تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 564

مساهمون:

ص٥٦٤

برامكة

(
bar mekat
) ج ا . ع . اولاد و احفاد برمك ج . برمكى .

برامكه

(
bar meke
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - آل و تبار برمك .

برآمود

(
bar - mud
) ص . پ . پر و ممتلى و سرشار . و آراسته .

برآمهيدن

(
bar - mahidan
) ف ل . پ . برآماهيدن و برآماسيدن .

برآميختن

(
bar - mixtan
) ف م . پ . آميختن و سرشتن .

برآن

(
bar - n
) م ف . پ . يعنى بالاى آن . و برآن شدن ف ل . : مصمم شدن . و متفق شدن . و ميل كردن . و خواهش و قصد كردن . و برآن بودن : خواهش داشتن . و ميل داشتن . و متفق بودن . و مصمم بودن .

بران

(
berr n
) ص . پ . گذرنده . و گذشته .

بران

(
borr n
) ص . پ . برنده و تيغ بران : تيغ برنده .

برانداختن

(
bar - and xtan
) ف م . پ . عقب گذاشتن . و زير افگندن . و پاشيدن و به اطراف افگندن . و شكست دادن . و نقض عهد كردن . و رد خريد يا فروش نمودن .

برانداز

(
bar - and z
) ا . پ . خرج و مخارج . و برانداز كردن ف م . : تخمين مخارج نمودن .

برانداف

(
bor nd f
) ا ج . پ . روده‌ها و امعا .

براندن

(
bor ndan
) ف ل . : پ . زيان كردن در قمار و باختن .

براندن

(
borr ndan
) ف ل . : پ . برنده و قطع‌كننده بودن .

برانس

(
bar nes
) ع . ج برنس (
bornos
) .

برانغار

(
bar nq r
) ا . پ . ميمنهء از جناح لشكر . و برانغار و جوانغار : ميمنه و ميسرهء آن .

برانك

(
bar nek
) ع . ج برنكان . (
barnak n
) و برنكانى .

برانگار

(
bar ng r
) ا . پ . دست راست و ميمنه .

برانگيختگى

(
bar - angixtegi
) ا . پ . اغوا و تحريض و تحريك .

برانگيختن

(
bar - angixtan
) ف م . پ . تحريض كردن . و بركندن . و از بيخ بركندن . و بيرون كشيدن . و تحريك و ترغيب كردن . و متنبه كردن و بيدار كردن . و باعث صادر شدن . و آموختن .

برانگيخته

(
bar - angixte
) ص . پ . تحريض و تحريك شده .

برانگيزانيدن

(
bar - angiz nidan
) ف م . پ . برانگيختن كنانيدن .

برآنند

(
bar - nand
) پ . كلمهء فعل يعنى مصمم و متفق‌اند .

برانه

(
bar ne
) ا خ . پ . نام شهرى .

برانى

(
bar ni
) ا . پ . ظرف زجاجى و يا گلى كه در آن گل قند و مربا و يا دوا نگاه مىدارند .

برانى

(
bar niy
) ع . ج برنية (
barniyat
) .

برانى

(
bor ni
) ا . پ . مر . بورانى .

برانى

(
barr niy
) ا . ع . ظاهر از هر چيز - ضد جوانى - و من اصلح جوانيه اصلح الله برانيه : كسى كه امور باطنى خود را اصلاح كند خداوند عالم امور ظاهر او را اصلاح مىكند . و قول سلمان . ان لكل امرء برانيا و جوانيا اى باطنا و ظاهرا و سرا و علانية .

برانيدن

(
bor nidan
) ف م . ع . بوسيدن . و فرار دادن . و ف ل . بوسيده شدن . و گذشتن . و اتفاق نمودن .

براو

(
bar v
) ا . پ . جاروب‌كش كوچه‌ها و خاكروبه‌كش .

برآور

(
bar - var
) ص . پ . درخت ميوه‌آورنده و بارآورنده .

برآورد

(
bar - vard
) ا . پ . شهرپناه و ديوارى كه بر دور شهر بنا مىكنند .

برآورد

(
bar - vard
) و (
bar - vord
) ا . پ . تشخيص و تعيين . و حسات . و نمونه . و اندازه . و برآورد كردن ف م . : نوشتن و مرتب كردن دفتر لشكر . و تشخيص حساب كردن و تعيين حساب .

برآوردگان

(
bar - vardeg n
) پ . ج . برآورده .

برآوردگى

(
bar - vardegi
) ا . پ . بيرون آوردگى .

برآوردن

(
bar - vardan
) م ف . پ . پروردن و تربيت دادن . و بيرون كشيدن . و پيدا نمودن . و بركندن . و برداشتن و بلند كردن . و افراختن بنا . و عمارت را تعمير و مرمت كردن . و واپس آوردن . و اصلاح كردن . و تمام كردن و پرداختن و تكميل كردن . و امداد كردن بىنوا و نيازمند را . و انباشتن و پر كردن . و ظاهر نمودن . و پذيرفتن و قبول كردن بطور مهربانى و خوبى . و درج كردن . و در ميان نهادن . و شكستن پيمان و صلح را . و اظهار نمودن . و نقل كردن . و تقليد كردن . و ف ل . نفس كشيدن . و برآمدن دندان . و حيله كردن و تزوير نمودن .

برآورده

(
bar - varde
) ص . پ . شخصى كه پادشاه تربيت فرموده و مرتبه‌اش را بلند كرده باشد . و دربرگرفته . و برآمده . و خارج شده . و افراخته شده . و بناى عمارت ساخته شده . و نقل شده . و تقليد شده . و حاصل شده . و ايراد شده . و جدا شده . و عطا شده . و قبول شده . وا . بنا و اساس .