تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 483

مساهمون:

ص٤٨٣

ايساء

(
is '
) م . ع . اوسى راسه : سترد موى سر او را . و نيز ايساء : بريدن و قطع كردن .

ايساب

(
is b
) م . ع . اوسبت الارض ايسابا : بسيار گياه شد آن زمين .

ايساج

(
is j
) م . ع . اوسجت البعير ايساجا : برفتار وسيج راندم آن شتر را .

ايساخ

(
is x
) م . ع . چركناك و ريمناك گردانيدن .

ائساد

(
e's d
) م . ع . آسد بين القوم ائسادا : فساد انداخت ميان آن قوم . و آسد الكلب : برآغالانيد آن سگ را بر شكار .

ايساد

(
is d
) م . ع . اوسد فى السير ايسادا : شتابى كرد در رفتار . و اوسد الكلب ايسادا : برانگيزانيد آن سك را بر شكار .

ايسار

(
ays r
) ع . ج يسر (
yasar
) و يسرة (
yasarat
) و ياسر .

ايسار

(
is r
) م . ع . ايسر ايسارا : توانگر گرديد و بىنياز گشت . و ايسرت المراة ايسارا : آسان گشت بر آن زن زائيدن .

ايساع

(
is '
) م . ع . اوسع ايساعا : با دست‌رس و توانگر گرديد و بىنياز شد . و اوسع الله عليه رزقه و فى رزقه : فراخ گرداند خداى بر او روزى وى را و بسيار كند روزى او را و بىنياز گرداند او را .

ائساف

(
e's f
) م . ع . آسفه ائسافا : در خشم آورد او را . و اندوهگين گردانيد .

ايساق

(
is q
) م . ع . بار كردن شتر را و بسيار بار گرديدن خرمابن .

ائسان

(
e's n
) م . ع . آسنت له ائسانا : باقى گذاشتم براى او .

ايسان

(
is n
) ا . ع . مردم . ج : اياسين .

ايسان

(
is n
) م . ع . اوسنة البئر ايسانا : بيهوش كرد بوى بد چاه او را .

ايستا

(
ist
) ح م . پ . ايستادن وا . توقف و ثبات و برقرارى .

ايستادگى

(
ist degi
) ا . پ . پايدارى و استوارى و ثبات و برقرارى . و سكون و آرامش و ايستادگى باد : سكون باد و توقف آن .

ايستادن

(
ist dan
) ف ل . پ . برپا شدن و قيام كردن و برخاستن ضد نشستن . و متوقف شدن و ماندن و ساكن شدن . و اقامت كردن و درنگى كردن . و منتظر شدن . و باز ايستادن : توقف كردن . و واماندن .

ايستاده

(
ist de
) ا . م . پ . ايستادن . و ص . قيام كرده . و متوقف .

ايستاندن

(
ist ndan
) ف م . پ . افراخته كردن و بلند نمودن . و برانگيختن . و افراشتن و مقرر كردن . و نشاندن و نصب كردن .

ايستانيدن

(
ist nidan
) ف م . پ . ايستادن كنانيدن . و برپا كردن . و قايم كردن .

ايستيدن

(
istidan
) ف ل . پ . ايستادن . و ف م . شروع نمودن و آغاز كردن .

ايستيده

(
istide
) ص . پ . متوقف .

ايسر

(
aysar
) ص . ع . چپ - نقيض ايمن - و ا خ . نام محدثى .

ايسر

(
a sar
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - چپ . و آسان‌تر . و خجسته‌تر . وا . جانب چپ . و ايسر ايام : بهره‌مندتر و برخوردارترين اوقات . و هواى نيك و خجسته .

ايسو

(
aysu
) ا خ . پ . نام ولايتى .

ايش

(
ayc
) ع . مخفف اى شىء يعنى چه چيز است . ولايش (
le - ayca
) يعنى براى چه و ايش حالكم : چگونه است حال شما .

ايش

(
eyc
) ا . پ . جاسوس .

ايشا

(
ic
) پ . مخفف ايشان .

ائشاء

(
e'c '
) م . ع . آشى الدواء العظم ائشاء : به گردانيد آن دارو استخوان را .

ايشاء

(
ic '
) م . ع . اوشى الدواء المريض ائشاء : به گردانيد آن دارو بيمار را . و اوشى فلان فى الدارهم : گرفت فلان چيزى از درمها را . و اوشى الشيى : دانست آن چيز را . و اوشى فرسه : بمهميز برانگيخت اسب خود را و بنهايت دوانيد آن را . و اوشى الشئى : به آرامى بيرون آورد آن چيز را . و اوشى المعدن : يافته شد در آن كان كمى از زر . و اوشى الرجل : بيرون آورد آن مرد معنى كلام و يا شعر را . و اوشى زيد يعنى بسيار مال گرديد زيد . و اوشت النخلة : نمايان شد نخستين رطب آن خرمابن . و اوشت الارض : برآمد نخستين گياه آن زمين .

ايشاع

(
ic '
) م . ع . اوشعت الاشجار ايشاعا : گل كردند آن درختان .

ايشاغ

(
ic q
) م . ع . اوشغ ببوله ايشاغا : كميز انداخت و اوشغ الصبى الدواء : دارو ريخت در دهان آن كودك . و اوشغ العطية : كم كرد عطيه و دهش را .

ايشاق

(
ic q
) م . ع . درآويختن به چيزى .

ايشاك

(
ic k
) م . ع . اوشك ايشاكا : شتافت . و قولهم اوشك الامران يكون و ان يكون الامر ايشاكا : از افعال مقاربه است يعنى نزديك است آن كار بشود . و كان اصحاب رسول الله صلى الله عليه و آله يقولون ان لنا يوما اوشك ان نستريح فيه