تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 316

مساهمون:

ص٣١٦
تاران .

اغضة

(
aqezzat
) ع . ج غضيض (
qaziz
) .

اغضف

(
aqzaf
) ص . ع . سگ دراز و فروهشته گوش . ج : غضف (
qozf
) . و سگ كه گوشش سوى پس خميده باشد . و تير درشت پر - خلاف اصمع - و شب تاريك . و زيست ناعم و خوش . و شير دو تا گوش يا فروهسته گوش . يا شير فروهشته پلك پائين از خشم و يا از كبر .

اغضن

(
aqzan
) ص . ع . آنكه در پوستك چشم او شكن از سرشت باشد . يا از خشم و تهديد . يا از بزرگ‌منشى و كبر .

اغضئلال

(
eqze'l l
) م . ع . بسيار شاخ و برگ گرديدن درخت يق اغضالت الشجرة اغضئلالا .

اغط

(
aqatt
) ص . ع . توانگر و فراخ حال .

اغطاء

(
eqt '
) م . ع . دراز و گسترده شاخ شدن درخت . و فرو نشانيدن چيزى را . و برآمدن به روى . و افزون شدن .

اغطاش

(
eqt c
) م . ع . تاريك كردن شب . و تاريك شدن ( لازم و متعدى ) يق اغطش الله الليل و اغطش هو .

اغطال

(
eqt l
) م . ع . تو بر تو گرديدن تاريكى ابر .

اغطش

(
aqtac
) ص . ع . كسى كه در بينائى چشمش سستى باشد با سيلان اشك بيشتر اوقات و يا همواره .

اغطف

(
aqtaf
) ص . ع . عيش اغطف : زندگانى خوش . و رجل اغطف : مرد دراز پلك .

اغطوس

(
oqtus
) ا خ . ع . مر . اغسطوس .

اغطية

(
aqtiat
) ع . ج غطاء (
qet '
) .

اغطئلال

(
eqte'l l
) م . ع بر هم ديگر نشستن . و يكى بعد ديگرى درآمدن .

اغفاء

(
eqf '
) م . ع . چون واوى باشد بخواب شدن و خفتن . و چون يائى بود غفا از گندم دور كردن . و بسيار سپوس گرديدن گندم . و بر غفا خفتن كه كاه گندم باشد و يا عام است .

اغفار

(
aqf r
) ع . ج غفر (
qafr
) .

اعفار

(
eqfar
) م . ع . پوست مانندى بر غورهء خرمابن برآمدن . و رخت را در آوند درآوردن . و پوشيدن در آن . و مغفر برآوردن درخت رمث . و بچه آوردن بز كوهى .

اغفال

(
aqf l
) ع . ج غفل (
qofl
) .

اعفال

(
eqf l
) م . ع . گذاشتن چيزى را . و فراموش نمودن . و فراموش كنانيدن . و غافل يافتن كسى را . و غافل خواندن . و به ياد داشت ماندن چيزى را .

اغفال

(
eqf l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غافل‌شدگى و غفلت‌كردگى . و بغفلت گذرانى . و فراموش‌كردگى .

اغفر

(
aqfar
) ص . ع . بردارندهء ريم و چرك يق اصبغ ثوبك فان الصبغ اغفر للوسخ اى احمل له .

اغفيرار

(
eqfir r
) م . ع . پرزه برآوردن جامه .

اغل

(
aqel
) ا . پ . آغل و جايباش گوسفندان در كوه و بيابان .

اغلاء

(
eql '
) م . ع . چون واوى باشد گران كردن نرخ . و گران خريدن چيزى را . و باليدن و درهم پيچيده شدن گياه . و سبك گردانيدن آن را از برگ يق اغلى النبت اذا خفف من ورقه . و چون يائى باشد جوشانيدن ديگ را .

اغلاءة

(
eql at
) م . ع . يك دفعه جوشيدن .

اغلاجون

(
aql jun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - قسمى از چوب صبر

اغلاس

(
aql s
) ع . ج غلس (
qalas
) .

اغلاط

(
aql t
) ع . ج غلط (
qalat
)

اغلاط

(
aql t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - غلطها .

اغلاط

(
eql t
) م . ع . بغلط افگندن كسى را .

اغلاط

(
eql t
) م . ع . سخن درشت گفتن . و به زمين درشت رسيدن . و ستبر و درشت يافتن جامه را . و يا جامهء درشت و گنده خريدن .

اغلاف

(
eql f
) م . ع . پوشش ساختن . و در غلاف كردن چيزى را .

اغلاق

(
aql q
) ع . ج غلق (
qalq
) .

اغلاق

(
eql q
) م . ع . در بستن - بخلاف فتح - و بستم داشتن بر كارى . و ريش گشتن پشت شتر از بار گران .

اغلاق

(
eql q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى دشوارى و درهم پيچيدگى .

اغلال

(
aql l
) ع . ج غل (
qoll
) و غلل (
qalal
) .

اغلال

(
aql l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - غلها و زنجيرهائى كه بر گردن‌بندى اندازند . و سزاوار اغلال ص . : آنكه سزاوار بند نمودن و غل كردن باشد .

اغلال

(
eql l
) م . ع . پوست كندن از شتر با اندك گوشت و پيه يق اغل الجزار فى الجلد . و خيانت كردن . الحديث : لا اغلال و لا اسلال اى لا خيانة و لا سرقة . و يق لا رشوة . و تشنه داشتن . و آب سير نخورانيدن شتر را . يق اغل البعير اذا لم ترو . و خداوند گوسپندان سير ناشده گرديدن . و گياه غلان رويانيدن زمين . و غلهء قوم فرا رسيدن . و تيز نگريستن يق اغل البصر اذا شدد النظر . و غله كردن آب و زمين . و بخيانت منسوب كردن كسى را . و خواربار كشانيدن .

اغلام

(
eql m
) م . ع . تيز شهوت