تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 524

مساهمون:

ص٥٢٤

بامسكنت

(
b - maskanat
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - متواضع و فقير .

بامشاد

(
b mc d
) ا خ . پ . نام نوازنده‌اى معروف .

بام غلطان

(
b m - qalt n
) ا . پ . سنگ گردى كه به روى بام غلطانند .

بامگاه

(
b m - g h
) م ف . پ . صبح . و فردا صبح . و على الصباح .

بام گردان

(
b m - gard n
) و بام گلان (
b m - gol n
) ا . پ . مر . بام غلطان .

بام‌نشين

(
b m - necin
) ص . پ . مخروبه و خرابه و ويران‌شده .

بامون

(
b mun
) ص . پ . كم جرأت . و شرور . و مخنث .

بامه

(
b me
) ا . پ . ريش دراز و بزرگ و انبوه . و ص . كسى كه ريش‌دراز و بزرگ و انبوه داشته باشد .

بامى

(
b mi
) ا خ . پ . نام شهر بلخ .

باميان

(
b my n
) ا . پ . مردم بدنويس و غلطنويس . و ا خ . ولايتى در كوهستان ما بين بلخ و غزنين كه در آن كوهستان صورت دو بت ساخته بودند يكى خنك بت و ديگرى سرخ بت .

باميره

(
b mire
) ا . پ . قدم . و پايه . و دريچهء دروازه .

بامين

(
b min
) و باميين (
b miyin
) ا خ . پ . قصبه‌اى از اعمال هرات بر ناحيهء بادغيس .

بان

(
b n
) ا . پ . بام و سقف خانه . و بانگ و فرياد و آواز بلند . و صاحب و خداوند و بزرگ . و درختى كه ثمر آن را تخم غاليه و بتازى حب البان گويند . و لادن كه نوعى از سمومات بود . و درخت گز و طرفا . و تير . و تير هوائى آهنى كه در جنگ به كار مىبرند .

بان

(
b n
) پ . حرف اسمى كه چون باسم ملحق شود معنى محافظت‌كننده و نگاهدارنده را به آن مىدهد مانند باغبان و دربان و نگاهبان .

بان

(
b n
) ا خ . ع . دهى بمصر . و دهى به نيشابور . وا . درختى شبيه بدرخت آمله كه از آن حسن لبه استخراج مىكنند و اين درخت در عربستان فراوان است . و ذو البان ا خ . : نام موضعى . و كوهى .

باناة

(
b n t
) ا . ع . زه مستحكم كمان . و ص . شخصى كه در هنگام شكار بزه كمان تكيه مىكند .

بانات

(
b n t
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - پارچهء عريض .

بانات فروش

(
b n t - foruc
) ا . پ . بزاز پارچه‌هاى پشمينه فروش .

بانارس

(
b n ras
) ا خ . پ . در لغت سانسكريت بنارس را گويند كه واقع است در ساحل رود گنگ و برهمنها آن را مقدس مىدارند .

بانام

(
b - n m
) ص . پ . نامدار و مشهور .

بانب

(
b nab
) ا خ . پ . دهى در بخارا موطن چند نفر محدث .

بان بربيتا

(
b n - barbit '
) ا . پ . بلغت زند و پازند فيل .

بان‌پرست

(
b n - parast
) ص . پ . منزوى و تارك دنيا .

بانة

(
b nat
) ا . ع . فاصلهء ما بين دو چيز و تشخيص .

بانژ

(
b - nej
) ص . پ . كسى كه نژاد وى معروف و مشهور باشد .

بانس

(
b ns
) ا . پ . - مأخوذ از سانسكريت - خيزران .

بانقش

(
b nqec
) ا . پ . دانهء كوچكى كه بن ودن نيز گويند و بتازى حبة الخضراء .

بانكش

(
b nkac
) ا . پ . نوعى از كبوتر نر .

بانگ

(
b ng
) ا . پ . ثمر درخت بان كه بتازى حب البان گويند . و آواز و فرياد بلند . و بانگ الله : بانگ نماز . و بانگ الله اكبر : بانگ اذان . و بانگ روارو : آوازى كه پيشاپيش پادشاه در وقت سوارى و رفتن به جائى كنند . و ا خ . سور اصرافيل . و بانگ عنقا : نام پرده‌اى از موسيقى . و بانگ نماز : ا . اذان . و بانگ هاون ا خ . آوازهء دين محمدى صلى اللّه عليه و آله . و علم شريعت اسلام . و بانگ برابلق زدن ف ل . : فرياد كردن بر عدم مساعدت بخت . و بانگ زدن ف م . : بازداشتن و نگاهداشتن چيزى . و راندن و دور كردن كسى را از پيش . و آواز كردن كسى را از روى سختى و غضب . و بانگ كردن ف ل . : آواز كردن . و خواندن . و فرياد كردن .

بانگ‌زن

(
b ng - zan
) ا . پ . مؤذن و كسى كه اذان گويد .

بانگه

(
b nge
) ا . پ . آواز و نعره .

بانگه

(
b ngah
) ا . پ . پنبهء نزده .

بانگيدن

(
b ngidan
) ف ل . پ . فرياد كردن با صداى بلند .

بانو

(
b nu
) ا . پ . بىبى و بزرگ و خاتون خانه . و عروس . ج : بانوان و بانويان . و شيشهء گلاب . و صراحى شراب . و نرگس بانوى شهلا : چشم خاتون سياه چشم زيبا . و بانوى مداين ا خ . : شيرين . و بانوى مشرق : آفتاب . و بانوى مصر : زليخا .

بانوا

(
b - nav
) ص . پ . توانگر و نيكوحال . و خوش‌آواز . و ا خ . نام مردى .

بانوان

(
b nov n
) ج . پ . بانو .

بانوج

(
b nuj
) و بانوچ (
b nuc
)