تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 502

مساهمون:

ص٥٠٢
بتازى حجر التيس نامند . و مهرهء مار .

بادزهره

(
b d - zahre
) ا . پ . ناخوشى كه بتازى خناق گويند .

بادزهرية

(
b dzahriyat
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - ترياقيست و خاصيت دفع سم .

بادزين

(
b d - zin
) ا . پ . باد صبا .

بادژ

(
b dej
) ا . پ . بنفشى و كدورت و كمودتى كه بر روى آدمى ظاهر شود . و باد سرخ . و هر نوع آماس و ورم خونين . و شراب لعلى .

بادژفام

(
b dej - f m
) و بادژكام (
b dej - k m
) ا . پ . بنفشى و كدورت و كمودت روى . و باد سرخ .

بادژنام

(
b dej - n m
) ا . پ . بادژفام و شراب لعلى و صفرا .

بادژوام

(
b dej - v m
) ا . پ . مر . بادژفام .

بادسار

(
b d - s r
) ص . پ . سبك سير و تندرو . و مردم سبك و بىتمكين و بىوقار .

بادستر

(
b dastar
) ا . پ . حيوانى آبى كه جند را از آن گيرند . مر . بيدستر .

بادسخا

(
b d - sax
) ص . پ . مردم صاحب همت و كريم طبع . وا . عالم و دنيا .

بادسر

(
b d - sar
) ص . پ . خداوند نخوت و گردنكش و متكبر .

بادسره

(
b d - sarah
) ا . پ . آزارى كه در اسب پديد آيد .

بادسرى

(
b d - sari
) ا . پ . عجب و تكبر و غرور و گردنكشى .

بادسنج

(
b d - sanj
) ص . پ . متكبر و خام طمع . و خداوند انديشه‌هاى باطل و فاسد .

بادسوار

(
b d - su r
) ص . پ . اسب تندرو و تيز رفتار . وا . سوار . و بادزن و مروحه .

بادسير

(
byd - seye
) ص . پ . تيزرو و تندرفتار .

بادسين

(
b d - sin
) ا . پ . زن شيرده .

بادش

(
b dec
) ا . پ . بادژ و سرخى و كمودتى كه در روى پديد آيد مانند جذام .

بادشاه

(
b dc h
) ا . پ . مر . پادشاه .

بادشاهت

(
b dc hat
) ا . پ . سلطنت و حكومت .

بادشاهى

(
b dc hi
) ص . پ . پادشاهى .

باد شرطه

(
b de - corte
) ا . پ . باد مساعد .

باد شفام

(
b dec - f m
) و بادشكام (
b dec - k m
) و بادشنام (
b dec - n m
) و بادشوام (
b dec - v m
) ا . پ . مر . بادژفام و بادژكام .

بادشه

(
b dcah
) ا . پ . پادشه .

باد صبا

(
b de - sab
) ا . پ . بادى كه از ما بين مشرق و شمال وزد .

باد صولت

(
b d - savlat
) ص . پ . هجوم آورندهء مانند طوفان و باد سخت .

باد عنان

(
b d - en n
) ص . پ . اسب تندرفتار و تيزرو .

بادغد

(
b d - qad
) و بادغر (
b d - qar
) و

بادغرد

(
b d - qard
) ا . پ . جائى كه از همه طرف باد بدانجا آيد . و خانهء تابستانى . و خانهء بادگيردار .

بادغس

(
b d - qas
) ا . پ . بادگير و گذرگاه باد و بادكش .

بادغن

(
b d - qan
) ا . پ . بادگير . و ص . كسى كه بشئونات و منصبى كه دارد فخر كند و آنها را بمردم عرضه كند .

بادغند

(
b d - qand
) ا . پ . بادغد .

بادغيس

(
b d - qis
) ا خ . پ . ناحيه‌اى ما بين خراسان و هرات كه اكنون متعلق بهرات و مشتمل بر قريه‌هاى بسيار است و اين لفظ معرب بادخيز است يعنى محل حبوب رياح و چون باد بسيار در آنجا مىوزد به اين نام ناميده شده .

بادفت

(
b daft
) ا . پ . درخت معطر خوشبوئى .

بادفر

(
b d - far
) ا . پ . جزا و مكافات بدى . و لاف زدن . و بادريه كه عبارت از بادزن بزرگى باشد كه از سقف خانه آويزند و چون آن را در كشاكش آورند باد وزيدن گيرد . و چرمى مدور كه ريسمانى در آن گذارند و چون در كشاكش آورند صدا كند و بتازى خذره گويند . و ص . بادبر .

بادفرا

(
b dafr
) و بادافراه (
b dafr h
) ا . پ . پاداش و مكافات بدى .

بادفراه

(
b dafr h
) ا . پ . بادفر كه بازيچهء كودكان بود خواه چوبى باشد و يا چرمى .

بادفرنگ

(
b de - farang
) ا . پ . جوششى بغايت سوزان و دردناك و رنگ آن مايل بزردى كه در بدن آدمى ظاهر شود .

بادفرنگ

(
b d - farang
) ا . پ . بادفر يعنى بازيچهء اطفال خواه از چوب باشد و يا از چرم .

بادفره

(
b dafre
) ص . پ . بيهوده و نادان . و لاف‌زن . وا . پاداش بدى .

بادفره

(
b d - farah
) ا . پ . بادفراه .

بادفور

(
b dfur
) ص . پ . كسى كه قول و عهد خود را مىشكند .

بادفوز

(
b dfuz
) ص . پ . كسى كه پند مىدهد ديگرى را ولى خودش غفلت دارد .

بادكردار

(
b d - kerd r
) ص . پ . شتابان و شتاب‌رونده .

بادكش

(
b d - kac
) ا . پ . بادزن بزرگ . و حجامت . و دم زرگرى و آهنگرى .

بادكن

(
b d - kan
) ا . پ . گسيختگى و