تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 390

مساهمون:

ص٣٩٠

امراط

(
amr t
) ع . ج . مرط (
mort
) و ج . ج . امرط و ج . مريط .

امراط

(
emr t
) م . ع . غوره برافگندن خرمابن . و شتافتن شتر ماده . و وقت بركنده شدن موى .

امراط

(
emmer t
) م . ع . دز پى ديگر افتادن موى .

امراع

(
amr '
) ع . ج . مريع .

امراع

(
emr '
) م . ع . گياهناك شدن جاى . و امرع و اديه امراعا و اجنى حلبه يعنى گياهناك شد رودبار او و چيد حلب را كه يك قسم گياهيست و اين مثل را دربارهء شخصى گويند كه كار او فراخ باشد و مستغنى بود . و روغن بسيار بر سر كردن و بفراخى آب و علف رسيدن . و خداوند شتران بفراخ علف رسيده شدن . و ريدن و يا كميز انداختن از ترس و بيم . يق امرع بغايطه او ببوله و امرعت فانزل مثلست يعنى به مقصد رسيدى پس فرود بيا .

امراغ

(
emr q
) م . ع . روانه شدن آب دهان . و ناصواب بسيار گفتن . و سست و نرم گردانيدن خمير را و تنك كردن آن را از بسيارى آب .

امراق

(
emr q
) م . ع . امرقت القدر امراقا بسيار كردم شورباى آن ديگ را . و امرق فلانا بشتاب نيزه زد فلان را . و امرق الرامى السهم گذرانيد تيرانداز تير را از نشانه . و نيز امراق آشكارا كردن عورت . و رسيدن هنگام موى بركندن از پوست .

امران

(
amr n
) ا . ع . امران الذراع پىرش دست و دوش .

امران

(
mmar ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه درويشى و پيرى سخت و نيز صبر زرد و سپندان

امرء

(
amr '
) ا . ع . گرگ نر .

امرء

(
amra '
) و (
emre '
) و (
omro '
) ا . ع . مرد . يق رايت امرء (
amra'an
) و مررت بامرء (
be - emreen
) و هذا امرء (
omro'on
) كه اعراب رفع و نصب و جر در اول و آخر كلمه هر دو وارد مىشود .

امرئة

(
emra'at
) م . مؤنث امرء ، زن و گرگ ماده .

امرة

(
amrat
) واحد امر يعنى يك فرمان . يق له على امرة مطاعة يعنى او را بر من يك حكم و فرمانست كه اطاعت مىكنم او را در آن .

امرة

(
emrat
) ا . ع . ولايت و فرمانروائى و يق فى وجه المال : تعرف امرته اى نسانه و كثرته .

امرة

(
amarat
) م . ع . پشته و نشان كه بر راه از سنگ و جز آن كنند . امر (
amar
) . ج .

امرة

(
amarat
) م . ع . امر امرا و امرة مر . امر (
amr
) را .

امرة

(
ammarat
) و (
emmarat
) ص . ع . رجل امرة مرد سست‌راى فرمان‌بردار هركس .

امرة

(
emmarat
) ا . ع . مونث امر (
emmar
) يعنى برهء خرد ماده .

امرة

(
emmarat
) ا . ع . چيزى . يق ما له امرة يعنى نيست مر او را چيز و نيز ا . خ . نام موضعى و كوهى .

امرجة

(
amrejat
) ع . ج . مريج .

امرح

(
amrah
) ص . ع . ثور امرح گاو نر كه بر آن خجكهاى سپيد و سرخ باشد .

امرخة

(
amrexat
) ع . ج . مريخ .

امرخداد

(
emrexd d
) م . ع . نرم و فروهشته شدن چيزى .

امرد

(
amrad
) ص . ع . ساده زنخ . و غصن امرد شاخ بىبرگ . و فرس امرد اسبى كه گرداگرد سم آن موى نباشد . ج مرد (
mord
) و مردان (
mord n
) .

امرد

(
amrad
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پروند و چره يعنى پسر ساده زنخ كه هنوز ريش برنياورده باشد .

امرداد

(
amord d
) ا . پ . مرداد كه ماه پنجم از سال جلالى باشد .

امرد پرست

(
amrad - parast
) ص . پ . بچه بازى و لوطى .

امرد پرستى

(
amrad - parasti
) ا . پ . بچه بازى و لواط .

امرزش

(
amorzec
) ا . پ . آمرزش و عفو و مغفرت . و امرزش خواستن درخواست عفو كردن .

امرش

(
amrac
) ا . ع . سخت بد و شرير .

امرط

(
amrat
) ا . ع . سبك اندام . و سبك ابرو . و سبك ريش . و سبك چشم از جريان آب . مرط (
mort
) ج مرطة (
meratat
) ج ج . و گرگ بركنده موى و دزد . و تير بىپر يا تير پر افتاده . مرط (
mort
) ج . امراط و مراط (
mer t
) ج . ج .

امرع

(
amro '
) ع . ج . مربع .

امرغ

(
amraq
) ا . ع . مرد آلودهء در رذايل .

امرق

(
amraq
) ا . ع . واحد مرق (
morq
) يعنى يك گرگ پشم ريخته .

امروت

(
amrut
) ا . پ . امرود .

امرود

(
amrud
) ا . پ . قسمى از گلابى .

امروز

(
emruz
) م . ف . پ . اين روز و روزى كه در آن هستيم .

امروزى

(
emruzi
) و امروزين (
emruzin
) و امروزينه (
emruzine
) ص . پ . منسوب بامروز .

امروعه

(
omru ' t
) ص . ع . ارض