تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 569

مساهمون:

ص٥٦٩

برچاف

(
borc f
) ا . پ . لوبيا و نخود و ماش و مانند آنها .

برچخ

(
barcax
) ا . پ . نيزهء كوچكى كه هندوها در دست گيرند .

برچدن

(
bar - cedan
) ف م . پ . برچيدن . و فراهم آوردن و گرد كردن .

برچفسيدن

(
bar - cafsidan
) ف ل . پ . منجمد شدن و فسردن . و چسبيدن .

برچم

(
barcam
) ا . پ . مر . پرچم .

بر چند

(
ber - cand
) ا خ . پ . قريه‌اى از ولايت خراسان .

برچه

(
barce
) ا . پ . يك قسم از نيزه .

برچى

(
barci
) ا . پ . نيزهء كوچك .

برچيدن

(
bar - cidan
) ف م . پ . جمع كردن و گرد كردن . و كمر بستن . و آماده كردن . و تعجيل كردن . و منتخب كردن . و پرچين كردن . و دامن برچيدن ف ل . : دامن دور كمر خود زدن .

برچينا

(
bar - cin
) ص . پ . جمع‌كننده و برچيننده .

برچيندن

(
bar - cindan
) ف م . پ . جمع كردن و برچيدن .

برچين‌گاه

(
bar - cin - g h
) ا . پ . كرسى و صندلى .

برچينيدن

(
bar - cinidan
) ف م . پ . جمع كردن و برچيدن .

برح

(
barh
) ا . ع . سختى و گزند و بدى و لقى منه برحا بارحا : بطريق مبالغه يافت از وى گزند بسيار . و ا خ . موضعى در يمن . و ابن برح ا . : بلا و سختى . ج : بنو برح . و بنت برح : مثله بنات برح .

برح

(
barh
) م . ع . برح برحا ( از باب نصر ) : چشم كرد و غضب نمود .

برح

(
barh
) م . ع . برح برحا و براحا مر . براح .

برح

(
berh
) ص . ع . امر برح : كار سخت .

برح

(
barah
) ا خ . ع . نام قبيله‌اى از تازيان .

برح

(
borah
) ع . ج برحة (
borhat
) .

برحة

(
barhat
) ا . ع . خرج لهم صرحة برحة اى بارزا لهم . مر . صرحة .

برحة

(
borhat
) ا . ع . شتر مادهء نجيب . ج : برح (
borah
) يق برحة من البرح اى ناقة من خيار الابل .

برحاء

(
borah '
) ا . ع . شدت تب و جز آن .

برحسب

(
bar - hasb
) و (
bar - hasab
) م ف . پ . مطابق و موافق .

برحق

(
bar - haq
) م ف . پ . براستى و فى الواقع . و البته و حقيقة .

برحى

(
barh
) ع . كلمه‌اى كه در وقت خطا كردن تير از نشانه گويند . و مرحى در وقت نشستن بر نشانه .

برحى

(
barahiy
) ص . ع . منسوب به قبيلهء برح .

برحى

(
barhiy
) ص . ع . منسوب به برح يمن .

برحين

(
barahin
) و (
borahin
) و (
berahin
) ا . ع . بلاها و شدائد يق لقى منه البرحين و كذلك البرحين و البرحين .

برخ

(
barx
) ا . پ . پاره و حصه و بهره و لخت و بعض و كم و اندك . و تالاب و آبگير . و خانه . و عمارت و ايوان . و چاشتگاه و خورد نگاه . و سرداب خانهء زير زمينى و غار . و آسايش . و اسباب خانه . و برق . و ماهى . و پارهء آتش .

برخ

(
barx
) و (
borx
) ا . پ . شبنم .

برخ

(
barx
) ا . ع . افزايش و زيادتى . و ارزانى نرخ . و غلبه و قهر . و شكستن گردن و پشت . و زدن با شمشير كه قدرى از گوشت بريده شود ( و الفعل من نصر و ضرب ) .

برخاج

(
barx j
) ا . پ . دوك . و دور و گردش .

برخار

(
barx r
) ا . پ . ارتفاع و بلندى و فراز .

برخاست

(
barx st
) ا . پ . تأخير و درنگى و تعطيل . و دعوت .

برخاستگى

(
bar - x stegi
) ا . پ . بلندشدگى .

برخاستن

(
bar - x stan
) ف ل م . پ . طلوع كردن و برآمدن . و بر مخالفت برآمدن و طغيان كردن و برانگيختن . و اغوا كردن . و بيدار شدن . و ايستادن . و افراشته شدن و حركت كردن . و هيجان آمدن و افروخته شدن . و آرام ايستادن . و توقف كردن و موقوف كردن مجلس . و روئيدن و نمو كردن و افزون كردن .

برخاست‌نامه

(
bar - x st - n me
) ا . پ . نامهء دعوت .

برخاسته

(
bar - x ste
) ص . پ . بلند شده و برخاسته شدن : بلند گرديده شدن و بلند شدن مانند غوغاى جمعيت .

برخاش

(
berx c
) ا . ع . - مأخوذ از پرخاش فارسى - تنگى و آشوب يق و قعوا فى خرباش و برخاش .

برخان

(
bar - x n
) ا . پ . آواز و صدا و ا خ : نام ولايتى از ملك فارس .

برخچ

(
barxac
) و (
baraxc
) ص . پ . زشت و نازيبا و زبون و سست و ناتوان .

برخداة

(
boraxd t
) ا . ع . زن نازك اندام باگوشت .

برخش

(
baraxc
) ا . پ . پشت ستور بارى .

برخفچ

(
barxafc
) ا . پ . كابوس كه گرانى باشد كه در خواب بر مردم افتد و فرنجك نيز گويند .

برخفچى

(
barxafci
) ا . پ . درشتى و