تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 566

مساهمون:

ص٥٦٦
سرتراشى .

بربردن

(
bar - bordan
) ف ل . پ . ظاهر شدن . و طلوع كردن آفتاب .

بربرستان

(
barbarest n
) ا خ . پ . مملكت بربر .

بربرى

(
barbari
) ص . پ . منسوب به بربر .

بربريس

(
barbaris
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ميوه‌اى سرخ رنگ و ترش كه به زبان فرانسه گروزى گويند .

بربريه

(
barbariye
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به بربر .

بربست

(
barbast
) ا . پ . طرز و روش و راه و قاعده و قانون و رسم و نظام .

بربسة

(
barbasat
) م . ع . طلب كردن كسى را .

بربستگان

(
barbasteg n
) ا پ . ج . بربست يعنى قواعد و قوانين و رسوم و روشها .

بربستن

(
bar - bastan
) ف م . پ . بستن . ف ل . بسته شدن بواسطهء يخ و منجمد شدن و فسرده شدن . و آماده و مهيا شدن .

بربست‌نامه

(
barbast - n me
) ا . پ . نظامنامه .

بربسته

(
bar - baste
) ص . پ . فسرده شده و منجمد گشته . و غير قابل نمو . و غير آلى .

بربسته

(
barbaste
) ا . پ . نقيض بر رسته يعنى چيزى كه نشو و نما نتواند و داراى روح نباتى نباشد مانند سنگ و كلوخ . و سخن منظوم و موزون و مقفى بر خلاف بخش كه نثر و سخن ناموزون و بىقافيه بود .

بربصة

(
barbasat
) م . ع . بربص الارض : آبيارى كرد زمين را . و يا شيار كرده آب داد آن را .

بربط

(
barbat
) ا . پ . سازى مشهور . و عود را نيز گويند . و بربط زن : كسى كه بربط مىزند . و بربط نواز : كسى كه بربط مىنوازد يعنى مغنى كه بربط مىزند و مىنوازد .

بربط

(
barbat
) ا . ع . - مأخوذ از بربط فارسى و بمعنى آن . ج : برابط .

بربط سراى

(
barbat - sar y
) ا . پ . سازندهء بربط .

بربطانية

(
barbat niyat
) ا خ . ع . نام شهرى در اندلس .

بربلند

(
bar - boland
) ص . پ . بسيار بلند . وا . اطاق فوقانى در خانهء شرقى كه به طرف جلو باز مىشود .

بر بلندين

(
bar - bolandin
) ا . پ . زلف معلق و آويزان بر بالاى پيشانى . و زينتهاى بنائى جلو درهاى عمارت .

بربند

(
bar - band
) ص . پ . مجموع و فراهم كرده شده . و قابل تكميل . وا . گلوبند . و كمربند .

بربور

(
borbur
) ا . ع . كبيدهء گندم .

بربوز

(
barbuz
) ا . ع . گياهى .

بربوسيوس

(
barbusyus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - قسمى از عشقه كه رنگش مانند زعفران است .

بربهين

(
barbahin
) ا . پ . خرفه و بقلة الحمقاء .

بربيطاء

(
barbit '
) ا . ع . گياهى . و ا خ . موضعى كه وشى و نگار بدان نسبت كنند .

بربيطياء

(
barbiti '
) ا خ . ع . موضعى . و يا همان بربيطاء است .

برپا

(
bar - p
) م ف . پ . بلند شده و ثابت شده و برقرار و افراشته . و برپا بودن ف ل . : ايستادن . و روى پا بودن . و برپاخاستن : برخاستن روى پاها و ايستادن . و برپا كردن ف م . : برافراشتن . و ثابت كردن . و نصب كردن . و ايستاده كردن . و برپاى خاك كردن : حقير شمردن . و پست نمودن . و حقير ساختن . و برپاى داشتن : يارى كردن . و ف ل . بلند شدن و افراشته شدن . و برقرار شدن .

برپروشان

(
bar - paruc n
) ج ا . پ . امت هر يك از پيغمبران . برپز (
bar - paz
) و برپژ (
bar - paj
) ا . پ . آسمان و چرخ و فلك .

برپز

(
borpoz
) ا . پ . آلو . و بيخ گوش و نشيب كوه .

برپوز

(
barpuz
) ا . پ . پيرامون دهان چرندگان . و منقار پرندگان .

برپوس

(
barpus
) ا . پ . مر . برپوز .

برپون

(
barpun
) ا . پ . حكه و خارش و گرى گوسپندان .

برپهن

(
barpahan
) ا . پ . تخت و سرير . و پرش و پرندگى . و خرفه .

برپيچيده

(
bar - picide
) ص . پ . درهم پيچيده و تافته و تاب خورده .

برپيخته

(
bar - pixte
) ص . پ . تاب خورده برويهم . و حلقه شده .

برة

(
berat
) م . ع . و بربرة ( از باب ضرب ) : اقامت نمود .

برة

(
borat
) ا . ع . حلقهء بينى شتر از مس و موى و جز آن . و هر حلقه‌اى كه باشد چون دستانه و خلخال و مانند آن . ج : برى (
bor
) و برات (
bor t
) و برين (
borin
) و برين (
berin
) و برة مبروة : جوف بينى تراشيده شدهء شتر .

برة

(
barrat
) ا . ع . زن مهربان يق الام برة لولدها . و فرمان بردارى . و ا خ . جائى كه قابيل هابيل را كشت . و چاه زمزم و دوده در يمامه يكى عليا و ديگرى سفلى . و نام عمهء نبى صلى اللّه عليه و آله . و نام چند نفر .

برة

(
borrat
) ا خ . ع . از اعلام است . و برة بن رآب كه حجش بن رآب نيز