تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 570

مساهمون:

ص٥٧٠
ستيزه‌گارى و سختى . و منازعه . و رشك و حسد .

برخفنچ

(
barxafnac
) ا . پ . برخفچ و كابوس .

برخ كردن

(
barx - kardan
) ف م . پ . ايجاد كردن .

بر خلاف

(
bar - xel f
) م ف . پ . برعكس و بر ضد و بطور خلاف .

برخنجو

(
bar - xanju
) ا . پ . انبار غله و ذخيره خانه . و برنده و تراشنده . و خوشحالى و بانگ فتح و فيروزى .

برخوابه

(
bar - x be
) ا . پ . توشك . و نهالى و همخوابه .

برخواج

(
bar - x j
) ا . پ . دوك .

برخوار

(
bar - x r
) ا . پ . خوش‌بختى و شريك . و افتخار و سرافرازى .

برخواش

(
bar - x c
) پ . دوك .

برخواندن

(
bar - x ndan
) ف م . پ . نسبت دادن و منسوب كردن .

بر خود

(
bar - xod
) م ف . پ . به روى خود . و بر خود داشتن . و يا بر خود تراشيدن ف ل . گرفتن بالاى خود و خويشتن را مسئول داشتن . و بر خود پيچيدن : به روى خويشتن پيچ خوردن از رنج و تعب . و بىنهايت مغموم و مهموم بودن . و بر خود گرفتن و يا نهادن : به گردن خويش گرفتن و خود را مسئول ساختن . و بر خود زدن و يا بر خود شكستن ف م . بالا بردن با عدم لياقت و ناپسندى .

برخودار

(
bar - xud r
) ص . پ . برخوردار و بهره‌مند و كامياب . و خوشحال .

برخور

(
bar - xur
) و (
bar - xor
) ا . پ . افتخار و سرافرازى . و بهره‌مندى . و نيك‌بختى و اقبال . و بخشش . و خرج هر روزه و انبار ذخيره . و شراكت . و ص . شريك و تجارت و خردكننده .

برخور

(
barx - var
) ص . پ . بهره‌بر و شريك و انباز .

برخورد

(
bar - xord
) ا . پ . ملاقات و تصادم .

برخوردار

(
bar - xord r
) ص . پ . خوشحال . و خرم . و متمتع از عمر دراز و از نيك‌بختى . و دريافت‌كنندهء خرج يوميه . و باجلال . و باناز و نعمت .

برخوردار

(
bar - xord r
) ا ج . پ . اسباب و الات و ادوات خانه .

برخوردارى

(
bar - xord ri
) ا . پ . معاش و خوراك . و خوش‌بختى و سعادت . و بركت . و جلال و عزت و آبرو . و برخوردارى دادن ف م . : عطا كردن و بذل كردن . و اجازهء تمتع دادن . و برخوردارى گرفتن و يا يافتن ف ل . : كامران شدن .

برخوردبا

(
bar - xord - b
) پ . كلمهء فعل يعنى برخوردار باش و هميشه برخوردار باشى .

بر خوردن

(
bar - xordan
) ف ل . پ . ميوه خوردن . و كامران شدن . و ناگهان بهم ديگر رسيدن . و تصادم كردن و ملاقات كردن . و ف م . فهميدن و دريافت كردن .

برخوز

(
barxuz
) ا . پ . ظرف گلى بزرگ . و جامه‌دان و خرجين .

برخوش

(
bar - xoc
) ص . پ . راست و خوب و بسيار خوب .

برخوهل

(
bar - xohl
) ص . پ . كج و معوج و ناراست .

برخه

(
barxe
) ا . پ . پاره و حصه و جزء از كل .

برخى

(
barxi
) ا . پ . فدا و قربان . و خون‌بها . و كمى و اندكى و بعضى . و اندكى از بسيار . و عوض و آنچه در عوض چيزى به كسى دهند . و حصه و بهره .

برخيا

(
barxi
) ا خ . ع . نام پدر آصف وزير سليمان پيغمبر .

برخيدن

(
barxidan
) ف م . پ . بدر آوردن . و بيرون كشيدن . و كشيدن . و جنبانيدن . و كندن . و درويدن و درو كردن . و گره باز كردن . و حل كردن . و گداختن . و سست كردن . و حلاجى كردن پنبه و پشم . و ستردن و تراشيدن . و استوار كردن . و با خار جائى را احاطه كردن . و پرچين كردن . و ميخ كردن . و احاطه كردن . و به روى طلا جواهر نشاندن . و يافتن . و اختراع كردن و بزرگ كردن . و ف ل . واژگون شدن . و تغيير يافتن و برگرديده شدن . و آرام ماندن . و درنگ كردن .

برخيز

(
bar - xiz
) ص . پ . برخيزنده و طلوع‌كننده .

برخيز !

(
bar - xiz
) پ . كلمهء امر يعنى بايست .

برخيزا

(
bar - xiz
) ص . پ . برآينده . و فتنه‌انگيز و ياغى و عاصى .

برخيزانيدن

(
bar - xiz nidan
) ف م . پ . برافراختن . و برانگيختن .

برخيزش

(
bar - xizec
) ا . پ . برآينده . و طغيان و شورش .

برخين

(
barxin
) ا . پ . خونبهاى اندك . و قسمت كم .

برد !

(
bard
) پ . كلمهء امر از برديدن يعنى از راه دور شو . و راه بده و دفع كن و بازدار . و خبردار و برو .

برد

(
bord
) ا . پ . احترام و تعظيم . و هول و ترس و بيم . و اسير . و اسير در جنگ . و سنگ . و بلغت مردم كرمان شهر .

برد

(
bard
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرد و سردى و سرما .

برد

(
bard
) ا . ع . سرما - ضد حر - و