تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 482

مساهمون:

ص٤٨٢
قسمى از حنا .

ايرگ

(
irg
) ا . پ . به لغت زند و پازند مردم . ج : ايرگان .

ايرگان

(
irg n
) پ . ج . ايرك .

ايرمان

(
irm n
) ا . پ . ندامت و پشيمانى و تأسف و حسرت و آرزو . و مهمان ناخوانده و طفيلى . و پيك . و عاريت .

ايرمان خانه

(
irm n - x ne
) ا . پ . مر . ايرمان‌سراى .

ايرمان‌خور

(
irm n - xor
) ص . پ . راغب و شايق و آرزومند .

ايرمانسراى

(
irm n - sar y
) ا . پ . خانهء كرايه‌اى و عاريتى . و مأواى معشوق و سركوى محبوب . و حسرت خانه . و دنيا .

ايرمى

(
a rami
) ا . ع . سنگى كه در بيابان جهت نشان راه و هدايت مسافر بر پا كنند .

ايرمى

(
a rami
) و (
irami
) ا . ع . ما به ايرمى : نيست در آن كسى و نه اثرى و نشانى .

ايرون

(
irun
) ا . پ . گوگرد .

ايرون

(
irun
) م ف . پ . ايدون و اكنون و حالا . و اينجا .

ايرى

(
iri
) ا . پ . به لغت زند و پازند مردم . و مردمى . و شجاعت و دلاورى .

ايريداد

(
irid d
) م . ع . گلگون گرديدن اسب يعنى ما بين كميت و اشقر بودن .

ايريقان

(
iriq n
) م . ع . رنگ گرفتن انگور .

اثراء

(
e'z '
) م . ع . آزى الرجل ائزاء : در مشقت انداخت آن مرد را . و آزى على ضيعة فلان : افزونى آورد برضيعت فلان . و آزى عن فلان : ترسيد از فلان . و آزى الحوض ائزاء : ساخت براى آن حوض . و آزيته ائزاء : مقابل و برابر شدم او را .

ايزاء

(
iz '
) م . ع . اوزى ظهره ايزاء : تكيه كرد بر پشت خود . و اوزى لداره : گل اندود كرد گرداگرد خانهء خود را .

ايزاب

(
iz b
) م . ع . اوزب فى الارض ايزابا : رفت در زمين و سفر كرد .

ايزار

(
i zr
) م . ع . در پناه آوردن . و استوار كردن . و بردن . و پشتواره گردانيدن جهت كسى . و گران كردن پشتواره را . و نهفتن .

ايزاره

(
iz re
) ا . پ . هزارهء ديوار و جزء تحتانى ديوار . و هر پشتى كه در نشستن بدان پشت دهند .

ايزارى

(
iz ri
) ا . پ . دستمال و رومال .

ايزاع

(
iz '
) م . ع . برآغالانيدن به چيزى يق اوزعته بالشيئى فاوزع به ( مجهولا ) . و اوزعه ايزاعا : تقسيم كرد آن را . و نيز ايزاع : الهام كردن قوله تعالى :
رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ .

ايزاغ

(
iz q
) م . ع . اوزغت الناقة ببولها ايزاغا : كم‌كم انداخت كميز را آن ماده شتر - و اين را در صورتى گويند كه آبستن باشد يق الحوامل من الابل توزع بابوالها .

ائزاف

(
e'z f
) م . ع . آزفنى ائزافا : شتابانيد من را .

ايزاف

(
iz f
) م . ع . اوزف ايزافا : شتافت .

ايزان

(
iz n
) م . ع . دل نهادن بر چيزى .

ايزان

(
iz n
) ا . پ . نام روز سىام از هر ماه كه روز آخر ماه باشد و انيزان نيز گويند .

ايزد

(
ized
) و (
eyzed
) ا . پ . فرشته و ملك . ج : ايزدان . و نيز ايزد . ا خ . از نامهاى خداى تعالى جل شأنه .

ايزدان

(
ized n
) پ . ج ايزد .

ايزدپناه

(
ized - pan h
) ص . پ . آنكه برخوردار از حمايت الهى است . و آنكه پناه به خدا مىجويد .

ايزدتراش

(
ized - tar c
) ص . پ . آنكه به خيال خود خدا مىتراشد و خداى وى هواى نفسش مىباشد .

ايزد تعالى

(
ized - ta l
) ا خ . پ . خداى تعالى .

ايزد خواست

(
ized - x st
) ا خ . پ . نام شهر كوچكى در ميان اصفهان و فارس .

ايزدگشسب

(
ized - gocasb
) ص . پ . خداپرست . و ا خ . نام يكى از امراى بهرام چوبين .

ايزدى

(
izedi
) ص . پ . منسوب به ايزد . و انعام و بخششى كه در راه خدا داده مىشود .

ايزغنج

(
izqonj
) ا . پ . جوال .

ايژك

(
eyjak
) ا . پ . شرارهء آتش .

ايس

(
a s
) ا . ع . قهر و غلبه .

ايس

(
a s
) م . ع . ايس منه ايسا ( از باب سمع ) : مايوس و نااميد شد از او - لغة فى يئس او مقلوب و مصدر هما واحد . و ايس ايسا : از باب حسب نيز آمده . و آسه ايسا ( از باب ضرب ) : مقهور كرد او را و غالب شد بر او . و آس فلان : نرم گرديد فلان .

ايس

(
a os
) ص . ع . نااميد و مأيوس .

ايسا

(
is
) م ف . پ . اكنون و الحال و اين دم و اين ساعت .

ايسا

(
is
) ا . پ . از اعلام است . و ا خ . نام صحف ابراهيم .

ائساء

(
e's '
) م . ع . آسى لفلان ائساء : محزون شد از براى فلان . و تسلى داد فلان را .