بارين
(
b rin
) ا خ . پ . نام شهرى از شام در نزديكى حماة .
باريوم
(
b rium
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - فازى سفيد نقرهاى و كمى قابل انطراق كه ب آن را تجزيه كرده و هيدرژن آن متصاعد گشته و با اكسيژن وى مركب شده توليد بريت مىنمايد . و داود نام كيمياگر انگليسى اين جسم را كشف نمود .
باز
(
b z
) ا . پ . بازگشت و تكرار و معاودت و اعاده . و فرود و نشيب . و عكس و قلب . و دوش و بازو . و جزء بالائين بازو و شبرو وجب . و دست . و گشادگى ما بين دو دست چون آنها را بطور افقى از هم بگشايند .
و بند انگشت . و دسته . و بسته . و آغوش و پسنديده و تميز . و تفرقه و جدائى . و فصل . و گدار و پاياب . و شراب و مى . و باج و خراج .
باز
(
b z
) م ف . پ . بار ديگر و واپس و ديگربار و از نو و از سر نو . و از آنوقت و پس از آن . و نيز . و سوى و جانب و طرف .
و چون اين كلمه را بر سر فعل درآورند معنى تكرار صدور به آن مىدهد و يا در معناى آن تغييرى وارد مىكند . مانند بازآزردن :
كامران كردن . و خاطرنوازى كردن . و بازاستادن : عقب ماندن و توقف كردن .
و دست كشيدن و ترك كردن . و بازداشته شدن و منع كرده شدن . و بر طرف كردن .
و بازافتادن : واپس افتادن . و نكس كردن و برگشتن . و بازآمدن : برگشتن . و رجعت كردن . و توقف كردن . و پشيمان شدن . و بازآوردن : واپس آوردن .
و واپس دادن . و بازآورده كردن :
معذرت خواستن . و عذر قبول كردن از كسى و باز بردن : واپس بردن . و هموار و پهن كردن . و بازبستن : دوباره بستن . و جبيره كردن استخوان شكسته را - و بازبگو : كلمهء امر يعنى مكرر كن و دوباره بگو . و بازپس رفتن : گامها را در عقب گذاشتن . و دوباره برگشتن . و بازخميدن : سرزنش كردن و طعنه زدن . و بازخواندن : مباشرت كردن . و تهمت زدن بطور آشكارا . و باز خوردن : دوباره خوردن . و بلعيدن . و بازدادن : واپس دادن . و پشت به چيزى بازدادن : پشت كردن بهر چيزى .
و بازداشتن : دوباره داشتن . و نگاهداشتن و ضبط كردن . و منع كردن .
و پنهان كردن . و محروم كردن . و درنگى كردن و تأخير انداختن . و بازراندن : دور كردن و دفع كردن . و ياد كردن و بخاطر آوردن .
و بيان كردن . و باززدن : فرار كردن و گريختن . و برگشتن . و عاصى شدن و طغيان كردن . و بازطلبيدن : عوض خواستن .
و بازكردن : گشادن و گشودن و كشف كردن . و قطعه قطعه كردن . و واكردن و حل كردن . و ويران كردن . و پوست كندن . و ميوه چيدن . و از شير گرفتن كودك . و پهن كردن چونهء خمير . و بازگشادن : گشودن و مفتوح كردن . و بازگردان شدن :
واپس افتادن . و در رنج افتادن از نكس بيمارى .
و بازگردانيدن : رجعت دادن . و سبب رجعت كردن شدن . و اعاده دادن . و اصلاح كردن . و بازفرستادن . و ادا كردن . و واپس دادن . و بازگفتن : دوباره گفتن و قرائت كردن . و بيان كردن . و باز ماندن : واپس ماندن و عقب ماندن . و اقامت كردن . و دير زيستن . و توقف كردن .
و ترك كردن . و موقوف كردن و دست برداشتن .
و جدا شدن . و باقى ماندن . و بازنمودن :
دوباره نمودن . و بيان كردن . و آشكار كردن و عرضه نمودن . و بازيافتن : دوباره يافتن . و دريافت كردن .
باز
(
b z
) ص . پ . گشاده و واكرده . و ناپوشيده و برهنه و عريان . و آسمان باز :
آسمان صاف و ناپوشيدهء از ابر . و چون مشتق از بازيدن باشد بمعنى بازنده و در اين صورت هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند حقهباز و شطرنجباز و قمارباز .
و جانباز : كسى كه با جان خود بازى مىكند و خود را در مخاطرات مىاندازد .
باز
(
b z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوعى از مرغ شكارى كه با آن شكار مىكنند .
و بازخشين : قسمى از باز كه پشت آن سياه رنگ و چشمهاى وى سرخ است . و باز سپهر . آفتاب . و روز . و بازسپيدپر نيز آفتاب . و روز .
بأز
(
ba'z
) ا . ع . بازى كه مرغ شكارى باشد . ج : ابؤز (
ab'oz
) و بؤوز (
bo'uz
) و بئزان (
be'z n
) .
باز
(
b ze
) ع . - مبنيا على الكسر - مر .
خاز باز .
بازا
(
b z
) ا . پ . وزنهاى كه معادل است با نود استير و هر استيرى چهار مثقال است .
باز آ !
(
b z -
) كلمهء پ . امر يعنى بازبيا .
و واپس بيا . و دوباره بيا .
بازآر !
(
b z - r
) پ . كلمهء امر يعنى باز بيار .
و واپس بيار . و دوباره بيار .
بازار
(
b z r
) ا . پ . جائى كه محل خريد و فروش كالا و متاع و هر جنسى باشد خواه مسقف بود و يا نبود . و روز خريد و فروش . و رواج و رونق . و عرضه . و بازار جدال و قتال : روز جنگ و پيكار . و بازار خاك : قالب آدمى . و عظمت و تكبر . و رونق امور دنيا و آخرت . و بازار زد و خورد : روز ستيزه و منازعه