تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 314

مساهمون:

ص٣١٤

اغداد

(
eqd d
) م . ع . خشم گرفتن يق اغد عليه . و اغدت الابل ( معروفا و مجهولا ) : طاعون‌زده گرديدند شتران . و نيز اغداد : خداوند شتران طاعون‌زده شدن .

اغدار

(
eqd r
) م . ع . تاريك گرديدن شب . و سپس گذاشتن شتر و گوسپند را . و ترك دادن . و گذاشتن چيزى را .

اغداف

(
eqd f
) م . ع . فرو رها كردن زن پرده را بر روى خويش . و فروهشتن شب تاريكى را . و فروهشتن صياد دام را بر شكار . و از بن بريدن حجام غلاف سر نره را . و گائيدن .

اغداق

(
eqd q
) م . ع . بسيار قطره گرديدن باران .

اغدية

(
aqdiat
) ع . ج غداء .

اغديداق

(
eqdid q
) م . ع . بسيار قطره گرديدن باران .

اغديدان

(
eqdid n
) م . ع . تمام رسيدن و دراز گرديدن موى و گياه .

اغذاذ

(
eqz z
) م . ع . شتافتن در رفتار يق اغذ السير و فيه . و روان شدن چرك از زخم .

اغذام

(
eqz m
) ا . ع . همهء شير پستان را خوردن يق اغذم الفصيل ما فى ضرع امه .

اغذية

(
aqziat
) ع . ج غذاء .

اغذيه

(
aqzie
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - خورشها و غذاها كه بدان باليدگى و آراستگى جسم حاصل شود .

اغر

(
aqarr
) ص . ع . مرد نيكو و نمايان كردار . و آنكه ريش همهء روى ويرا مگر اندكى فرا گرفته باشد . و شريف قوم . ج : غسر (
qorr
) و غران (
qorr n
) . و اسب غره‌دار . و سپيد از هر چيزى . و روز سخت گرم . و ا خ . نام چند نفر صحابى . و نام چند اسب . و بطن الاغر : منزلى در راه مكه .

اغراء

(
aqr '
) ع . ج غرا (
qar
) .

اغراء

(
eqr '
) م . ع . آزمند گردانيدن . و اغرى به ( مجهولا ) : آزمند گرديد و اغراه به : آزمند آن گردانيد . و برانگيختن سگ را بر شكار . و برآغالانيدن . و دشمنى انداختن ميان دو كس .

اغراء

(
aqerr '
) ع . ج غرير (
qarir
) .

اغراب

(
eqr b
) م . ع . سخت گرديدن درد . و كار زشت كرده شدن با كسى . و سپيد لب يا سپيد كرانهء چشم گرديدن اسب - در اين سه معنى بطور مجهول استعمال مىشود - و به مغرب در آمدن . و چيز نو و غريب آوردن . و غريب گرديدن . و پر كردن مشك و جز آن را . و بسيار گرديدن آب . و خوب و نيكو شدن حال . و زياده كردن اسب رفتار را . و بسيار خنديدن و مبالغه نمودن در آن . و سفر دور و دراز كردن . و هويدا گرديدن سپيدى پيشانى اسب .

اغراب

(
eqr b
) ا . ع . سپيدى بن ران .

اغراد

(
eqr d
) م . ع . بلند برداشتن آواز . و طرب‌انگيز ساختن . و در گلو گردانيدن آواز را .

اغرار

(
aqr r
) ع . ج غر (
qerr
) .

اغراز

(
eqr z
) م . ع . گياه غرز رويانيدن . و بسيار يز گرديدن زمين .

اغراس

(
eqr s
) ع . ج غرس (
qars
) و (
qers
) .

اغراس

(
eqr s
) م . ع . درخت نشانيدن .

اغراض

(
aqr z
) ع . ج غرض (
qarz
) و (
qaraz
) .

اغراض

(
aqr z
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - غرضها . و خواهشها و آرزوها و مرادها . و اراده و قصد و نيت و مقصود . و نتيجه و فايده . و اغراض نفسانى : آرزو و خواهشى كه از روى هوا و خواهش نفس باشد .

اغراق

(
eqr q
) م . ع . غرقه كردن يق اغرقه فى الماء فغرق . و پر گردانيدن كاسه را . و سخت كشيدن كمان را يق اغرق النازع فى القوس . و مبالغه كردن در مدح و ذم و جز آن .

اغراق

(
eqr q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مبالغهء در گفتار خواه مدح باشد و يا ذم . و مبالغهء در كردار .

اغرام

(
eqr m
) م . ع . تاوان‌زده و وام‌دار كردن . و شيفته كردن . و اغرم بالشيى ( مجهولا ) اى اولع .

اغران

(
aqr n
) ع . ج غرن (
qaran
) .

اغرب

(
aqrab
) ص . ع . غريب‌تر و باغرابت‌تر .

اغرب

(
aqrob
) ع . ج غراب .

اغربة

(
aqrebat
) ع . ج غراب . و اغربة الجاهيلة : ج ا خ . : نام چند نفر ماند عنترة و خفاف و ابو عمير و سليك . و اغربة الاسلاميين : نيز نام جمعى مانند عبد الله ابن خازم و عمير بن ابى عمير و حسام بن مطرف .

اغرة

(
aqerrat
) ع . ج غرير (
qarir
) .

اغرسطس

(
aqrastes
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نوعى از حرشف كه بيد گياه و گرمازگ و بتازى ثمن الطرفاء گويند .

اغرج

(
oqroj
) ا . پ . خيمه و چادر و خرگاه . و لشكرگاه و اردو .

اغرل

(
aqral
) ص . ع . ختنه‌ناكرده . و سال ارزان . و زندگانى فراخ .

اغرنداء

(
eqrend '
) م . ع . بزدن و دشنام و قهر فراگرفتن . و چيره گرديدن يق اغر نداه و عليه اى علاه بالضرب و الشتم و القهر و غلبه .

اغرنشام

(
eqrenc m
) م . ع . پژمرده