تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 388

مساهمون:

ص٣٨٨

امحاء

(
emmeh '
) م . ع . پاك گرديدن .

امحاح

(
emh h
) م . ع . كهنه شدن جامه .

امحاش

(
emh c
) م . ع . سوختن گرما و آتش چيزى را .

امحاص

(
emh s
) م . ع . به شدن از بيمارى . و برآمدن آفتاب از كسوف و روشن شدن آن .

امحاض

(
emh z
) م . ع . شير خالص خورانيدن كسى را . و دوستى خالص كردن . و راست كردن سخن . و خداوند شير خالص شدن .

امحاق

(
emh q
) م . ع . ربودن بركت از كسى . يق امحق الله الشيى لغة فى محق اللّه الشيى ربود بركت آن چيز را خداى . و كاستن همچو ماه محاق . و نيست شدن .

امحاق

(
emmeh q
) م . ع . پاك شدن . و از گرمى سوخته شدن چيزى . و كاهيدن .

امحاك

(
emh k
) م . ع . خشمناك شدن .

امحال

(
emh l
) م . ع . خشك شدن شهر و زمين و به خشك سال رسيدن قوم .

امحان

(
amah n
) م . ع . امح الجرح امحانا ( از باب ضرب ) : درد گرفت آن زخم .

امحس

(
amhas
) ا . ع . پوست پيراى ماهر و زيرك .

امحص

(
amhas
) ا . ع . مرد غدر نيوش از جانب صادق باشد يا از طرف كاذب .

امحوضة

(
omhuzat
) ا . ع . پند خالص از غرض و از تهمت .

امخاء

(
emx '
) م . ع . شكايت كردن و عذر خواستن .

امخاخ

(
emx x
) م . ع . با مغز شدن استخوان . و فربه گرديدن گوسپند . و تر گشتن چوب . و روان گرديدن آب در آن . و پر مغز شدن دانهء كشت .

امخاض

(
emx z
) ا . ع . شير ما دام كه در شيرزنه است . اما خيض ج .

امخاض

(
emx z
) م . ع . بدوغ زدن رسيدن شير . و خداوند شتران مادهء درد زه گرفته و يا نزديك بزادن رسيده شدن . و در شيرزنه جنبيدن شير .

امخاط

(
emx t
) ع . ج مخط (
maxet
) .

امخاط

(
emx t
) م . ع . در كمان كشيدن تير را و در گذرانيدن تير را از آنچه بر وى آيد .

امد

(
amd
) ا . پ . هنگام و زمان و موسم .

امد

(
amad
) ا . ع . غايت و منتها . آماد ج . و خشم . و ما امدك چندست عمر تو . و امد مامود غايت منتهى اليه .

امد

(
amad
) م . ع . امد عليه امدا ( از باب سمع ) : خشم گرفت بر وى .

امد

(
ameda
) ا . خ . ع . پاى تخت موزوپوتامى ( ديار بكر ) .

امد

(
amadd
) ص . ع . كشيده‌تر و ممتدتر .

امداء

(
amd '
) ع . ج مدى (
mody
) .

امداء

(
emd '
) م . ع . كلانسال شدن . و شير بسيار نوشيدن و پر كردن جهة كسى .

امداح

(
ammed h
) م . ع . ستودن . و فراخ و گشاده گرديدن زمين و تهيگاه .

امداد

(
amd d
) ع . ج مدة .

امداد

(
emd d
) م . ع . مهلت خواستن و زمان دادن و درنگ كردن از اجل معين . و يارى دادن لشكر را از غير خود . و گويند اذا كثر شيئا بنفسه قيل مده و اذا كثر بغيره قيل امده . قوله تعالى :
أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ
و قال جل و علا :
وَ أَمْدَدْناهُمْ بِفاكِهَةٍ .
و يارى دادن و بفرياد رسيدن كسى را - در نيكى باشد يا در بدى و يا در خير - گويند امددته و در شر مددته . و بخشيدن . و سياهى در دوات كردن و بقلم سياهى دادن كاتب را . و ريم و زرد آب گرد آمدن در زخم . و آب و ترى روان شدن در چوب عرفج . و مديد خورانيدن شتر را .

امداد

(
emd d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يارى و اعانت و كمك و نصرة و هرزيد .

امداش

(
emd c
) م . ع . دادن .

امدان

(
emmed n
) ا . ع . آب كه بر روى زمين باشد . و ا . خ . نام موضعى .

امدان

(
emmed n
) و (
emedd n
) ا . ع . چشمهء روان و بىآبى كه از زمين و يا از سنگ مىجوشد .

امدان

(
emedd n
) ا . ع . آب بسيار شور .

امدة

(
omdat
) ا . ع . بقيهء چيزى . و افزونى و زيادتى .

امدة

(
ameddat
) ا . ع . تار و رشتهء تافته و مساك كرانهء جامه چون ببافتن گيرند .

امدر

(
amdar
) ص . ع . ريخ زنندهء در جامه . يا بسيار پليدى اندازندهء عاجز كه حبس آن را نتواند . و مرد بىختنه و تيره رنك . و مرد تهيگاه برآمده . و مرد آلاينده پهلوى خود را به خاك . و ضبعان امدر كفتار تيره رنگ و يا كفتارى كه بر اندامش خجكها از سرگين باشد يا كفتار كلان شكم . المثل : ما الضبعان الا مدر من انسان باغدر يعنى بعضى از مردم شرورتراند از كفتار .

امدش

(
amdac
) ص . ع . لاغر و مرد خرد . مدش (
modc
) ج .

امدوحة

(
omduhat
) ا . ع . ستايش و آنچه بدان ستايش كنند . اما ديح ج .

امدوحه

(
omduhe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مديحه و ستايش .

امدود

(
omdud
) ا . ع . خوى و عادت .

امدى

(
amd
) ص . ع . امدى العرب بزرگترين و اعلا و ابعدترين تازيان در عزت و مرتبه و بزرگى .

امدية

(
amdiyat
) ع . ج مدى (
madeyy
) .