تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 686

مساهمون:

ص٦٨٦

بيستى

(
bisti
) ا . پ . يك قسم پول سياهى كه سابقا در ايران رايج بوده و اكنون غير معمول . و به زبان مردم هندوستان سقا .

بيستين

(
bistin
) ص . پ . منسوب به بيست .

بيسج

(
bisaj
) ص . پ . بىشكل . و بد وضع و بد ساخت .

بيسخن

(
bi - soxan
) ص . پ . بيشك و بىشبهه . و گنگ . و خاموش و ساكت .

بيسر

(
bi - sar
) ص . پ . كسى كه سرو بزرگ و مربى نداشته باشد . و بىنظير و بىهمتا .

بيسر

(
beysar
) ا . پ . پرنده‌اى شكارى شبيه به بيغو .

بىسرافسار

(
bi - sar - afs r
) ص . پ . بدخوى . و بدتربيت . و نالايق و ناقابل . و تنبل و كاهل . و غافل .

بيسراك

(
beysor k
) و (
beysar k
) ا . پ . شتر جوان پرقوت . و شتر بچهء يك ساله و دو ساله . و شتر جوان كه مادرش عربى و پدرش دو كوهان باشد . و كرهء خر و استر و قاطر .

بيسران

(
bi - sar n
) ج ا . پ . كسانى كه بىتربيت مربى و پدر و مادر بزرگ شده باشند .

بىسرمگى

(
bi - sormagi
) ا . پ . نداشتن سرمه . و اهمال در نكشيدن سرمه به چشم .

بىسروپا

(
bi - saro - p
) ص . پ . سست . و درمانده و ناتوان . و از همه جهت بىنوا و بىچاره . و بىنظام و بىاسلوب . وا . نام مهره‌اى گرد و مدور .

بىسرودلى

(
bi - saro - deli
) ا . پ . بىهوشى و بىحواسى .

بىسروسامان

(
bi - saro - s m n
) ص . پ . بىخانمان . و بىيار و ياور و بىكس . و بىنوا و درمانده و عاجز . و پريشان و مشوش . و تباهكار . و فرومايه و ناكس و خوار . و چركين و ناپاك . و شرور و بدذات . و گستاخ . و شهوت‌پرست .

بيسره

(
beysre
) ا . پ . پرنده‌اى شكارى شبيه به بيغو . و استر و قاطر .

بيسرى

(
baysariy
) ا خ . ع . گروهى در سند كه ناخداها آنها را براى محاربهء دشمن نوكر دارند . ج : بياسرة .

بيسعادت

(
bi - s dat
) ص . پ . بدبخت . و بىنصيب و بىبهره .

بيسك

(
baysaka
) ع . كلمهء ترحم مانند ويسك كه در وقت ترحم و دلاسائى كودك گويند .

بىسكون

(
bi - sokun
) ص . پ . بىآرام و متحرك .

بىسكه

(
bi - sekke
) ص . پ . زر . و سيم بىنقش . و مردم بىقدر و بىاعتبار و بىشأن و شوكت و وقار . و هر چيزى كه طراوت و نمودى نداشته باشد .

بىسليقگى

(
bi - saliqegi
) ا . پ . بىمهارتى و عدم مهارت . و عدم ذوق .

بىسليقه

(
bi - saliqe
) ص . پ . بىمهارت . و بىاسلوب . و عارى از ذوق .

بيسموت

(
bismut
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - فلزى سفيد و كمى سرخ رنگ و تركيبات آن را در طب بسيار استعمال مىكنند .

بيسن

(
beysan
) ا . پ . زهر قاتل و كشنده .

بىسنگ

(
bi - sang
) ص . پ . سبك و بىوقار و بىاعتبار .

بىسواد

(
bi - sav d
) ص . پ . بىمعرفت و بىعلم . و آنكه خط خواندن نتواند و مراك .

بىسئوال

(
bi - so l
) م ف . پ . بدون پرسش و بدون تمنا و درخواست كسى .

بيسور

(
beysur
) ا خ . پ . نام شهرى .

بىسوز

(
bi - sovz
) ا . پ . كسى كه شمع را خاموش كند .

بيسوه

(
bisveh
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - يك ششم جريب .

بئسى

(
be's
) م . ع . بئس بؤسا و بأسا و بؤسا (
bausan
) و بيسا و بؤسى (
bo's
) و بئسى (
be's
) و بسيسى (
bessis
) مر . بؤس و بؤس (
boos
) .

بىسيرت

(
bi - sirat
) ص . پ . فاسق و فاجر . و بىآبرو و رسوا . و بىسيرت كردن ف م . : بىآبرو كردن .

بىسيرتى

(
bi - sirati
) ا . پ . بىآبروئى و رسوائى . و فسق و فجور و سلوك بر خلاف شرع .

بيش

(
beyc
) ص . و م ف . پ . بسيار و فراوان و افزون و زياده . و كلان و بزرگ و نيك و خوب . و نيكوتر و بهتر . و اعلا و بسيار خوب . و خوش‌نما و خوش‌آيند . و بيش از اين : زياده از اين . و بيش قيمت : پر قيمت و گرانبها .

بيش

(
bic
) ا . پ . گياهى سمى و مهلك و شبيه بگياه زنجبيل كه در هندوستان رويد .

بيش

(
bic
) ا خ . ع . وادى شيرناك در راه يمامه . وا . نباتى مشابه زنجبيل و گاه در آن زهر كشنده رويد و ترياق آن گوشت سمانى و گوشت فارة البيش - و سمانى : مرغى كه بيش را مىخورد و نمىميرد و فارة البيش : بيش موش و آن جانورى است مانند موش و در زير بوتهء بيش مىباشد و از آن مىخورد و منه المثل : اعجب من فارة البيش تتغذى بالسموم و تعيش .

بىشاهد

(
bi - c hed
) ص . پ . بدون گواه .

بىشايبه

(
bi - c yebe
) م ف . پ . بىشك و بىريب .

بيش‌بها

(
bic - bah
) ص . پ . پر قيمت و گران‌بها .

بيش‌بهار

(
bic - bah r
) ا . پ . رستنى
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 686 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )