تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 561

مساهمون:

ص٥٦١
برودا ( از باب نصر ) : ضعيف و سست گرديد يق جد فى الامر ثم برد . و برده : رسول كرد او را . و برد ( مجهولا ) : ضعيف شد . و برد القوم : تگرك زده شدند . و كذلك بردت الارض .

براداندر

(
ber d - andar
) ا . پ . برادر اندر كه پسر پدر بود از زن ديگر و يا پسر مادر از شوهر ديگر و خوس نيز گويند .

برادة

(
bor dat
) ا . ع . سونش و آن چيزى كه از سوهان ريزد .

برادة

(
barr dat
) ا . ع . آوندى كه آب را سرد كند . و جاى آب خوردن . و كوزه‌اى سر تنگ كه در آن آب را سرد كنند .

برادر

(
ber dar
) ا . پ . پسر از يك پدر و از يك مادر و يا از يكى از آن دو . و برادر اندر : پسر پدر از زن ديگر و يا پسر مادر از شوهر ديگر و خوس . و برادر پدر : عمو . و برادر حقيقى : برادر از يك پدر و از يك مادر . و برادر خوانده : مرد اجنبى كه با او صيغهء اخوت خوانده باشند . و برادر رضاعى : پسر دايه . و برادر زن : خسرپوره و خوسره . و برادر زاده : فرزند برادر . و برادر شوهر خوسره . و برادر كهتر : برادر كوچكتر . و برادر مادر : دائى . و برادر مهتر : برادر بزرگتر كه دادند نيز گويند . و برادر دينى : هم‌كيش و هم‌مذهب .

برادرانه

(
bar dar ne
) م ف . پ . مانند برادر . و بطور برادرى .

برادرپرور

(
bar dar - parvar
) ص . پ . مهربان نسبت به برادران .

برادرخواندگى

(
bar dar - x ndegi
) ا . پ . اخوت و مواخات .

برادرخوانده

(
bar dar - x nde
) ص . پ . كسى كه مانند برادر قبول كرده شده باشد .

برادرزاده

(
bar dar - z de
) ا . پ . فرزند برادر .

برادرنده

(
bar darande
) و برادرنگر (
bar darangar
) ا . پ . برادراندر .

برادرى

(
bar dari
) ا . پ . اخوت و مواخات . و نسبت اخوت . و خويشى . و برادرى كردن ف ل . : اخوت كردن و مساوات كردن . و محبت اخوت با كسى معمول داشتن .

براده

(
bor de
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سونش و هرآنچه از سوهان كردن فلزى ريزد مانند برادهء آهن و جز آن .

براذر

(
ber zar
) ا . پ . برادر .

براذع

(
bar ze '
) ع . ج برذعة (
barzaat
) .

براذين

(
bar zin
) ع . ج برذون (
berzavn
) .

برآر

(
bar ' r
) ا . پ . صلح و آشتى . و موافقت . و ص . برآورنده و بيرون آورنده . و رفع‌كننده . و بردارنده و بلندكننده . و بيرون‌كشنده . و آنكه بطور مهربانى مىپذيرد و تحسين‌كننده . و اجابت نماينده . و دستگير و مددگار .

برار

(
bar r
) ا خ . پ . ولايتى در دكن هندوستان .

برارث

(
bar res
) ع . ج برث (
bars
) .

برآرنده

(
bar - rande
) ص . پ . بر آورنده . و بيرون‌كشنده . و برنده . و پذيرنده و قبول‌كننده . و تحسين‌كننده .

برارى

(
bar ri
) ع . ج برية (
bariyat
) .

براريت

(
bar rit
) ع . ج بريت (
barrit
) .

برآريدن

(
bar - ridan
) ف م . پ . گسترانيدن شاخه .

برارير

(
bar rir
) و براريز (
bar riz
) م ف . پ . پيرار سال .

براز

(
bar z
) ا . پ . پيوستگى و بستگى و چسبندگى . و پاره و رقعه . و زيبائى . و زينت و آراستگى . و نيكوئى . و چوبكى كه كفش‌گران ما بين كفش و قالب گذارند و درود گران ميان شكاف چوب نهند تا به آسانى شكافته شود . و پنبه‌اى كه بر جامه و جز آن دوزند .

براز

(
bar z
) ا . ع . صحرا . و فضاى فراخ و جاى گشادهء بىدرخت . و نام شخص . و براز الروز ا خ . : طسوجى است رايج بغداد .

براز

(
ber z
) ا . پ . مهيز و اسباب شخم .

براز

(
ber z
) ا . ع . پليدى مردم .

براز

(
ber z
) م . ع . بارز مبارزة و برازا . مر . مبارزة .

برازان

(
bar z n
) ص . پ . برازنده و زيبنده .

برازبان

(
ber zb n
) ا . پ . آن جزء از تيغهء كارد و خنجر كه بدرون دسته و قبضه فرومىرود . و ساق پا . و ساقه .

برازة

(
bar zat
) م . ع . برز الرجل برازة ( از باب كرم ) : پارسا و زيرك گرديد آن مرد .

برازخ

(
bar zex
) ع . ج برزخ . و برازخ الايمان : ما بين اول ايمان و آخر آن . و ما بين شك و يقين .

برازد

(
bar zad
) ص . پ . سزاوار و لايق و موافق و شايسته . و ظريف . و جميل و زيبا . و خوش‌رفتار . وا . زينت و آرايش .

برازد

(
ber zad
) ا . پ . برادر و دوست و رفيق و همراه .

برازده

(
bar zdeh
) ا . پ . خميرمايه .

برازر

(
ber zar
) ا . پ . برادر . و خوبى و زيبائى .

برازش

(
bar zec
) م ح . پ . برازيدن . وا . زيبائى . و آرايش . و پاره‌زدگى .