تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 602

مساهمون:

ص٦٠٢
مهيا گشتن و آماده گرديدن .

بسفايج

(
basf yaj
) و (
basf yej
) ا . ع . مأخوذ از بسپايهء فارسى و بمعنى آن .

بسق

(
basq
) م . ع . بسق بسقا و بسوقا مر . بسوق .

بسقپوس

(
besqopovs
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - اسقف .

بسقة

(
basqat
) ا . ع . زمين سنگلاخ سوخته ج : بساق .

بسك

(
bask
) ا . پ . دستهء گندم و جو درو كرده . و خميازه .

بسك

(
basak
) ا . پ . اكليل الملك .

بسك

(
bosok
) ا . پ . پنبهء پيچيده و فتيله كرده جهت رشتن .

بسكل

(
boskol
) ا . ع . اسب رمان كه سپس همه آيد .

بسكله

(
baskale
) ا . پ . چوب پس در خانه و سرا .

بسكليدن

(
beskelidan
) ف م . پ . در آغوش گرفتن . و غلغليج كردن . و نوازش نمودن .

بسكماج

(
baskom j
) و بسكماچ (
baskom c
) ا . پ . قسمى از نان گندم .

بسگوى

(
bas - guy
) ص . پ . ياوه گوى و پر حرف و آنكه سخن را بدارازا مىانجاماند .

بسل !

(
basl
) ع . اسم فعل بمعنى آمين يق بسلا بسلا يعنى آمين آمين . و نيز بمعنى عذاب مىآيد يق بسلاله اى ويلا له . و قولهم بسلاله و اسلا دعاى بد است .

بسل

(
basl
) ا . ع . حلال . و حرام ( از اضداد است ) - يستوى فيه المذكر و المؤنث و الواحد و الجمع - و هشت ماه حرام قومى از غطفان و قيس . و ا خ . لقب بنى عامر بن لوى كه طايفه‌اى از قريش بيرونى مكه‌اند و آنها دو طايفه بوده‌اند و طايفهء دويم را يسل با ياى تحتيه نامند . و نيز بسل : شتابانيدن . و شدت و سختى . و بيختن با غربيل . و چيزى را كم كم گرفتن . و عصارهء كافشه و حنا . و ملامت و نكوهش و مرد زشت روى . و حبس و بازداشت .

بسل

(
basl
) ص . ع . مرد ترش‌روى از خشم و يا از شجاعت .

بسل

(
bosl
) ع . ج باسل .

بسل

(
basal
) ع . كلمهء ايجاب يعنى آرى همچنانست كه گفتى .

بسل

(
basel
) ص . ع . زشت . و ترش‌روى از خشم يا از شجاعت .

بسل

(
basal
) و (
bosol
) ج . ع . باسل .

بسل

(
basal
) ا . پ . ارزن . و پاشنه و عقب . و خود آهنى .

بسلاء

(
bosal '
) ع . ج بسيل (
basil
) .

بسلا بسلا !

(
baslan - baslan
) ع . اسم فعل . مر . بسل (
basl
) .

بسلانيدن

(
besl nidan
) ف م . پ . كشيدن . و شكستن .

بسلة

(
boslat
) ا . ع . اجرت افسون‌گر .

بسله

(
basle
) ا . پ . دانه‌اى ما بين ماش و عدس كه ملك نيز گويند و بتازى خلو .

بسم

(
basm
) م . ع . بسم بسما ( از باب ضرب ) : تبسم كرد . و ما به سمت فى الشيئ : بچشيدم آن چيز را .

بسم

(
besm
) ع . مخفف باسم يعنى بنام مانند بسم الله الرحمن الرحيم : بنام ايزد بخشانيدهء بخشايشگر مهربان .

بسمل

(
besmel
) ا . پ . هر حيوانى كه آن را ذبح كرده و سر بريده باشند و يا بشمشير كشته باشند . و مردم صاحب حلم و بردبار و بسمل كردن ف م . : ذبح كردن .

بسملة

(
basmalat
) م . ع . بسمل بسملة : بسم اللّه گفت .

بسملگاه

(
besmel - g h
) ا . پ . قصاب خانه و قربانگاه .

بسمله

(
besmele
) ا . پ . بسم اللّه . و بسم اللّه الرحمن الرحيم گفتن . و بسمله گفتن ف ل . : بسم اللّه گفتن .

بسمه

(
basme
) ا . پ . دوائى كه مخصوص به چشم باشد و تعفين بعضى دواها . و ورق طلا و نقرهء نقش شده .

بسمه‌چى

(
basme - ci
) ا . پ . كسى كه با ورق طلا و نقره نقش مىكند .

بسن

(
basan
) ع . از اتباع حسن است يق حسن بسن .

بسناس

(
basn s
) ا خ . پ . نام شخصى كه معلم و استاد هريان بوده و وجود واجب را منكر بوده و در علوم غريبه يد طولائى داشته .

بسنج

(
besanj
) ا . پ . خشكى و داغى كه بر روى و اندام مردم افتد و بتازى كلف گويند .

بسنجيدن

(
basanjidan
) ف م . پ . پرده كشيدن . و پنهان كردن از نظر . و آماده كردن و حاضر كردن .

بسنخدن

(
basanaxd n
) ف م . پ . تخمير نمودن و بجوشش آوردن .

بسند

(
basand
) م ف . پ . سزاوار و شايسته . و كافى و به قدر كفايت و كامل و تمام . و بسند آمدن ف ل . : راضى بودن . و كفايت نمودن و بسند كردن : راضى شدن و خشنود شدن .

بسندكار

(
basand - k r
) ص . پ . راضى و خشنود .

بسنده

(
basande
) ص . پ . كامل و كافى . و سزاوار و شايسته . و بسنده كردن ف ل . : راضى شدن و خشنود شدن .

بسنده‌كار

(
basande - k r
) ص . پ . راضى شده و خشنود شده .