تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 533

مساهمون:

ص٥٣٣
نصر ) .

بثوق

(
bosuq
) ج . بثق (
basq
) و (
besq
) .

بثى

(
bas
) ع . ج بثة (
besat
) .

بثى

(
basiy
) ا . ع . بسيار مدح‌كنندهء مردم . و مردم بسيار خشم .

بثير

(
basir
) ا . ع . بسيار . و از اتباع كثير است .

بثينة

(
bosaynat
) ا . ع . مصغر بثنة (
basnat
) و ا خ . نام زنى از قبيلهء عذريه كه جميل بود . و موضعى ما بين بصره و بحرين . و ابو بثينة : نام شاعرى .

بج

(
baj
) ا . پ . زهاب و پالايش آب و شراب و مانند آن . و اندرون دهان . و گوشت روى كه نزديك بكنار لب باشد . و محل برآمدهء از صورت .

بج

(
boj
) ا . پ . بز . و موى پيشانى .

بج

(
bej
) ا . پ . برنج و ارز و چرك چشم .

بج

(
bajj
) ا . ع . نام مردى .

بج

(
bajj
) م . ع . بج القرحة بجا ( از باب نصر ) : شكافت ريش را . و بجه بالرمح : به نيزه بر دوخت آن را . و نيز بج (
bajj
) : غالب آمدن در جنگ و بج الكلا الماشية : فربه گردانيد گياه ماشيه را تا فراخ گرديد تهيگاه آن .

بج

(
bojj
) ا . ع . چوزهء مرغ . و ا خ . شمشير زهير بن حباب .

بجا

(
be - j
) م ف . پ . در جاى . و راست و درست . و مناسب . و بموقع . و باستحقاق و حق . و لايق و شايسته . و نيك بناشده . و با دليل موجه . و بجاآمدن : بموقع و وقت مناسب آمدن . و انجام رسيدن و ختم شدن . و بجا آوردن : ختم كردن و مجرى داشتن و شناختن و آگاه شدن و بفعل آوردن . و بجاى خود بودن : نهادن چيزى در محل خود .

بجا

(
be - j
) ص . پ . بقاعده و بموقع و مناسب - مقابل بىجا . و كارهاى بجا : كارهاى بقاعده و مناسب و بموقع .

بجاء

(
boj '
) ا . ع . قبيله‌اى از عرب .

بجاء

(
bajj '
) ص . ع . عين بجاء : چشم فراخ . و امراة بجاء : زنى كه جفنهاى آن از هم دور باشد .

بجابج

(
boj bej
) ص . ع . رجل بجابج : مرد تناور فربه .

بجاجة

(
baj jat
) ا . ع . مردم رذل و فرومايهء ناكس .

بجاد

(
bej d
) ا . ع . گليم مخطط . ج : بجد (
bojod
) و ذو البجادين : لقب عبد اللّه ابن عبدتهم كه دليل نبى صلى اللّه عليه و آله بود . و طفيل بجادى ا خ . : شاعرى .

بجارم

(
baj rem
) ا . ع . بلاها و سختيها .

بجارى

(
baj riy
) ع . ج بجرى (
bojriy
) و بجرية .

بجال

(
baj l
) و (
bajj l
) ص . ع . رجل بجال او بجال : مردى كه او را تعظيم كنند . يا مهتر بزرگ با عظمت و جمال .

بجال

(
boj l
) ا . پ . زغال و انگشت و زغال افروخته .

بجالة

(
baj lat
) ا . ع . زن با عظمت و جمال كه او را تعظيم كنند . و بنو بجالة . بطنى از عرب .

بجالة

(
baj lat
) م . ع . بجل بجالة و بجولا ( از باب كرم ) : معظم و مكرم گرديد .

بجام عدل دادن

(
be - j me - adl -
) (
d dan
) ف م . پ . بيش و كم ندادن و باعتدال دادن .

بجان

(
be - j n
) م ف . پ . بدل و از روى ميل و رغبت . و بجان آمدن : مانده شدن و آزرده و ناخوش گشتن و بيزار شدن . و آماده شدن براى مردن و در حال مرگ بودن . و بجان آمدن : عاجز كردن و كشتن .

بجانب

(
be - j neb
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به سمت و بكنار .

بجانة

(
bojj nat
) ا خ . ع . شهرى باندلس .

بجان من

(
be - j ne - man
) پ . كلمهء سوگند و قسم .

بجاوة

(
boj vat
) ا خ . ع . بلاد نوبه .

بجاويات

(
bojaviyy t
) ا . ع . شتران منسوب به بجاوة .

بجاى

(
be - j y
) م ف . پ . بعوض و بجاى او : بعوض او و بجاى رسيدن : واقع شدن و يافتن و انجام يافتن .

بجاية

(
bej yat
) ا خ . ع . شهرى در افريقا .

بجاى جا

(
be - j y - j
) م ف . پ . همه جا و هرجا .

بجباج

(
bajb j
) ص . ع . رجل بجباج : مرد فربه لرزان گوشت . و احمق بسيارگوى و رمل بجباج : ريك تودهء ستبر .

بجباجة

(
bajb jat
) ص . ع . رجل بجباجة : مرد فربه لرزان گوشت . و احمق بسيارگوى .

بجبج

(
bojboj
) ا . ع . مشكهاى شكافته . و ا خ . نام محدثى مغربى پسر خداش .

بجبجة

(
bojbojat
) ا . ع . بانگى كه بوقت خوابانيدن كودك كنند .

بجبر

(
be - jabr
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - جبرا و بازور و قهرا .

بجة

(
bajjat
) ا . ع . آبلهء ريزه‌اى كه در چشم درآيد . و بتى و خون رگ‌زدهء شتر كه تازيان در سال قحط مىخوردندى .

بجتاق

(
bajt q
) ا . پ . بغتاق .

بجح

(
bajh
) و (
bajah
) م . ع . بجح
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 533 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )