . پارچه‌اى ريسمانى شبيه بمثقال عراق و از او نازكتر .

بيرم

(
bayram
) ا . ع . مأخوذ از برماى فارسى و بمعنى بر ما و خصوصا بر ماى درودگران . و سنگ دراز و متين و مانند آن . و كحل مذاب . و بيل و كلند .

بيرن

(
biron
) م ف . پ . مخفف بيرون و بمعنى آن .

بيرنجاسب

(
biranj sb
) ا . پ . برنجاسب و بومادران .

بيرنگ

(
bi - rang
) ص . پ . بىلون و چيزى كه رنگ نداشته باشد .

بيرنگ

(
beyrang
) ا . پ . نشان . و هيولائى كه نقاشان در اول به روى كاغذ و پرده كشند و بعد قلم‌گيرى كنند و رنگ‌آميزى نمايند . و نيز رنگ و طرح عمارتى كه معماران ريزند . و باصطلاح حكمت ظهور احديت و اشاره بعالم وحدت است .

بيرو

(
biru
) ا . پ . كيسه و خريطه‌اى كه در آن زر و پول و مانند آن نهند .

بيرو

(
bi - ru
) ص . پ . مردم بىانفعال و بىآزرم و كسى كه سخنان ناخوش به روى كسى گويد .

بىروان

(
bi - rav n
) ص . پ . بىروح و بىجان . و دل مرده . و جامد .

بىروائى

(
bi - rav i
) ا . پ . بدون رونق و بدون تاب و ضيا .

بيروت

(
bayrut
) ا خ . ع . شهر تجارتى از توابع شام كه امروز پايتخت سوريه و جمهورى لبنان است واقع در كنار بحر الروم و داراى 595 ر 161 نفر جمعيت .