تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 503

مساهمون:

ص٥٠٣
پارگى . و دريدگى .

بادكوبه

(
b dkube
) ا خ . پ . شهرى در كنار درياى آسگون در شبه جزيرهء آپشرون داراى 000 ر 800 نفر جمعيت و از متصرفات دولت روس ( پايتخت فعلى جمهورى آذربايجان ) . و گويند اين شهر را انوشيروان بنا كرد و داراى آتشكدهء معتبرى بود . و معادن نفت آنجا مشهور است .

بادگان

(
b dg n
) ص . پ . حافظ و نگاهدار . وا . خازن و خزينه‌دار . و پيش و پس گريبان جامه .

بادگانه

(
b dg ne
) ا . پ . دريچهء مشبكى در اطاق كه از درون بيرون را توان ديد ولى از بيرون درون را نتوان ديد .

بادگاه

(
b d - g h
) ا . پ . مستراح و كنار آب .

بادگر

(
b d - gar
) و بادگرد (
b d - gerd
) ا . پ . گردباد .

بادگزار

(
b d - goz r
) ا . پ . روزنى كه روى بر باد بود . و بادگير . و قصه‌خوان .

بادگنجى

(
b d - gonji
) و بادگنج (
b d - gonj
) ا . پ . قولنجى كه در پشت آدمى بهم رسد و بسبب آن پشت خم گردد .

بادگند

(
b de - gond
) ا . پ . فتق .

بادگير

(
b d - gir
) و بادگى (
b d - gi
) ا . پ . عمارتى بسيار مرتفع كه بر بالاى خانه‌ها سازند و رخنه‌ها بهر طرف گذارند تا از هر طرف كه باد آيد در آن خانه داخل گردد . و حلقه مانندى ديواره‌دار و مشبك كه بر بالاى سماور و جز آن گذارند .

بادل

(
ba 'del
) ع . ج بادلة .

بادل

(
b - del
) ص . پ . شجاع و دلاور و صاحب‌دل .

بادل

(
b - del
) ا خ . پ . نام مبارزى هندى .

بآدلة

(
ba delat
) و بادلة (
b delat
) ا . ع . رفتار تند و سريع . و گوشت پاره‌اى ما بين بغل و پستان . و گوشت پستان . ج : بآدل .

بادلجان

(
b delj n
) ا . ب . بادنجان .

بادليجه

(
badalije
) ا . پ . يك قسم توپ .

بادم

(
b dam
) ا . پ . بادام .

بادماغ

(
b - dam q
) ص . پ . زيرك و بافراست .

بادمهره

(
b d - mohre
) ا . پ . فاد زهر سم مار .

بادن

(
b dan
) ا خ . پ . دهى در بخارا و بادنى منسوب به او .

بادن

(
b den
) ص . ع . تناور - مذكر و مونث در وى يكسان است . ج : بدن (
bodon
) و بدن (
boddan
) . و فربه و سمين .

بادنة

(
b denat
) ص . ع . زن تناور .

بادنج

(
b denj
) ا . پ . نارگيل .

بادنجان

(
b denj n
) ا . پ . گياهى از طايفهء سلانه كه بار آن مأكول است - و انب و پاتشگا و يا پاتنگا و كهپرك نيز گويند .

بادنگ

(
b dang
) ا . پ . يك قسم لباس بلند و گشادى .

بادنگان

(
b deng n
) ا . پ . بادنجان و باتنگان .

بادنما

(
b d - nam
) ا . پ . آلتى كه در بلندى براى تعيين جهت باد نصب كنند .

بادنوا

(
b de - nav
) ا . پ . صوت . و خوانندگى . و گويندگى .

باد نوروز

(
b de - novruz
) ا . پ . باد بهار . و ا خ . لختى از موسيقى .

بادوام

(
b - dav m
) ص . پ . پايدار و استوار و ثابت .

بادوان

(
b d - v n
) ا . پ . مر . بادبان .

بادوبان

(
b dub n
) ا . پ . پيش و پس گريبان جامه .

بادوبيد

(
b dobeyd
) ص . پ . بيفايده و بىسود .

بادودم

(
b do - dam
) ا . پ . عجب و غرور و خودستائى . و خودنمائى .

بادون

(
b duna
) ع . ج بادى .

بادويز

(
b d - veyz
) و بادويزن (
b d - veyzan
) ا . پ . بادزن و بادبيزن .

باده

(
b de
) ا . پ . مى و شراب . و جام شراب و كاسه و ساغر و پياله . و بادهء نو : شراب نو . و باده پيمودن ف م . : شراب به كسى دادن .

باده‌پالا

(
b de - p l
) ا . پ . مر . بادپالا .

باده‌پرست

(
b de - parast
) ص . پ . بسيار مىخواره .

باده‌پيما

(
b de - paym
) و باده‌پيمان (
b de - peym n
) ا . پ . اندازه‌كنندهء باده و شراب . و ص . شرابخواره .

باده پيمانى

(
b de - peym ni
) ا . پ . يك قسم ناخوشى .

باد هرات

(
b de - her t
) ا . پ . باد صبا .

بادهرزه

(
b de - harze
) ا . پ . افسونى كه دزدان بر صاحب كالا دمند تا خواب گران به روى مستولى گردد .

باده گسار

(
b de - gos r
) ص . پ . مىگسار و شراب‌خواره .

بادهلج

(
b d - helj
) و بادهنج (
b d - hanj
) ا . پ . بادگير خانه يعنى آن قسمتى از اطاق را كه به شكل مربع مستطيل چند گزى از بام بالاتر برند و طرفى از ويرا كه نسيم‌گير است بازگذارند و آن را خانه خانه كنند تا بدين تدبير هواى آن اطاق خنك گردد .

باده‌نوش

(
b de - nuc
) ص . پ . مىخواره .