تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 506

مساهمون:

ص٥٠٦
مزدور و ستوربارى . و گمراهى .

باربردار

(
b r - bard r
) ا . پ . باربر .

باربردارى

(
b r - bard ri
) ا . پ . مخارج سفر . و لوازم سفر . و كرايهء بار .

باربغه

(
b r - boqe
) ا ج . پ . بنه و سامان و اسباب سفر . و اسباب خرد و كوچك . و م ف . باملايمت و آهستگى .

باربنگاه

(
b r - bon - g h
) و باربنه (
b r - bone
) ا . پ . جايى كه در آن بار مىريزند .

باربيگى

(
b r - beygi
) ا . پ . رئيس تشريفات .

بارتنگ

(
b r - tang
) ا . پ . تخم لسان الحمل - بلغت مردم طهران بارهنگ گويند .

بارج

(
b raj
) ا . پ . عنب الثعلب كه بلغت مردم اصفهان و طهران تاجريزى گويند . و نام ميوه‌اى .

بارج

(
b rej
) ا . ع . ملاح ماهر و ناخداى ماهر .

بارجا

(
b r - j
) ا . پ . بارگاه .

بارجات

(
b rj t
) ا . پ . خريدارى چيزى از روى اجبار و تحكم علاوه بر قيمت بازارى .

بارجامه

(
b r - j me
) ا . پ . جوالى كه دهان آن از پهلو باشد و بر بالاى چاروا انداخته و هرچه خواهند در آن كنند .

بارجاى

(
b r - j y
) ا . پ . بخشش زمين‌دار زمين معينى را بيكى از كسان خود .

بارجة

(
b rejat
) ا . ع . كشتى بزرگ جنگى و مرد بسيار شر .

بارچا

(
b r - c
) ا . پ . ديوان عدالت و مقر عدالت .

بارح

(
b reh
) ص . ع . ريح بارح : باد تند گردناك ج : بوارح . و ظبى بارح : آهوئى كه از جانب دست راست صياد بجانب دست چپ وى رود .

بارح

(
b reh
) ا . ع . باد گرم تابستان . ج : بوارح . و بروح يعنى شكارى كه از دست راست صياد بجانب دست چپ وى رود ضد سانح . و عرب ببارح تفال مىكند و بسانح تفأل نمىكند لانه لا يمكنك ان ترميه حتى تنحرف . المثل . انما هو كبارح الاروى : در حق كسى گويند كه از او احسان بندرت بوقوع آيد زيرا اروى يعنى بز كوهى بر قلهء جبال سكونت دارد و كسى آن را نبيند مگر گاهى در سالهاى دراز . و بنت بارح : بلا و سختى بنات بارح ج . و بارح هروى ا خ . : نام محدثى .

بارحة

(
b rehat
) ا . ع . آخرين جزء از روز و يا شب گذشته . و البارحة : روز گذشته . و البارحة الاولى : روز نزديك بروز گذشته . و تقول العرب بعد الزوال : فعلنا البارحة كذا . و قبل الزوال : فعلنا الليلة كذا .

بارخانه

(
b r - x ne
) ا . پ . خيمه و چادر و هر چيز مانند آن كه در زير وى اسباب و سامان سفر را از باران حفظ كنند . و جوال و خورجين . و عرق‌گير و پالان ستور بارى كه در روى آن بار قرار مىدهند . و اسباب و سامان بخصوص اسباب و سامانى كه براى پادشاهان و اميران در سفر حمل مىكنند . و مال التجاره كه از جائى به جائى برند .

بارخدا

(
b r - xod
) ا . پ . ايزد و خداى عالميان جل جلاله . و پادشاه بزرگ . و اولو الامر . و صاحب و مولا و خداوند و شعرا ممدوح خود را بارخدا خوانند . و بار خدايا ! : اى خداى بزرگ .

بارخيمه

(
b r - xeyme
) ا . پ . جمع كنندهء ماليات و گمرك .

بارد

(
b red
) ص . ع . شمشير بران . ج : بوارد . و ماء بارد : آب سرد و خنك . و عيش بارد : زندگانى گوارا . و مغنم بارد : غنيمت بىرنج . و لى عليه الف بارد اى ثابت . و كذلك سموم بارد اى ثابت لا يزول .

بارد

(
b red
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سرد و خنك . و بىمزه . و عيش بارد : زندگانى گوارا و پسنديده . و بارد المزاج : سرد طبيعت .

بارداد

(
b r - d d
) ا . پ . پروانگى و رخصت . و دربان و پيشخدمت .

باردار

(
b r - d r
) ص . پ . ميوه‌دار و مثمر . و آبستن و حامله .

باردان

(
b r - d n
) ا . پ . خرجين و جامدان بزرگ . و آوند مانند سبو . و قرابه و شيشه و صراحى شراب . و سبد ميوه . و چيزى كه مسافر رخت و كالاى خود را در آن مىگذارد . و عمودى كه مسافر به روى آن سايبان خود را مىگستراند جهت محافظت از باران . و رخت و اسباب خانه .

باردة

(
b redat
) ص . ع . سرد و خنك و مؤنث بارد .

باردة

(
b redat
) ا . ع . از اعلام زنان است .

باردست

(
b r - dast
) ا . پ . آبنوس .

باردل

(
b re - del
) ا . پ . غم و اندوه و انديشهء روزگار .

باردو

(
b r - du
) ا . پ . چوبى كه در زير درخت ميوه‌دار برپا دارند تا بر آن تكيه كرده و نشكند .

بارده

(
b rede
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سرد و خنك .

بارديج

(
b rdij
) ا . پ . چوب درازى كه در آن پارچهء مرطوبى پيچيده‌اند و خبازها