تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 387

مساهمون:

ص٣٨٧

امتناع

(
emten '
) م . ع . باز ايستادن . و قوى گشتن .

امتناع

(
emten '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازداشتگى و ممانعت . و انكار و در يواخ . و تعرض و عدم روائى . و عدم قبول و عدم پذيرفتارى و امتناع كردن ف م . رد : كردن و قبول ناكردن . و انكار كردن . و اجتناب كردن .

امتنان

(
emten n
) م . ع . نعمت دادن .

امتنان

(
emten n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - منت و احسان و نيكوئى . و امتنان داشتن ف ل . : منت داشتن . و اظهار امتنان كردن : اظهار نيكوئى و احسان كردن .

امتهاء

(
emteh '
) م . ع . سبك و تنك روى ساختن دشنه را .

امتهاج

(
emteh j
) م . ع . كشيده شدن خون كسى ( و اين فعل هميشه بطور مجهول استعمال مىشود ) يق امتهج امتهاجا ( مجهولا ) .

امتهاد

(
emteh d
) م . ع . كار كردن . و بلند و گسترده شدن كوهان .

امتهاش

(
emteh c
) م . ع . سوخته شدن . و ستردن زن روى را به استره .

امتهان

(
emteh n
) م . ع . به كار خدمت داشتن . و به خدمت داشته شدن ( لازم و متعدى ) . و بذل كردن چيزى را . و خوار و ضعيف داشتن .

امتى !

(
ommati
) ا . ع . در منادى گويند امتى يعنى مادر من .

امتياث

(
emti s
) م . ع . سودن چيزى را در آب . و بزيست نرم و نازك و فراخ رسيدن . و در آب آميخته خوردن پنير را يعنى كشكاب خوردن .

امتياح

(
emti h
) م . ع . دادن و بخشيدن . و خوى كنانيدن آفتاب .

امتيار

(
emti r
) م . ع . چون واوى باشد شمشير بركشيدن . و چون يائى بود خواربار آوردن جهت كسى يق امتارلهم .

امتياز

(
emti z
) م . ع . جدا شدن .

امتياز

(
emti z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جدائى و انفصال و تفريق . و تميز و تشخيص . و تفاوت . و تدبير و فراست و هوشيارى . و دورانديشى و عاقبت‌بينى . و برترى و فضيلت .

امتياه

(
emti h
) م . ع . آب خورانيدن مردم و كارد را .

امتيك

(
emetik
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح دواسازى تركيبى از انتيمون كه مقيى است .

امثال

(
ams l
) ج ا پ . - مأخوذ از تازى - مثلها و مانندها . و مثلها و داستانها و حكايتها . و امثال شما : مانندهاى شما يعنى كسانى كه مانند شما هستند و امثال و اقران : همتاها و همسرها .

امثال

(
ams l
) ع . ج مثل (
mesl
) و (
masal
) و مثيل . و ج ا خ . زمينهاى چندى شبيه بهم و مانند كوه در نزديك بصره .

امثال

(
ems l
) م . ع . قصاص كردن . و گوشى و بينى كشته را بريدن .

امثل

(
amsal
) ص . ع . افزون‌تر . و شريف‌تر . ج : اماثل . و به شدهء از بيمارى . و فلان امثل القوم : فلان نزديكتر است از قوم به نيكوئى . و هم اماثلهم : آنان برگزيدهء ايشانند . و هو امثلهم طريقة : يعنى او ماننده‌تر و شبيه‌تر است از ايشان با اهل حق . و يا داناتر است از ايشان در قول خود به گمان خود .

امثلة

(
amselat
) ع . ج مثال .

امثن

(
amsan
) ص . ع . مرد چكميزك زده كه بولش قطره قطره چكد .

امثولة

(
omsulat
) ا . ع . حجت و بيتى كه بعد بيتى خوانده شود .

امج

(
amj
) م . ع . امج امجا ( از باب ضرب ) : سرسخت نمود . و تيز رفت .

امج

(
amaj
) ص . ع . صيف امج تابستان سخت گرم .

امج

(
amaj
) ا . ع . گرما و تشنگى . و ا خ . نام موضعى ميان مكه و مدينه .

امج

(
amaj
) م . ع . امج امجا ( از باب سمع ) : تشنه گرديد .

امجاج

(
emj j
) م . ع : امج الفرس : برفتار آمد اسب پيش از دويدن . و امج زيد در جهان رفت زيد . و امج العود روان شد آب در چوب .

امجاد

(
emj d
) ع . ج ماجد و ج مجيد .

امجاد

(
emj d
) م . ع . بزرگ داشتن . و ببزرگى صفت كردن و ستودن . و بسيار بخشودن . و بچراگاه بسيار گياه درافتادن . و بسيرى و فراخى رسيدن شتران . و سير خورانيدن شتران را يا پر شكم چرانيدن يا نيم شكم علف دادن يا از گياه تر قريب بسيرى رسيدن . و فرزند ماجد آوردن . يق امجدت المراة اذا ولدت ولدا ماجدا .

امجار

(
emj r
) م . ع . افزون گرفتن در بيع . و كلان شدن بچه در شكم گوسپند . و شير در دهان ريختن . و گرانبار شدن ستور از بچه چنان كه نتواند برخاست .

امجاع

(
emj '
) م . ع . بآوند شير خورانيدن شتر بچه را .

امجال

(
emj l
) م . ع . آبله افتادن و شوخ بستن دست از كار و شوخگين و آبله‌ناك كردن كار دست را ( لازم و متعدى است ) .

امجد

(
amjad
) ص . ع . بزرگوار و جوانمرد و باشرافت .

امح

(
amahh
) ا . ع . فربه تندار و سمين .