تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 598

مساهمون:

ص٥٩٨

بسء

(
bas '
) م . ع . بسأ بالامر بسأ و بسوء ( از باب فتح و سمع ) : خوگر شد به آن . و تهاون نمود آن را .

بسء

(
bas '
) و (
basa '
) م . ع . بسابه بسأ و بسا و بساء و بسوء ( از باب سمع و فتح ) : انس گرفت و آرام يافت به آن .

بسا

(
bas
) م ف . پ . بسيار . و چند . و چندى . و اى بس . و واى .

بسا

(
bas
) ا خ . پ . نام شهرى در فارس كه فسا نيز گويند .

بساء

(
bas '
) م . ع . بسأ بسأ و بسا و بساء . مر . بسء (
bas '
) .

بسا بزرگ

(
bas - bozorg
) ص . پ . بسيار نجيب و بزرگوار .

بسابس

(
bas bes
) ع . ج بسبس . و الترهات البسابس ( بتركيب وضعى ) و الترهات البسابس ( بتركيب اضافى ) بمعنى اباطيل است .

بساتون

(
bas tun
) و بساتين (
bas tin
) ع . ج بستان .

بساتينى

(
bas tiniy
) ا . ع . باغبان .

بساتينية

(
bas tiniyat
) ج ا . ع . باغبانان .

بساج

(
bas j
) و بساخ (
bas x
) ا . پ . تباهى و بدى و فساد . و آفت و آسيب .

بسادست

(
bas - dast
) ا . پ . بيعانه و پول پيشكى .

بسار

(
bes r
) ع : ج بسر (
bosr
) .

بسارة

(
bes rat
) ا . ع . برسات و آن بارانى است كه در ايامى پى هم بر ملك هند و سند بارد و يك ساعت منقطع نگردد .

بسار دادن

(
bes r - d dan
) و (
bas r - d dan
) و بساردن (
bes rdan
) و (
bas rdan
) ف م . پ . قلبه راندن و شخم كردن : و بيل زدن و هموار كردن زمين شخم كرده را .

بسارده

(
bas rde
) ا . پ . زمينى كه جهت كاشتن چيزى آب داده باشند .

بسارده

(
bes rde
) ا . م . پ . شخم‌شده .

بساروب

(
bas - rovb
) ا . پ . خوشه چينى پس از درو كردن .

بساره

(
bas re
) و (
bes re
) ا . پ . ايوان و صفه . و بارگاه .

بساز

(
bes z
) م ف . پ . روز .

بساس

(
bas s
) ا . پ . طول و درازى .

بساسة

(
bass sat
) ا خ . ع . نام مكهء معظمه زادها اللّه شرفا .

بساسيرى

(
bas siri
) ا خ . ع . معرب بساشيرى - نام يكى از امراى عباسى كه از اهالى بساى فارس بوده .

بساط

(
bas t
) ا . ع . ديگ كلان . و زمين هموار فراخ .

بساط

(
bas t
) و (
bes t
) ا . ع . زمين فراخ .

بساط

(
bes t
) ا . ع . گستردنى . ج : بسط (
bosot
) . و برگ درخت سمر كه زير آن چادرى گسترده برگرفته باشند .

بساط

(
bes t
) و (
bos t
) ع . ج بسط (
best
) و (
bost
) و (
bosot
) .

بساط

(
bes t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرش . و هر چيز گستردنى . و عرصهء شطرنج . و فراخى ميدان . و متاع و سرمايه . و دستگاه . و سفرهء چرمين . و بساط خاك : زمين . و بساط شطرنج : تختهء مربعى كه در وى آن مهره‌هاى شطرنج را مىچينند . و بساط فلك : كرهء زمين . و بساط كون و مكان : سطح كرهء زمين و تمام دنيا و گيتى و همهء عالم . و بساط مقراضى : بساطى منقش كه آن را با مقراض بريده و بطرح دوخته باشند . و بساط ساختن از رخسار ف ل . : سر به سجده گذاشتن . و بمراقبه رفتن . و بساط انداختن و افگندن و كشيدن و آراستن و گستردن : فرش انداختن . و افگندن و كشيدن و آراستن و گستردن .

بساط آراى

(
bes t - r y
) ص . پ . آنكه مكان عزت و احترام را متصرف بود .

بساطة

(
bas tat
) م . ع . بسط بساطة ( از باب كرم ) : فراخ زبان گرديد و بىپروا سخن گفت .

بساطت

(
bas tat
) ا . ع . - مأخوذ از تازى - سادگى . و چگونگى جسم مفرد .

بساطى

(
bes ti
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خرده‌فروش و خرازىفروش .

بساق

(
bes q
) ع . ج بسقة (
basqat
) .

بساق

(
bos q
) ا . ع . خدو و ا خ . ع . كوهى به عرفات . و شهرى بحجاز .

بساك

(
bas k
) ا . پ . تاجى كه از گلها و رياحين و برگ مورد سازند و در روز عيد و يا دامادى بر سر كسى نهند .

بسال

(
bas l
) و بسالة (
bas lat
) م . ع . بسل بسالا و بسالة ( از باب كرم ) : شجاع و دلير گرديد .

بسالت

(
bas lat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شجاعت و دلاورى و بىپروائى .

بساله كردن

(
bas le - kardan
) ف م . پ . سودن و صلايه كردن .

بسام

(
bass m
) ص . ع . رجل بسام : مرد بسيار تبسم‌كننده .

بسام

(
bass m
) و بسامة (
bass mat
) ا . خ . ع . از اعلام است .

بسامان

(
be - s m n
) ص و م ف . پ . نيك و خوب و راست . و خوش حالت و آسوده خاطر .

بسان

(
be - s n
) م ف . پ . مانند و مثل .

بسانائيدن

(
bas n idan
) ف م . پ . بسانيدن كنانيدن و مشروب كردن فرمودن

بسانج

(
bas nej
) ا . پ . نام گياهى