تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 599

مساهمون:

ص٥٩٩

بسانى

(
bas ni
) ص . پ . بسيار و فراوان و افزوده و متزايد .

بسانيدن

(
bas nidan
) ف م . پ . مشروب كردن و آب دادن .

بساوند

(
bas vand
) ص . پ . هر دو چيز كه با هم مناسبت و مشابهتى داشته باشند . و ا . در اصطلاح عروض قافيه .

بسباس

(
basb s
) ص . پ . سخن هرزه و بىمعنى .

بسباس

(
basb s
) ا . ع . يك نوع گياه معطرى .

بسباسا

(
basb s
) ا . ع . نوعى از حرمل .

بسباسة

(
basb sat
) ا . ع . بزباز .

بسبب

(
be - sabab
) م ف . پ . به جهت و بدليل .

بسبس

(
basbas
) ا . ع . زمين بىآب و گياه . ج : بسابس . و درختى كه از آن پالان سازند .

بسبس

(
bosbos
) و (
basbas
) و (
besbes
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپندان را خوانند و شتران را زجر كنند و ماده شتر را انس دهند براى دوشيدن شير .

بسبسة

(
basbasat
) م . ع . سرعت نمودن و بسبس بالغنم او الناقة : بلفظ بسبس خواند آن گوسپند و يا شتر را . و بسبست الناقة : مداومت كرد آن ماده شتر بر چيزى .

بسپايه

(
basp ye
) ا . پ . گياهى گره‌دار و شبيه بهزارپا كه بسفابج معرب آنست .

بسة

(
bessat
) و (
bassat
) ا . ع . - واحد بس - گربهء خانگى . ج . بسس (
bessas
) .

بست

(
bast
) ا . پ . عاشق و كسى كه دلش گرفتار ديگرى بود . وا . عمامه‌اى كه به روى سر پيچند . و گره و عدد يك‌صد . و پناه‌گاه و جايى كه مردم به آن پناه آورده متحصن شوند . و بندوسد . و شهر پناه . و كوه و قسمت آبى كه برزيگران در ميان خود كرده باشند .

بست

(
best
) ص . پ . توصيفى عددى . بيست و دو دفعه ده .

بست

(
bost
) اخ . پ . قلعه‌اى مشهور . و مملكتى . وا . گلزار . و جايى كه ميوه‌هاى خوشبوى در آنجا بهم رسد . و محور سنگ آسيا . و گندم بريان . و باصطلاح نجوم وقت نحسى را گويند كه ابتداى آن از اجتماع شمس و قمر است و دوازده ساعت امتداد دارد و بعد از سه شبانه روز بر سبيل دور برميگردد .

بست

(
bast
) ا خ . پ . نام وادى در اربل .

بست

(
bast
) م . ع . فراخ گام رفتن . و سبقت نمودن در دويدن و پيشى گرفتن ( و الفعل من نصر ) .

بستا

(
bast
) ا . پ . بوقچه .

بستاخ

(
bost x
) ص . پ . بىادب و لجوج .

بستار

(
best r
) ص . پ . سست و نااستوار و بىثبات .

بستار

(
best r
) ا . پ . آب سرد .

بستام

(
best m
) ا . پ . مرجان .

بستان

(
bost n
) ا . پ . گلزار و گلستان و و مخفف بوستان . و جائى كه ميوه‌هاى خوشبوى در آنجا بهم رسد .

بستان

(
bost n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - باغ و بوستان . ج : بساتين و بساتون . و ا خ . نام چند موضع .

بستان اپروز

(
bost n - apruz
) و

بستان افروز

(
bost n - afruz
) ا . پ . گل تاج خروس .

بستان‌بان

(
bost n - b n
) و بستان پيرا (
bost n - payr
) ا . پ . باغبان و آنكه درختان را پيرايش مىكند .

بستان‌سراى

(
bost n - sar y
) ا . پ . باغى كه در صحن خانه سازند .

بستان شيرين

(
bost ne - cirin
) ا خ . پ . نام نوائى از موسيقى .

بستان‌فراز

(
bost n - far z
) ا . پ . گلستان .

بستانى

(
bost ni
) ا . ص . پ . منسوب به بستان . و باغبان .

بستاوند

(
bost vand
) ا . پ . زمين پشته پشته و كتل و گريوه و زمين ناهموار .

بستج

(
bostaj
) و (
bostej
) و بستخ (
bostax
) و (
bostex
) ا . پ . كندر .

بستر

(
bestar
) ا . پ . جامهء خواب گسترانيده و توشك و متكا و بالين و بالش . و بر بستر عيش و حضور : در رختخواب راحت و بهجت . و بستر سمندر : آتش . و بستر شدن ف ل . : خوابيدن . و بستر نشستن : دراز كشيدن روى رختخواب .

بسترآهنك

(
bestar - hang
) ا . پ . لحاف و نهالى . و چادرشبى كه بر روى بستر كشند .

بستردن

(
bestardan
) ف م . پ . محو كردن و حك كردن و پاك كردن .

بسترك

(
bestarak
) ا . پ . بستر كوچك .

بسترم

(
bostorm
) ا . پ . جوشش و دميدگى اعضا .

بسترنشين

(
bestar - necin
) ص . پ . گرفتار بستر و در بستر افتاده .

بسترى

(
bestari
) ص . پ . در بستر افتاده و گرفتار بستر .

بستق

(
bastaq
) ا . ع . خادم .

بستقان

(
bostaq n
) ا . ع . مالك باغ نگاهبان آن .

بستك

(
bostak
) ا . پ . صمغ درخت پسته و يا كندر .

بستك

(
bastak
) ا . پ . خادم و خدمتگار